AB’de iltica süreci değişiyor: ‘Güvenli ülke’ listesi oluşturulacak

Avrupa Parlamentosu, iltica başvurularının değerlendirilmesini hızlandırmayı hedefleyen yeni düzenlemeleri kabul etti. Yapılan oylamada, Avrupa Birliği genelinde geçerli olacak bir ‘güvenli menşe ülkeler listesi‘ oluşturulmasına yeşil ışık yakıldığı bildirildi.

Genel Kurul’da yapılan oylamada düzenleme 408 oyla kabul edilirken, 184 milletvekili karşı oy kullandı, 60 milletvekilinin ise çekimser kaldığı aktarıldı. Kabul edilen kurallarla, belirlenen ülkelerden gelen iltica başvurularının daha kısa sürede incelenmesi amaçlanıyor.

Yeni liste kapsamında Bangladeş, Kolombiya, Mısır, Kosova, Hindistan, Fas ve Tunus vatandaşlarının başvurularının hızlandırılmış prosedürle ele alınacağı belirtildi. Bu ülkelerden yapılan başvurularda, geri gönderilmesi halinde zulüm ya da ciddi zarar riski bulunduğunu kanıtlama yükümlülüğünün başvuru sahibine ait olacağı ifade edildi.

‘Güvenli menşe ülkenin’ kapsamı

Düzenleme, Avrupa Birliği’ne aday ülkelerin de kural olarak ‘güvenli menşe ülke‘ kabul edilmesini öngörüyor. Ancak silahlı çatışma, yüksek iltica kabul oranları veya temel hakları etkileyen yaptırımlar gibi durumlarda bu değerlendirmenin askıya alınabileceği vurgulandı.

Milletvekilleri ayrıca, üye ülkelere ‘güvenli üçüncü ülke‘ kavramını uygulama imkanı tanıyan düzenlemeyi de onayladı. Buna göre, başvuru sahibinin söz konusu ülkeyle aile bağı, daha önce ikamet etmiş olması, kültürel veya dilsel bağlantılarının bulunması ya da Avrupa’ya gelirken bu ülkeden geçmiş olması halinde iltica başvurusunun o ülkede incelenebileceği aktarıldı.

Eleştiriler ve destekler

Yeni düzenleme, AB göç politikaları tartışmalarının merkezinde yer alıyor. İnsan hakları örgütlerinin, ‘güvenli menşe ülke’ ve ‘güvenli üçüncü ülke’ uygulamalarının bireysel başvuruların adil şekilde değerlendirilmesini zorlaştırabileceği uyarısında bulunduğu belirtildi.

Eleştirilerin özellikle listede yer alması planlanan bazı ülkelerde insan hakları ve hukukun üstünlüğüne ilişkin sorunların devam ettiği noktasında yoğunlaştığı aktarıldı.

Düzenlemeyi savunanlar ise yeni kuralların iltica sisteminin işleyişini hızlandıracağını ve üye ülkeler üzerindeki göç baskısını azaltmayı hedeflediğini ifade ediyor. Kabul edilen düzenlemelerin yürürlüğe girebilmesi için AB Konseyi’nin de resmi onayının gerektiği bildirildi.