Genişleme müzakerelerinden sorumlu AB bürokratının otel sahibi olduğu ortaya çıktı

Üst seviye bir Avrupa Birliği (AB) yetkilisinin Bali’de lüks bir otel alarak işletmesini yıllar içinde büyüttüğü ortaya çıktı.

Sene başından bu yana AB Komşuluk ve Genişleme Müzakereleri Genel Müdürü misyonunda bulunan Hollanda asıllı Gert Jan Koopman hakkında internet gazetesi Politico’da yayımlanan bir haberde Koopman’ın 2009’da Bali’den butik bir otel aldığı yazıldı.

O devirde de Ekonomik Hizmet ve Yapısal Islahatlar Müdürü olan ve ilgili diğer misyonlarda de bulunan Koopman hakkında, “ ama Koopman bir otelci değildi, Brüksel’deki Avrupa Komisyonu’nun en üst seviye yetkililerinden biriydi ve hala de öyle” yorumu yapıldı.

Satın alındığında epey küçük olan oteli Koopman ve ailesinin sonraki on yıl boyunca giderek büyüterek birinci sınıf bir eko-lüks tatil köyüne dönüştürdüklerine yer verilen haberde Koopman’ın konumunun çıkar çatışması yaratıp yaratmadığının nasıl bilinebileceği sorusu soruldu.

Avrupa Komisyonu’nun açıklamalarında, otelin web sitesi ve yerel medyada yer alan haberlerde bu süre zarfında Koopman’ın oteli daima ziyaret ettiği ve otel yöneticileriyle sıklıkla temas halinde olduğu belirtildi. Koopman’ın otelin mülkiyetini bir noktada ailesine devrettiği bilgisi de paylaşıldı.

AB’nin, çalışanlarının tüm dış faaliyetleri bildirmesi ve bunlar için izin alması gerektiğine dair kuralları olmasına karşın Koopman’ın, patronu olan Avrupa Komisyonu’na hiçbir noktada bilgi vermediği aktarıldı.

Komisyon sözcüsünün açıklamaları ise mülkiyet alakalarının toplumsal tesirlerini reddeder nitelikte. Sözcü, şirket sahibi olmanın işteki vazifelerin yerine getirilmesini etkilemediğinden bir “dış faaliyet” olarak kabul edilemeyeceğini açıkladı.

Politico’ya konuşan Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün Brüksel’deki müdür yardımcısı Nick Aiossa, bunun “bozuk bir sistem” olduğunu söyledi.

“En iyi uygulamalarla uyumlu hale getirmek ve muhtemel çıkar çatışmalarını azaltmak için yönetim kurulu genelinde çok daha fazla mali açıklama yapılması gerekiyor” diyen Aiossa, bu tertibin “bir kültüre” işaret ettiğini vurgulayarak (Komisyon hakkında) spot ışıklarının altında olmaktan şaşkınlık duyduklarını zira işlerin çoğu zaman bu türlü yapıldığını söyledi.

Avrupa Komitesi’nin ikili standardı

Avrupa Kurulu kuralları, çalışanlarının dışarıda ne yapabileceğine dair kimi parametreler getiriyor.

Başlangıç olarak, çalışanın herhangi bir “dış faaliyetten” yılda 10 bin eurodan fazla kazanmasına izin verilmiyor. Avrupa Komitesi Soruşturma ve Disiplin Komitesi’nin 2011 tarihli bir dokümanına göre, çalışanların ticari emelli şirketler için “görevler ve faaliyetler” üstlenmesi de yasaklanmış durumda.

Ancak kurumun mali açıklama kuralları daha muğlak. Avrupa Kurulu’nun kendi çalışanları, hatta çok yüksek rütbeli işçi dahi, ferdî mali karlarını açıklamak zorunda değil.

Bunun yerine, işçinin fiili ya da potansiyel çıkar çatışmalarını kendi kendine açıklaması gerekiyor, esasen işçinin kendi kendini bildirme konusundaki iyi niyetine güveniliyor. Kurallar ayrıyeten uyulmaması durumunda herhangi bir yaptırım da öngörmüyor.

Birlikte ele alındığında, kurallar, Koopman’ın oteldeki sahipliğini ne bir dış faaliyet olarak ne de potansiyel çıkar çatışmalarına yol açabilecek bir mali çıkar olarak beyan etmesini gerektiriyor.

Bu durum vakitte Avrupa Kurulu’nun AB ülkelerine ve aday üyelere yönelik, kamu vazifelileri için mecburî mal beyanını teşvik eden kendi tavsiyelerine de aykırı bir ikili standart niteliği taşıyor.