Pekin’den Tayvan’a silah satışını sürdüren ABD şirketlerine yeni yaptırım

Çin Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Tayvan’a silah sattıklar tespit edilen 12 şirkete yaptırım uygulanacağı bildirilirken, bununla birlikte kararın, Pekin’in Moskova ile işbirliği yaptığı gerekçesiyle Washington tarafından Çinli işletmelere uygulanan yaptırımlara misilleme olarak alındığı da vurgulandı.

12 ABD askeri-sanayi şirketine ve bu şirketlerin 10 üst seviye yöneticisine yaptırım uygulama kararı alındığına dikkat çekilen açıklamada, “ABD, Çin’in Ukrayna krizi konusundaki tarafsız ve adil duruşunu ve yapan rolünü görmezden gelerek Rusya ile ilgili kelamda faktörlere dayanarak birçok Çinli işletmeye ayrım gözetmeksizin yasadışı tek taraflı yaptırımlar uygulamıştır. Tek taraflı zorbalık ve ekonomik baskıya devam ederken Çinli işletmelerin, kurumların ve bireylerin yasal hak ve çıkarlarını önemli şekilde ihlal etmiştir” denildi.

Çin Dışişleri Bakanlığı, aynı zamanda ABD’nin Tayvan’a silah satmaya devam ederek Tek Çin ilkesini ve kamuoyuna sunulan Çin-ABD ortak bildiri kararlarını önemli şekilde ihlal ettiğinin altını çizdiği bildirisinde, Washnigton’un bu hareketleriyle Çin’in içişlerine açıkça müdahale ettiği ve egemenliğine önemli zarar verdiği dile getirildi.

Boeing’e de yaptırım

Çin Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamada, Boeing Defense’in uzay ve güvenlik ünitesi ile General Atomics Aeronautical Systems ve General Dynamics Land Systems şirketlerinin “güvenilmez varlık” listesine alındığı belirtildi.

Böylelikle söylediği söz edilen şirketlerin Çin’de daha fazla yatırım yapması engellenirken üst seviye yöneticilerinin Çin’e girişleri yasaklandı.

Yaptırım kararının, Tayvan’ın yeni lideri Lai Ching-te’nin yemin ederek misyonuna başladığı güne denk gelmesi dikkati çekti.

Pekin yönetimi, ABD Başkanı Joe Biden’ın şubat ayında Tayvan’a 75 milyon dolar ek silah satışına onay vermesinin akabinde nisanda General Atomics Aeronautical Systems ile General Dynamics Land Systems şirketlerine yaptırım uygulayacağını bildirmiş, şirketlerin Çin’de mal varlıkları dondurulmuştu.

Abrams tankları ve dronlar

General Dynamics Land Systems, Amerikan imali Abrams tanklarının Tayvan ile ortak üretimini yapıyor.

Predator ve Reaper benzeri insansız hava aracı modelleri üreten General Atomics Aeronautical Systems ise Tayvan ordusuna “SkyGuardian” ismi verilen “MQ-9B” tipi askeri dronları Amerikan ordusu aracılığıyla satıyor.

Amerikan savunma şirketlerine yaptırmlar

Çin, Eylül 2022’de, Tayvan’a 1,1 milyar dolarlık silah satışında hisseleri olduğu gerekçesiyle Boeing Defense ve Raytheon şirketlerinin üst yöneticileri Ted Colbert ile Greg Hayes’e yaptırım uygulama kararı almıştı.

Pekin yönetimi, Washington’ın Ağustos 2023’te Tayvan’a 500 milyon dolarlık F-16 kızılötesi arama takip sistemi ve ilgili ekipmanın satışına onay vermesinin akabinde, bu donanımların tedarikçisi olan ABD’li savunma sanayi şirketleri Lockheed Martin ile Northrop Grumman’a yaptırım uygulayacağını bildirmişti.

ABD Savunma Güvenlik İşbirliği Ajansının (DSCA), Aralık 2023’te Tayvan’ın Komuta, Denetim, Haberleşme ve Bilgisayar (C4) kapasitesini sürdürmesi için 300 milyon dolar kıymetinde daimi tedarik ve donanım takviyesi sağlanacağını duyurmasının akabinde ise bu donanımları sağlayan BAE Systems Land and Armament, Alliant Techsystems Operation, AeroVironment, ViaSat ve Veri Link Solutions isimli 5 Amerikan savunma sanayi şirketine yaptırım kararı alınmıştı.

Çin’in topraklarının modülü olduğunu tekraren dile getirdiği Tayvan, Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulduğu 1949’dan bu yana fiili bağımsızlığa sahip bulunuyor. Çin ana karası ile Tayvan arasında iç savaşın akabinde ortaya çıkan ayrılık hala devam ediyor.

Pekin, ‘Tek Çin’ prensibini vurgulayarak kendisini tanıyan ülkelerin Tayvan ile resmi alaka kurmasına ve Tayvan’a silah satışına karşı çıkıyor.