Televizyon karşısında yemek yemek gerçekten zararlı mı?

Televizyon izlerken daha fazla yememizin bir diğer sebebi de, yediklerimize daha fazla dikkat ettiğimizde yiyeceklerin tadı vermemesi olabilir.

Hollanda’daki Wageningen Besin Güvenliği Araştırmaları ve Leiden Üniversitesi’nde sosyal, örgütsel ve ekonomik psikoloji alanında, dikkatsizce yemek yemeyi araştıran Floor van Meer, bunun nedeninin dikkatimiz dağıldığında yiyeceklerden o kadar fazla tatmin alamamamız olabileceğini söylüyor.

Van Meer, dikkatimiz dağıldığında, yemek yemek ve insan beyni üzerine çok sayıda çalışma yürüttü. İştirakçilerden yemek yerken kısa ya da uzun bir sayıyı ezberlemeleri istenen bir çalışmada, daha uzun sayıları ezberlemeye çalışanlar yiyeceklerinin daha az tatlı olduğunu bildirdi. Yani dikkatini sayıya daha çok verdiği için katılımcılar yedikleri yemekten daha az tatmin oldu.

Van Meer bu bireylerde tat algısıyla alakalı beyin bölgelerinde daha az aktivite görebildi.

Bir televizyon programı beklentileri karşılamıyorsa, telafi etmek için daha fazla yiyebilirsiniz.

Duygusal durumumuz da yeme davranışlarımızda büyük bir rol oynuyor.

Bizi mutlu eden bir şeyi izlerken bizi üzen bir şeye kıyasla daha az çikolata ya da patlamış mısır “hazcı” yiyecekleri seçebileceğimizi öne süren kimi araştırmalar var.

Televizyon izlerken ne yiyoruz?

Araştırmalar, yiyecek reklamlarına maruz kalmanın insanların genel olarak daha fazla yemesine neden olabileceğini öne sürüyor.

Ancak araştırmacıları en çok endişelendiren şey, obezite ve kalp hastalığı da dahil olmak üzere diğer hastalıklarla ilişkilendirilen aşırı işlenmiş besinler (UFP) ve reklamlarla ilişkileri.

Brezilya’daki Sao Paulo Üniversitesi’ndeki beslenme ve sağlık üzerine çalışan araştırmacı Fernanda Rauber, “Kanıtlar, yiyecek reklamlarına kısa bir süre maruz kalmanın bile çocukların reklamı yapılan yiyecekleri seçme mümkünlüğünü artırabileceğini gösteriyor” diyor.

Ayrıca çocukların televizyon izlerken UFP yeme mümkünlüğünün daha yüksek olduğunu belirtiyor.

Dikkat dağılmasının diğer etkileri

Van Meer, dikkat dağılmasının bizi daha az yemeye ya da hiç yememeye de yönlendirebileceğini öne sürüyor.

Çocuklar üzerinde yapılan kimi araştırmalara göre dikkatleri çok fazla yemek yiyemeyecek kadar dağılıyor.

Bu tesir yetişkinlerle yapılan araştırmalarda da bulundu. Bir dizinin kısmı iki sefer izleyenlerin, iki farklı kısım izleyen gruba kıyasla fazladan 211 kalori yediği ortaya çıktı. Avustralya’daki Macquarie Üniversitesi’nde psikoloji profesörü Dick Stevenson, bunun daha az dikkatlerinin dağılmış olmasından kaynaklanabileceğini söylüyor.

Diğer bir deyişle, izlediğimiz TV gereğince ilgi cazipse, önümüzdeki yemeği yemeyi unutabiliriz. Ancak TV bizi sıktığında daha fazla yiyebiliriz.

Televizyon izlerken yemek yemekten kaçınmalı mıyız?

Televizyon karşısında yemek yediğimizde neden daha fazla yiyebileceğimize dair birkaç teori var. Lakin bu alandaki sağlam araştırmalar için kimi zorluklar var.

Araştırmacılar ekseriyetle insanların kendi davranışlarını kaydetmesiyle oluşan dataları inceliyor. Bu da çoğu zaman emniyetli değil.

Araştırmacılar ayrıyeten laboratuvar ortamlarında yemek yiyen ve televizyon izleyen insanları da inceliyorlar. Lakin televizyon izlemenin tabiatı gereği ekseriyetle meskenlerinde rahatlıyoruz, bu yüzden bunu bir laboratuvarda yeniden yaratmaya çalışmak zor olabilir.

Alblas, “Televizyonun yemek yemeyi nasıl etkilediğini biliyoruz, lakin daha iyi anlaşılması gereken bilmediğimiz birçok şey var” diyor.

Stevenson, televizyonun yemek yemeyi ne kadar etkilediğinin, izlediğimiz içerik tipi de dahil olmak üzere birçok faktöre bağlı olduğunu söylüyor.

İzlediğimiz şey ruh halimizi değiştirebilir. Programın temposu da bir fark yaratabilir. Bir araştırmaya göre aksiyon sinemaları, bir röportaj programını izlemekten daha fazla yememize neden olabiliyor.

Ve elbette, yiyeceğin ne kadar lezzetli olduğu, yiyecek konusunda ne kadar dürtüsel olduğumuz da önemli.

Ayrıca, dikkatimizi dağıtan diğer aktivitelerle kıyaslayan araştırmalar da var. Yapılan bir çalışma televizyon izlerken; okumak, video oyunları oynamak ya da arkadaşlarla yemek yemeki diğer şeylerle kıyaslandığında daha fazla yediğimize dair çok az ispat olduğunu buldu.

Araştırmalar, yeme davranışımızın karmaşık olduğunu ve tamamen çözülmesinin neredeyse imkansız olduğunu gösteriyor.