Zelenskiy, Biden ve Şi’yi ‘barış zirvesine’ çağırdı

Meşrutiyeti sona eren Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Telegram kanalında dünya önderlerini İsviçre’de planlanan kelamda barış zirvesine katılmaya çağırdığı İngilizce bildirisinde, doruğa ABD Başkanı Joe Biden ve Çin lideri Şi Cinping’i de davet etti.

Haziran ayında İsviçre’de yapılması planlanan barış doruğuyla ilgili dünya başkanlarına hitap eden Zelenskiy, “Şu ana kadar ‘barış zirvesini’ hazırlamaya yönelik global uğraşların bir kenarında bulunan dünya liderlerine sesleniyorum: ABD lideri Başkan Biden’a, Çin lideri Başkan Şi’ye…Lütfen ferdî liderliğiniz ve katılımınızla ‘barış zirvesini’ destekleyin” sözlerini kullandı.

Kiev’in İsviçre’deki barış görüşmelerine 80’den fazla devletin iştirakini teyit ettiğini belirten Zelenskiy, daha önce Ukrayna’nın Rusya’ya kararlarını kabul ettirebilmek umuduyla İsviçre’deki ‘barış zirvesinde’ çıkarları ne olursa olsun mümkün olduğunca çok ülkeyi bir araya getirmeye çalıştığını itiraf etmişti.

Kiev’in öne sürdüğü 10 maddelik ‘barış formülü’nden yalnızca üçünün haziran ayındaki toplantıda öne sürüleceğini teyit eden Zelenskiy, “insanlar bunları inkar edemez” derken, besin ve nükleer güvenliğin yanı sıra savaş esirlerinin değişimi de dahil olmak üzere insani mevzuların ele alınacağını söylemişti.

İsviçreli yetkililer 15-16 Haziran tarihlerinde Bürgenstock tatil beldesinde Ukrayna bahisli bir konferans düzenlemeyi planlıyor.

Dışişleri Bakanlığı, daha önce konferansa G7, G20 Grup ve BRICS ülkelerinden 160’tan fazla delegasyonu davet ettiğini bildirmişti.

Öte yandan Rusya bu toplantıya davet edilenler arasında yer almıyor.

Yakın zamanda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le bir araya gelen Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Pekin’in, sadece Moskova ve Kiev’in kabul etmesi ve eşit katılım göstermeleri koşuluyla, Ukrayna ihtilafının tahliline dair herhangi bir uluslararası barış konferansına katılabileceğini vurgulamıştı.

Aynı zamanda Bloomberg haber ajansı, kaynaklara dayandırdığı haberinde, Biden’ın İsviçre’deki Ukrayna bahisli toplantıya gitmeyeceğini duyurdu.

Putin: Zelenskiy’in meşrutiyeti sona erdi

Yakın vakitte Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko ile bir araya gelen Rusya Devlet Başkanı Putin, yaptığı açıklamada Rusya’nın Zelenskiy’in meşruiyetinin sona erdiği gerçeğinden hareketle siyasetlerini sürdürdüğünü dile getirmişti.

Putin, Rusya’nın yasal dokümanları imzalarken kiminle muhatap olabileceğini ve olması gerektiğini anlaması gerektiğini ekledi.

Putin, İsviçre’deki konferansın maksatlarından birinin Kiev rejiminin sponsorlarının Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’in meşruiyetini teyit etmeleri olduğunu söyledi.

Rusya-Belarus görüşmelerinin akabinde düzenlenen basın toplantısında konuşan Putin, “İsviçre’de yapılacağı duyurulan konferansın emellerinden birinin, Batı toplumunun, bugünkü Kiev rejiminin sponsorlarının Zelenskiy’in meşruiyetini teyit etmesini sağlamak olduğunu düşünüyorum” açıklamasında bulundu.

Zelenskiy’in barış formülü ne?

Zelenskiy, Kasım 2022 ortasında G20 Zirvesi iştirakçilerine video konferans irtibatı aracılığıyla yaptığı konuşmada, Moskova’nın konumunu dikkate almayan kelamda 10 maddelik bir barış planı ortaya koymuş, Rus Silahlı Kuvvetlerinin Kırım dahil olmak üzere 1991 sonlarından tamamen çekilmesini ileri sürmüştü.

Zelenskiy, önerisinde, radyasyon ve nükleer güvenliği, besin güvenliği, enerji güvenliği, tüm mahkumların ve sürgün edilenlerin serbest bırakılması, BM Kaidesi’nin uygulanması, toprak bütünlüğü ve dünya nizamının sağlanması, Rus birliklerinin geri çekilmesi ve çatışmaların sona erdirilmesi, adaletin iadesi, ekolojik problemlerin önlenmesi, gerginliğin engellenmesi ve tarafların savaşın sona erdiğini teyit eden bir evrak imzalaması benzeri başlıklar kullandı.

Zelenskiy’in önerdiği plana göre referandum sonrası Rusya’ya ait olan Donetsk, Lugansk, Zaporojye, Herson ve Kırım’ın Ukrayna topraklarına yeniden geri kazandırılması teklif ediliyor.

Zelenskiy, aynı vakitte ülkesinin NATO’ya üyeliği hedeflediğinin altını çiziyor.

Zirvede bulunan başkanlara seslenen Zelenskiy, G20’yi birkaç sefer ‘G19’ olarak isimlendirdi ve Rusya’nın bundan “dışlanması gerektiğini” ima etti.

Barış formülüne göre Rusya’nın Karadeniz ve Azak Denizi’ndeki münhasır ekonomik bölgenin denetiminin Ukrayna’ya iade edilmesi de istenirken, Zelenskiy’in planını değerlendiren Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Kiev’in barışçıl tahlile ilişkin açıklamalarının mevcut gerçekler dikkate alınmadan yapıldığının altını çizmişti.