Depremzede işletmelere onaylanan destek kredileri 6 aydır ödenmiyor: “İflasın eşiğine geldik, depremin üstüne devlet mağdur etti”

6 Şubat 2023’te meydana gelen sarsıntılardan etkilenen işletmeleri ekonomik istikametten canlandırmak için KOSGEB’in başlattığı “Türkiye Zelzele Sonrası Mikro, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Canlanması Projesi” kapsamında müracaatları onaylanan işletmelere 6 aydır kredileri verilmedi. Bu süreçte takviyeye güvenerek borçlandıklarını lakin takviyenin verilmemesinden kaynaklı mağduriyetlerinin daha da arttığını ifade eden işletme sahipleri, “Borçlarımız bekliyor, faizler işliyor, borçlar her gün katlanarak büyüyor. Bu gecikmeden ötürü almadığımız kredi daha elimize geçmeden enflasyon ve borç faizlerden ötürü yüzde 50 eridi. KOSGEB elinde olan para kadar krediyi onaylasa ve ödese, diğer müracaatları askıda bekletse, kimse umutlanmaz, ona göre harcama yapar, borçlanmaz.fakat koskoca KOSGEB krediyi onaylayıp, ödeme listesine alırsa, 1 ay içinde ödenecek derse ben yurttaş olarak güvenirim. İşletmelerimiz iflas noktasına geldi, zelzelenin üstüne bir de devlet mağdur etti. Bari borçlarımızı ödeyelim diye bekliyoruz” dedi.

KOSGEB, 6 Şubat 2023’te meydana gelen sarsıntılardan etkilenen işletmelerin ekonomik istikametten canlandırmak için geçtiğimiz ekim ayında bir proje başlattı. Finansmanı Dünya Bankası ve JICA (Japonya Uluslararası İş Birliği Ajansı) tarafından sağlanan “Türkiye Sarsıntı Sonrası Mikro, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Canlanması Projesi” kapsamında kuralları uyan işletmelere, hasar durumuna, bulunduğu kent ve işletme büyüklük ölçeklerine bakılarak 200 bin lira ile 750 bin lira arasında değişen fiyatlarda destek sağlanacağı duyuruldu.

2023-2025 yıllarını kapsayan projeden, zelzelenin yıkıcı tesirinin ez fazla görüldüğü Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş, Malatya, Nurdağı ve İslahiye’de hasar gören ya da en az yüzde 30 gelir kaybına uğrayan işletmeler; Adana, Diyarbakır, Elazığ, Kilis, Osmaniye, Şanlıurfa ve Gaziantep’te ise (Nurdağı ve İslahiye ilçeleri hariç) hasar gören işletmelerin faydalanacağı belirtildi.

İlk 24 ay geri ödeme olmayacağı ifade edilen 6 ay müddetli dayanakta, işletmeler sonraki 12 ayda 3 taksit halinde geri ödemelerini yapacağı belirtilirken, geri ödemelerin tamamen faizsiz olacağı duyuruldu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “450 milyon dolarlık bir kaynağı işletmelerimizin buyruğuna sunuyoruz” demişti

Konuyla ilgili açıklama yapan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “KOSGEB olarak Sarsıntı Sonrası Mikro, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Canlanması Projesini başlattık. Bu proje ile zelzeleden etkilenen KOBİ’lerin yaralarını saracağız. 450 milyon dolarlık bir kaynağı işletmelerimizin buyruğuna sunuyoruz. KOBİ’lerimizi ilk 24 ayı geri ödemesiz olan tamamen faizsiz bu dayanaktan yararlanmaya davet ediyorum” dedi.

Başvuruculara net tarih verilmiyor

Ancak ocak ayından itibaren verilmeye başlanılan takviyeden tüm işletmeler yararlanamadı. Birtakım işletmeler ödemenin yapıldığı ocak ayının üzerinden altı ay geçmesine karşın kredi yardımını alamadı. Bu Husus İle ilgili bilgi almaya çalışan işletmelere KOSGEB tarafından, “Ödeme talebinin ilk onay tarihi ve saati dikkate alınarak sıralama yapılacaktır. Bütçe imkanları dahilinde ilk sıradaki işletmeden başlanarak ödemeler gerçekleştirilecektir. Bu işletmelere e-posta/SMS ile bilgi verilecektir” karşılığı verildi.

“1 ay içinde ödenecek” denildi, 6 aydır ödenmedi

Başvurusunun 2023 yılının aralık ayında onaylandığını belirten bir işletme sahibi, “Kredinin kaynağı da Dünya bankası olmasına karşın parayı dağıtmayı maalesef beceremediler. 1 ay içinde ödemelerin yapılacağı söylenmesine karşın, 6 aydan beri binlerce esnaf ödeme bekliyor. Esnafın ailesi, alacaklı olan diğer esnaf ve aileleri binlerce insan mağdur durumda. Aslında krediye herkes müracaat yapamadı, kaideleri sağlayan esnaflar müracaat etti ve krediler Aralık 2023’de onaylanarak ödeme listesine alındı. Ocak ayında ödeneceği söylendi lakin 6 aydır ödenmesini bekliyoruz. Birtakım esnaflara verildi ama alamayan esnaf sayısı da çok. Borçlarımız bekliyor, faizler işliyor, borçlar her gün katlanarak büyüyor. Bu gecikmeden ötürü almadığımız kredi daha elimize geçmeden enflasyon ve borç faizlerden ötürü yüzde 50 eridi. Bu haline bile razıyızödenmiyor. Mart ayının başında Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ödemeler tekrar başladı diye bir açıklama yaptıyine ödeme yok” dedi.

“Maalesef 6 aydan beri her gün kredi ödemesi yapılacak mı diye uyanıyoruz”

Kredi onay süreçlerinin kötü yönetilmesinden kaynaklı mağdur olan depremzede esnafın devlet tarafından tekrar mağdur edildiğini vurgulayan işletme sahibi, şunları söyledi: “KOSGEB elinde olan para kadar krediyi onaylasa ve ödese, diğer başvuruları askıda bekletse, kimse umutlanmaz, ona göre harcama yapar, borçlanmaz.koskoca KOSGEB krediyi onaylayıp, ödeme listesine alırsa, 1 ay içinde ödenecek derse ben yurttaş olarak güvenirim. Maalesef 6 aydan beri her gün kredi ödemesi yapılacak mı diye uyanıyoruz ve her gün hüsran.”

“Hem krediyi alamadık hem cebimizdeki parayı SGK ve Maliye’ye verdik”

Ödenen borçlara karşın krediye ulaşamamanın kendilerini daha da zora soktuğunu ifade eden işletme sahibi, “Yani hem onaylanan kredimizi 5 aydan beri alamıyoruz hem de cebimizdeki paranın bir kısmını da SGK ve Maliye’ye ödedik. Bu hangi vicdana sığar? Esasen işyerlerimiz yıkılmış ya da ağır hasarlı, hayata tutunmaya çalışıyoruz, devletimiz ‘gelin yardım edeyim demiş’‘önce borçlarınızı kapatın sonra kredi yani borç veririm’ demiş. Esnaflar olarak razı gelmişiz gelecek kredi ile toparlanırız diye düşünmüşüz ve borçlarımızı ödemişiz.  Sonuç onaylanmış kredi ödenmiyor ve batmak üzereyiz. Programın ismi ’Deprem Sonrası İşletmelerin Canlanması Destek Programı’ lakin canlandırmak yerine bizi batırıyorlar ve inanın farkında değiller. Yoksa bir devlet esnafını bile bile batırmaz. Artık işletmelerimiz batma noktasına geldi, bari borçlarımızı ödeyelim diye bekliyoruz” diye konuştu.

“Desteğe güvenerek borçlandık, faiz ödemek zorunda kaldık”

Kasım 2023’ten onaylanan ve ödeme bekleyen statüsünde olan KOSGEB sarsıntı kredisinin hâlâ ödenmediğini dile getiren bir diğer işletme sahibi de, “Vergimizi ödedik, SGK borçlarımızı kapattık, bütün dokümanlarımızı tamamlamamıza ve müracaatımızın onaylanmasına karşın 5-6 aydır para hesaba geçmedi. Her seferinde ‘fon bitti, para bitti’ karşılığı ile karşılaştık. Bu süreçte gelecek dayanağa güvenerek işletmelerimiz için harcama yaptık. Lakin destek verilmedi. Bir de bunun üstüne kredi kartlarımızın limitleri aşıldı, faiz ödemek zorunda kaldık. Bu mağduriyeti yaşatan ve reklam yaparcasına sarsıntı destek kredi eserini açan, bizi bu şekilde mağdur eden KOSGEB kurumundan bu durumu düzeltmesini ve kredi bedellerinin mağdur esnafın hesabına aktarılmasını talep ediyoruz” tabirlerini kullandı.