Halep’te Alevi türbesine saldırı görüntüsü sonrası Alevilerin protestoları birçok bölgede çatışmalara dönüştü

Suriye’nin ikinci büyük kenti Halep’te Alevi toplumunun çok önemli tarihi kişiliklerinden Hüseyin bin Hamdan el-Hasibi’nin türbesine düzenlendiği ve türbe vazifelilerinin öldürüldüğü manzaraların yayımlanması birçok kentte Alevi grupları harekete geçirdi. Akının, Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) ve müttefik kümelerin 30 Kasım’da Halep’i ele geçirmesinin derhal akabinde düzenlendiği, imajların Şam’ın ele geçirilerek süreksiz hükûmetin göreve gelmesinden önce çekildiği iddia ediliyor. Suriye Geçici Enformasyon Bakanı Muhammed el Ömer, Halep’te türbenin yakıldığına dair dolaşan görüntünün eski olduğunu ve yeni idarenin göreve gelmesinden sonra bir olayın kaydedilmediğini savundu. 

Gösteri ve protestolara yapılan müdahaleler sonrası başlayan saldırı ve çatışmalar ülkenin birçok bölgesine yayıldı. Alevilerin tepkisini bastırmak için başta başkent Şam, Lazkiye ve Tartus olmak üzere askerî güçler sevk edildi. Gruplara müdahale sonrası güvenlik güçlerinin sivillere ateş açtığı ileri sürülürken ülke genelinde devrik Beşar Esad idaresine sadık Şebbiha kümelerine yönelik insan avı başlatıldı.

Golan Tepeleri’nden Suriye’nin güneyine giren ve bölgede adım adım ilerleyen İsrail askeri güçlerine IŞİD taraftarları tarafından silahlı saldırı düzenlendi. İsrail’in bölgeden çıkması maksadıyla yapılan protesto şovları sonrası düzenlenen silahlı akının akabinde İsrail tankları yerleşim bölgelerine girdi. Ülkenin kuzeyinde ise Türkiye takviyeli Suriye Ulusal Ordusu (SMO) ile PYD/DSG (Demokratik Suriye Güçleri) silahlı grupları arasında başlayan çatışmalar şiddetlenerek sürüyor. Kobani ile Münbiç arasında bulunan Tişrin barajı ile stratejik kıymetteki Karakozak köprüsünü ele geçirmek amacıyla akınlarını arttıran SMO kümelerine karşı PYD/DSG gruplarının karşı saldırı başlatması sonrası çatışmalar geniş alanlara yayıldı. Karşı saldırı sonrası çekildikleri Fırat’ın batısına giren PYD/DSG gruplarının, Münbiç’e doğru ilerlediği ileri sürüldü.

Londra merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’nin (SOHR) haberine göre, kimliği bilinmeyen silahlı bireyler, Halep’in Meyselun bölgesinde bulunan “Ebu Abdullah el-Hüseyin el-Hasibi” türbesine saldırı düzenleyerek türbede görevli beş kişiyi öldürdü. İmgenin sosyal medyada paylaşılması sonrası Humus, Hama, Tartus ve Lazkiye’de Aleviler başta olmak üzere Dürzî ve Hıristiyanların da içinde yer aldığı kalabalık azınlık grupları, protesto şovları düzenledi. Şovların kısa sürede başkent Şam ve diğer kentlere sıçraması sonrası Suriye’nin yeni yönetimi, şovları dağıtmak ve kalkışmaları bastırmak maksadıyla ağır silah takviyesinde silahlı gruplar sevk etti. Silahlı gruplara yönelik taarruzlar yapılması sonrası göstericilere karşı silah kullanıldı. Yaşanan olaylarda onlarca kişi hayatını yitirip yaralandı. Olayların yaşandığı merkezlerde süreksiz hükûmet tarafından sokağa çıkma yasağı ilan edilirken destek güçlerinin olay merkezlerine ulaşması sonrası ülke genelinde Şebbiha (Esad ailesine sadık olan paralı askerler) avı başlatıldı. Operasyonlar kapsamında gözaltına alınanların sayısı binlerle ifade edildi.

Türbe saldırısı eski mi?

Olayları yatıştırmak gayesiyle harekete geçen süreksiz hükûmet ismine yapılan açıklamada, türbeye yönelik yapılan hücumun eski olduğu açıklandı. Suriye Geçici Enformasyon Bakanı Muhammed el Ömer, Halep’te türbenin yakıldığına dair dolaşan görüntünün eski olduğunu ve yeni idarenin göreve gelmesinden sonrabir olayın kaydedilmediğini savundu. Açıklamada, “Hükûmet, Suriye halkını toplumun her kesitinden birleştiren ulusal ve insani bir miras olarak gördüğü tüm dini ve tarihi yerleri muhafaza ve her türlü taarruzdan muhafaza etme konusundaki tam kararlılığını teyit eder” denildi. Şam yönetimi tarafından yapılan açıklamalarda, yeni yönetimi protesto şovlarından İran İhtilal Muhafızları ve Lübnan Hizbullahı mensuplarını sorumlu tuttu.

İran’a “Suriye’de kaos yayma” suçlaması

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Suriye’de yeni idareye ilişkin dün bir açıklama yaparak, ”Suriye’de zafer kazandığına inananlar sabırlı olmalıdır, çünkü gelecekte, pek çok gelişme yaşanacak” demişti. Erakçi’nin açıklamasına tepki gösteren Suriye’nin Geçici Yönetimi Dışişleri Bakanı Es’ad eş-Şeybani ise İran’ı Suriye halkının iradesine, ülkenin egemenliğine ve güvenliğine hürmet duymasını istedi. Şeybani, hususa ilişkin açıklamasında, “Onları Suriye’de kaos yaymaktan men ediyor ve son açıklamaların sonuçlarından sorumlu tutuyoruz” sözünü kullandı.

Humus’ta çatışma

“Başlarındaki sarıkla asacağız”

Suriye’de süreksiz idarenin askeri güçleri protesto şovlarının yapıldığı birçok kent ve kasabada kapsamlı operasyonlar yaparken Suriye’nin kuzeyi ve batısından da HTŞ ve SMO silahlı grupları, gerginliğin sürdüğü bölgelere destek güç sevk etti. HTŞ’nin tesirli ekran yüzlerinden Cemil Hasan ise canlı yayında gösterici grupları tehdit etti. Sokağa çıkan protestocu grupları, “İran ve Esad’tan arda kalanlar” olarak tanımlayan Hasan, “Sokağa çıkan herkes iyi bilsin, tüm askeri güçlerimiz devrede ve sizleri en ağır şekilde cezalandıracağız. Humus, Lazkiye ve Tartus’ta huzur operasyonu başlatmış durumdayız. İran’ın talimatlarını yerine getirenleri başlarındaki sarıkla asacağız” dedi.

IŞİD’ten İsrail askerlerine ateş

Golan Zirveleri’nde denetimi sağlayarak Suriye’nin güneyindeki Kuneytra ve Dera kentlerinde geniş bir alanda konuşlanan İsrail askeri güçleri, IŞİD grupları tarafından protesto edildi. Protesto sırasında tekbir getiren protestocu gruplar, İsrail askerlerine ateş açtı. Bu gelişme üzerine İsrail bölgede tanklar dayanağında operasyon yaptı. Bölgedeki stratejik noktalara tanklar konuşlandırılırken birtakım köylerde operasyonlar gerçekleştirildi.

İsrail askerlerinin bölgede birçok köyü denetim altına alarak halka, ellerindeki silahları teslim etmeleri için süre verdi. İsrail askerlerinin bölgedeki aramalarda çok sayıda silah ele geçirdiği bildirildi.

SMO-PYD/DSG çatışması devam ediyor

Tel Rıfat ve Münbiç’ten çekilerek Fırat’ın batısını tamamen boşaltan PYD/DSG ile SMO silahlı grupları arasında ABD’nin teşebbüsü ile sağlanan ateşkesin geçen hafta sona ermesi ile şiddetlenen çatışmalar bölgede artarak sürüyor. Elektrik üretiminin yapıldığı Tişrin Barajı ile Kobani’ye (Ayn el Arap) açılan stratejik kıymetteki Karakozak köprüsünü almak gayesiyle taarruzlarını arttıran SMO gruplarının PYD/DSG’nin karşı saldırı başlatması ile geri çekildiği bildirildi. Saldırı sonrası çekildikleri Fırat’ın batısına tekrar giren PYD/DSG grupları ile SMO silahlı güçleri arasında Münbiç etrafında çatışmalar sürüyor.

Çatışmaların sona ermesine yönelik bölgedeki ABD göçlerinin iki grup arasındaki teşebbüsü ise devam ediyor.