Naci İnci, Boğaziçi’ni Avrupa Üniversiteler Birliği’nden çıkarmak istemişti; mahkeme iptal etti

Boğaziçi Üniversitesi’nin Avrupa Üniversiteler Birliği’nden çıkmasıyla ilgili karar, idare mahkemesi tarafından oybirliğiyle iptal edildi. Kararda, söz konusu işlemin sadece rektör imzasıyla alınamayacağı, üyeliğin sonlandırılması konusu üniversite yönetim kuruluna intikal ettirilerek bu konuda bir karar alınması gerektiği belirtildi.

Boğaziçi Üniversitesi’ne Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından atanan rektör Naci İnci, Mart 2025’te okulu, kurucularından olduğu Avrupa Üniversiteler Birliği (European University Association – EUA) üyeliğinden çıkarmıştı. Bu durum okulun akademisyenleri tarafından yargıya taşınmıştı. Oksijen’den Canan Coşkun’un haberine göre İstanbul 13. İdare Mahkemesi, söz konusu işlemle ilgili “yetki” unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığını aktardı.

“Üyeliğe Türkiye’den kabul edilen ilk üniversite olmuştu”

Avrupa’daki üniversiteler arasında koordinasyon ve işbirliğini sağlayan birlik, 2001 yılında Avrupa Rektörleri Daimi Konferansı (CRE) ve Avrupa Birliği Rektörler Konfederasyonu’nun birleşmesiyle kuruldu. Boğaziçi Üniversitesi de 1998-1999 akademik yılında EUA’ya başvurmuş ve üyeliğe Türkiye’den kabul edilen ilk üniversite olmuştu. Sonrasında Boğaziçi’ni Marmara ve İstanbul üniversiteleri, ODTÜ ve Uludağ Üniversitesi, İTÜ, Erciyes Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi izlemişti. Yükseköğretim Kurulu da (YÖK) halen birliğin kolektif üyesi.

Birlik, Gülay Barbarosoğlu hakkında açıklama yapmıştı

Birlik, son yıllarda Türkiye’de akademik özgürlüklerle ilgili yaşananlara karşı da açıklamalar yapmıştı. Birliğin 2016 yılında yönetim kurulu üyesi olarak da görev yapan Prof. Dr. Gülay Barbarosoğlu’nun Boğaziçi Üniversitesi rektörlük seçiminde 300 oyun 348’ini almasına karşın rektör olarak atanmamasıyla ilgili de birlik açıklama yapmıştı.

Naci İnci, birlikten ayrılma kararını 25 Ocak 2025’te bir yazıyla EUA’ya tebliğ etmiş, üyelikten ayrılma kararına ilişkin olarak da hiçbir gerekçe göstermemişti. Ancak İnci’nin üyelik ücreti olan 4 bin 500 Euro’yu vermek istemediği için üyelikten çıkıldığı belirtilmişti. Bunun üzerine okulun akademisyenleri İnci’nin bu kararını yargıya taşımıştı.

İnci savunmasında Oxford ve Cambridge örneği vermişti

İnci, davaya sunduğu savunmada, birliğin üniversitelere bir prestij kazandırmadığını, Oxford ve Cambridge gibi dünyanın en saygın üniversitelerinin de birliğin üyesi olmadığını, son beş yılda okulun akademisyenlerinin birliğin etkinliklerine aktif katılım sağlamadığını öne sürmüştü. Üniversitenin ödediği üyelik ücretinin kamu kaynaklarının etkin, verimli ve yerinde kullanımı ilkeleriyle bağdaşmadığını savunan İnci, üyeliğin Boğaziçi’ne somut bir katkı sağlamadığını, üyelikten ayrılmanın üniversite açısından herhangi bir olumsuz etki yaratmadığını iddia etmişti.

Mahkeme yetkisizlik kararı verdi: Sadece rektör imzasıyla karar alınamaz

İstanbul 13. İdare Mahkemesi, rektörün üyeliğin sonlandırılması konusunu üniversite yönetim kuruluna intikal ettirerek bu konuda bir karar alınması gerektiğini belirtti. Mahkeme, üniversite yönetim kurulunca böyle bir karar alınmaksızın salt rektör imzasıyla üyelikten ayrılma yönünde tesis edilen işlemin “yetki” unsunu yönünden hukuka uyarlılığının bulunmadığına karar verdi.