MEB’den Zazaca adımı: Kurmançça ile ortak yapıdan çıkarılarak müstakil müfredat oluşturuldu

Millî Eğitim Bakanlığı, daha önce Kürtçenin iki lehçesi olarak Kurmançça ile birlikte aynı programda yer alan Zazaca için müstakil bir öğretim programı hazırladı. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda oluşturulan yeni müfredatla birlikte, Zazaca ders kitapları baştan yazılacak ve öğretmen alımlarında bu alan ayrı bir branş olarak değerlendirilecek.

Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), Yaşayan Diller ve Lehçeler Dersi kapsamında okutulan Zazaca için yeni bir düzenlemeye gitti. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli çerçevesinde hazırlanan “Ortaokul Yaşayan Diller ve Lehçeler Dersi (Zazaca) Öğretim Programı” ile Zazaca, eğitim sisteminde başlı başına ayrı bir müfredat olarak konumlandırıldı. MEB tarafından hazırlanan programın kapağında da Zazaca doğrudan ayrı bir öğretim programı olarak yer aldı.

Daha önce Kurmançça ile ortak programdaydı

MEB’in önceki öğretim programında Kurmançça ve Zazaca, Kürtçenin iki lehçesi olarak aynı program içerisinde ele alınıyordu. Önceki programda yer alan “Program, Kürtçenin (Kurmancca ve Zazaca) öğretimine yönelik olarak hazırlanmış ortak bir içeriğe sahiptir” ifadesi yeni düzenlemeyle terk edildi. Yeni programda Kurmanci ile ortak yapı kaldırılarak, yalnızca Zazacaya özgü öğretim hedefleri, kelime dağarcığı, dil bilgisi, temalar ve öğrenme çıktıları belirlendi.

Akademisyenler ve Zazaca öğretmenleri hazırladı

2026 yılının başında başlayan hazırlık çalışmaları; Bingöl Üniversitesi, Munzur Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi’nden akademisyenler ile Bingöl İl Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde görev yapan Zazaca öğretmenlerinden oluşan bir komisyon tarafından yürütüldü. Yaklaşık 200 sayfalık program, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından onaylanarak resmiyet kazandı.

Beşinci sınıftan sekizinci sınıfa kadar her sınıf kademesi için ayrı içeriklerin belirlendiği programda, Avrupa Ortak Başvuru Metni’ndeki dil seviyeleri esas alındı. Buna göre 5 ve 6’ncı sınıflar A1.1, 7 ve 8’inci sınıflar ise A1.2 seviyesinde eğitim görecek.

Hedef: Günlük iletişim

Öğrencilerin Zazacayı yalnızca gramer düzeyinde değil, günlük yaşamda kullanabilmesini amaçlayan programın nihai hedefi, öğrencilerin “Zazacayı doğal ve günlük yaşamla ilişkili ortamlarda kullanabilmeleri” ve kültürel miras hakkında farkındalık kazanmaları olarak tanımlandı. Haftada bir veya iki ders saati olarak tasarlanan derste, öğrencilerin kelime dağarcığını derinlemesine geliştirebilmesi amacıyla her eğitim öğretim yılında dört ana tema işlenecek.

Ders kitapları baştan yazılacak, ayrı branş açılacak

Yeni müfredatın yürürlüğe girmesiyle birlikte, mevcut Zazaca ders kitapları da yenilenecek. Programda 5, 6, 7 ve 8’inci sınıflar için ders, çalışma ve öğretmen kılavuz kitapları ayrı ayrı tanımlanırken, bu kitapların Talim ve Terbiye Kurulu onayından geçtikten sonra kullanıma sunulması planlanıyor.

Uygulamadaki değişiklikler kapsamında MEB’in ders seçim modüllerinde Zazacanın ayrı bir ders olarak gösterilmesi, öğretmen alımlarında ise Zazacanın müstakil bir branş olarak düzenlenmesi öngörülüyor. Zazaca öğretmenliği atamalarında Zaza Dili ve Edebiyatı bölümü mezunlarının esas alınması planlanıyor.

( ALINTI www.karar.com/guncel-haberler/mebden-zazaca-icin-yeni-donem-… )