CHP’li Ersever’den Cevdet Yılmaz’a: Son 6 ayda gereksinim kredisi ve kredi kartı kullanımında yaşanan artışın sebepleri nelerdir?

CHP Ankara Milletvekili Aliye Timisi Ersever, artan kredi kartı kullanımı ve ihtiyaç kredisi harcamalarına ilişkin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a, “Vatandaşlarımızı bu borç sarmalından kurtaracak düzenlemeler bir an önce hayata geçirilmelidir. Son altı ayda ihtiyaç kredisi ve kredi kartı kullanımında yaşanan artışın sebepleri nelerdir? Vatandaşı büyük bir borç sarmalına sürükleyen bu durumun tahlili için nasıl bir tedbir alınacaktır” diye sordu.

CHP’li Ersever, kredi kartı ve ihtiyaç kredisi harcamalarındaki artışı TBMM gündemine taşıdı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na soru önergesi veren Timisi Ersever, bu husus ile ilgili şu açıklamayı yaptı:

“En düşük kira sarfiyatı taban fiyatı aşmış durumda”

“Vatandaş geçim kederine düşmüş, geliri masrafını karşılamıyor. Devayı ihtiyaç kredisi kullanmakta yahut kredi kartı harcamasını artırmakta arıyor, bu durum sürütülebilir değil, daha acı sonuçlar doğuracaktır. En düşük kira masrafı minimum fiyatı aşmış durumda, market fiyatları el yakıyor, vatandaş elektrik, doğalgaz, telefon faturasını ödeyemez durumda. Geçtiğimiz bu aylarda kıymanın kilosunu 95-100 lira alan vatandaşımız bugün kıymanın kilosuna 280 lira ödüyor.

Yumurtanın kolisi 40 lirayken 70 lirayı aşmış durumda, örnekleri çoğaltmak mümkün. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) dataları üzerinden bir çalışma yaptık. Bu çalışma bize nasıl bir krizle karşı karşıya olduğumuza ilişkin çok önemli ipuçları veriyor. BDKK verilerine göre; 20 Ocak 2023 tarihinde 7 trilyon 715 milyar 643 milyon olan tüketici kredileri, ferdi kredi kartları, ticari ve diğer kredi borçları toplamı 2 Haziran 2023 tarihinde yüzde 20,4 artışla 9 trilyon 261 milyar 521 milyon lira olmuş.

“Kredi kartı borçları yüzde 56,6 artarak 721 milyar 422 milyon liraya ulaşmış” 

Yine ocak ayında 460 milyar 684 milyon TL olan kişisel kredi kartı borçları yüzde 56,6 artarak 721 milyar 422 milyon liraya ulaşmış. İhtiyaç kredilerinde de benzeri bir artışın olduğu dikkat çekiyor. 20 Ocak 2023 tarihinde 693 milyar 58 milyon lira ihtiyaç kredisi kullanılırken, bu fiyat 2 Haziran 2023 tarihinde yüzde 22,80 artışla 851 milyar 999 milyon TL’ye yükselmiş.

“Bu tablo sürdürülebilir değil”

Bu gidişatın değişmesi için Türkiye üretmelidir, bunu sağlayacak siyasetler hayata geçirilmelidir. Enflasyonun süratli yükselişi, öngörülemeyen kur dalgalanmaları, işsizlik, dış ticaret açığı, ana girdi hususlarında artış benzeri pek çok olumsuz nedeniyle her alanda üretim düşmektedir. Bu ekonomik tablo en çok dar gelirliyi etkilemektedir. Vatandaş bir kredi kartından çekip diğer kredi kartını yatırmaktadır. Bu tablo sürdürülebilir değildir, tesirli ve kalıcı önemleler alınmadığı sürece daha yıkıcı sonuçları olacaktır. Vatandaşlarımızı bu borç sarmalından kurtaracak düzenlemeler bir an önce hayata geçirilmelidir.”

Aliye Timisi Ersever, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a şu soruları yöneltti:

“2015-15 Haziran 2023 döneminde yıllar itibarıyla toplam kredi kartı sayısı nedir? aynı dönem için kişi başına düşen kredi kartı sayısı kaçtır?

2015- 15 Haziran 2023 döneminde yıllar itibarıyla toplam kredi kartı borcu miktarı nedir? benzeyendönemde yıllar itibarıyla takibe düşen kredi kartı sayısı ve takibe düşen toplam borç miktarı nedir? aynı devirde yıllar itibarıyla takip ve icra nedeniyle kredi kartı ve kredi kullanımına kısıt getirilen kişi sayısı nedir?

2015- 15 Haziran 2023 döneminde yıllar itibarıyla konut taşıt, ihtiyaç kredileri farklı başka olmak üzere tüketici kredisi kullanan kişi sayısı ve toplam kredi meblağı nedir? benzeyendönem bu kredileri geçiştirdiği yahut ödeyemediği için takibe düşen kişi sayısı ve toplam kredi meblağı nedir?

2015- 15 Haziran 2023 döneminde yıllar itibarıyla kullanılan toplam kredi fiyatı nedir? Bunun ne kadarı ticari kredidir?

Son altı ayda ihtiyaç kredisi ve kredi kartı kullanımında yaşanan artışın sebepleri nelerdir? Vatandaşı büyük bir borç sarmalına sürükleyen bu durumun tahlili için nasıl bir tedbir alınacaktır?

Bankalar muhtaçlık, konut ve taşıt kredilerine sınırlama getirilmiştir. Bunun münasebetleri nelerdir? Vatandaşların günlük hayatını olumsuz yönde etkileyen bu uygulama ne zaman olağana dönecektir?

Piyasalarda inancın yeniden oluşturulması, rasyonel beklentilerin sağlanması, ekonomi idaresinde şeffaflık ve hesap verilebilirlik unsurlarının hayata geçirilmesi için hangi tedbirler alınacaktır?

2021, 2022 yıllarında ve 2023 yılının ilk yarısında kredi kartı ile yapılan işlem adedi nedir? Data tutuluyorsa bu süreçlerin kaçı besin harcamasıdır?” (ANKA)