Tunç Soyer: Bir değişime gereksinim duyulduğundan şüphemiz yok; geniş kapsamlı bir “Özeleştiri Buluşması” yapılsın

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, bir mektup yazarak, Yeni Siyaset Evrakı başlığıyla yazılı açıklama yaptı. ”CHP’nin eksikleri ve kusurları olduğundan, bir değişime ihtiyaç duyulduğundan kuşkumuz yok” diyen Soyer, partisine geniş kapsamlı bir ‘özeleştiri buluşması’ yapılması davetinde bulundu. 

Soyer, seçim sonuçlarını değerlendirdiği açıklamasında, “CHP pek çok bahiste eleştirilse dahi bu ülkeyi Cumhuriyet ülkülerini koruyarak geliştirecek en temel kurumdur. Bu nedenle CHP, Cumhuriyetin ikinci yüzyıla yakışan demokratik bir parti tüzüğü yenilenmesiniyapmalıdır.” tabirlerini kullandı.

 Soyer’in açıklamasının tamamı şöyle: 

Cumhuriyetin 100. Yılındayız.

Cumhuriyet tarihimizin en kritik seçimlerinden birini 14 Mayıs 2023’te gerçekleştirdik.

Bizi kutuplaştıran ve ikiye bölen siyaset lisanına karşın toplumumuz sağduyusunu müdafaayı başardı. Ülkemizde her yüz bireyden 87’si sandığa giderek demokrasimizin bu çok önemli kilometre taşını tarihe not düştü.

Tercihimiz her ne olursa olsun hepimiz tek bir doğruda buluştuk: Hâkimiyet kayıtsız kuralsız milletindir. Bu seçimde demokrasiye olan tam inancımızı ortaya koyduk ve sonuçları da olgunlukla karşıladık.

Toplumun sağduyusu ve olgunluğu, Türkiye’de demokrasinin sağlığı ve geleceği konusunda optimist olmamıza ne yazık ki kâfi değil.

Türkiye hakkında düşünen, yazan ve konuşan pek çok kişi, ülkemizde siyasetin toplumun çok gerisinde kaldığı gerçeğini gözlemliyor ve kaygı ediyoruz.

Bugün gelinen noktada, Türkiye’nin durumu ve geleceğinden çok partimizin tartışmaya mevzu edilmesini ıstırapla karşılıyoruz.

Bu tartışmaya önce İzmir’den bakmaya çaba edeceğiz. İzmir, CHP’nin açık ara en yüksek oy aldığı Büyükşehir’dir. Onlarca yıldır üreterek değil de rant elde ederek zenginleşmekten

fazlasına aklı ermeyen iktidarlar tarafından ihmal edilmiş, göreli olarak fakirleştirilmiş olan İzmir, bütün bu süreç boyunca, kararlılıkla CHP’ye destek vermeyi sürdürmüştür.

İzmir ebediyen hayattan yanadır. Hep özgürlüklerin tarafında olmuştur. Eşit ve eşitlikçi

ruhuyla, kendisiyle ve kendisi benzeri olmayanlarla barışık kültürüyle İzmir, otoriter ve popülist siyasal iklimin ülkemizdeki biricik panzehridir.

Partimiz CHP, kozmik bedellerin ülkemiz siyasetindeki en güçlü savunucusudur. İşte bu nedenle CHP ve İzmir arasındaki güçlü münasebet bir tesadüf değildir. Her ikisinin de özünde

Anadolu’dan dünyaya uzanan bir uygarlık köprüsü inşa etme çabası yer almaktadır.

Yazık ki değerli partimiz CHP’nin birçok kişi tarafından, kendi mesleği ya da popülaritesi için harcanabilir kolay bir kurum olarak görüldüğünü gözlemliyoruz.

Ülkemizin bu zor koşulları altında, kamu vicdanını ihlal ederek yürütülen tartışmaların dışında kalmak İzmirli olma sağduyumuzun bir sonucudur.

Bu duruş; güçsüzlük yahut zafiyetten değil, zerafettendir.

Her şeyden önce belirtmek gerekiyor ki, seçim gününde demokratik bir çerçevenin çizilmiş olması seçimin adil olduğu manasına gelmiyor.

14 Mayıs’ta gerçekleşen seçim adil bir seçim değildi. Millet İttifakı ve CHP’nin karşısında bir siyasi parti yahut bir ittifak değil, bir parti-devlet vardı. Bu tespit seçimin kaybedilmiş olmasının bir mazereti değil, bir gerçekliğin tanımı ve bu oluşumun devletle bütünleşmesi sürecinde gerekli tepkilerin gerçekleştirilememiş olduğunun da kabulüdür.

2013’te Gezi protestoları mazeret edilerek başlayan süreç, özgürlüklerin kısıtlandığı, anayasal hakların yok sayıldığı keyfi bir düzene dönüştü. 2018’den itibaren uygulamaya konan ekonomi siyaseti ise, bir devletin devlet olmasının en çok önemli ögelerinden biri olan parasının süratle değersizleşmesine, toplumun süratle fakirleşmesine neden oldu. Tüm karar düzeneklerinin tek kişinin yetkisine devredildiği bu süreç devletin giderek acizleştiği bir dönemi başlattı. Pandemide maske dağıtılamayan, acziyet belli olmasın diye gerçek dataların toplumdan gizlendiği bu sistem maalesef, ülkenin yaşadığı en büyük felaket olan 6 Şubat sarsıntısında bir sefer daha kendisini gösterdi. Sarsıntıya müdahale edilemeyen ilk 48 saatte, hayata döndürülebilecek sayısız canımızı yitirdik.

Türkiye, uzun müddettir, tarihinde benzeri görülmemiş kadar gerçeklerle irtibatı kopuk bir ufka sürükleniyor. Kendi bekasından öteki herhangi bir önceliği olmayan sistem, tarihinin hiçbir döneminde olmadığı kadar Türkiye Cumhuriyeti’ni dış tesirlere açık bir duruma düşürdü.

Ülkemizin bağımsızlığı ve geleceği, hiçbir tarihte bu kadar muazzam bir risk altında kalmadı.

Seçimlere bu kurallar altında gidildi. Olağan olarak ana muhalefet partisinin tek başına bile iktidara meydan okuması ve iktidara talip olması için elverişli bir ortam vardı. bu olağanüstü şartlar altında, yirmi yılı aşkın bir süre boyunca derinleşmiş bir parti-devlete karşı tek başına mücadele etmektense bütün muhalefeti örgütlemek daha doğru bir tercih olacaktı. Toplum da bu tercihi coşkuyla onayladı.

Ne yazık ki, ittifakın selameti gerekçesiyle, sol-sosyal demokrat telaffuzlardan uzaklaşılmış olması; CHP’nin sahiden ne söylediğinin de anlaşılmamasına yahut söylediklerinin kaybolup gitmesine yol açtı. Bu durum, CHP’nin sağcılaşmasına alkış tutanları cesaretlendirdi.

Meydanlarda, TV kanallarında, sosyal medyada, sağ müttefiklerimizden dahi büyük bir coşkuyla sağcı telaffuzlarını dile getirenlere tanıklık ettik.

Oysaki bizim bu ülke için, bu dünya için söyleyecek çok kelamımız var. Bu sözler, her bir vatandaşımızın vicdanından süzülen doğrularımızdır. Bu sözler, sosyal demokrasinin üniversal kıymetlerinde kaynağını bulur. Sözlerimiz, bizi ayıran özelliklerimizden çok daha güçlü olan ortak kıymetlerimize dayanır.

İşte bu yüzden şu anda susmanın değil, konuşmanın tam vakti.

DEMOKRASİ

Şimdi CHP’nin sosyal demokrat kıymetlerine sahip çıkmanın ve bu hoş ülkenin geleceği için doğru bildiklerimizi özgürce söylemenin vaktidir. Şimdi, daha hoş bir ülke kurmanın vaktidir.

Biliyoruz ki bütün istekler, imkânsızlıklar, kabullenişler, otoriter ve popülist siyasi iklimin eseridir. Bu zehirli siyasi iklimin baskısı altında kalmayan her bir insanımızın özgürlüğü, eşitliği ve barışı tercih edeceğinden hiç kuşkumuz yok.

Türkiye’nin asıl sorunları eşitsizlik yerine kapsayıcılığı, iktisatla birlikte ekolojiyi ve otokrasi yerine demokrasiyi büyütmektir.

Demokrasi, önce buyrukta ülkenin her bir değerini bir zenginlik addeden bir anlayışla, tüm alt kimliklerin rezervsizce doyasıya yaşandığı bir huzur ortamında, bireyin hayat kalitesini

yeşertecek bir hak sistemini kurma uğraşıdır.

Bu hak sistemi; hiçbir bireyin hiçbir münasebetle bir başkasından ayrılmadığı, benzeyenkurallar ve fırsatların herkes için var olduğu bir sistemdir.

Demokrasi; Temel hak ve özgürlüklerin vazgeçilmezliğinde; birey, toplum ve tabiat için hukukun üstünlüğünü esas alan bir kıymetler manzumesidir.

Demokrasi, 4-5 yılda bir sandığa gitmekten ibaret değildir. Demokrasi, sonuçları itibarıyla, eğitimde imkan eşitliğinden, gelir dağılımındaki adalete, şeffaflık ve hesap verilebilirlikten, katılımcılığa ve özgürlüklerden, kontrol ve denetim sistemlerinin işlerliğine kadar uzanan insanlığın en büyük inovasyonlarından biridir. Yoksulluğun ortadan kalkması da, emeğin hakkını alması da, işsizliğin sona ermesi de lakin demokrasinin gerçek manada işlemesiyle mümkündür.

Tüm kurum ve kurallarıyla işleyen bir demokrasi bu ülke insanlarının temel hakkıdır.

Geleceğin Türkiyesi’nde Cumhuriyetimiz halkın kayıtsız ve koşulsuz hükümran olduğu yeni bir demokrasi anlayışıyla taçlanmalıdır.

GELECEĞİN TÜRKİYESİ

Gelecek, kaçırılan değil, kullanılan fırsatlarla şekillenebilir. Ülkenin yenilenme sürecini başlatmak için de önümüzde sayısız imkan bulunmaktadır. Yeniliğe hazır olmak ve dayanışma, bu sürecin iki ana taşıyıcısı olacaktır.

Türkiye, tıpkı yüz yıl önce Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde olduğu gibi bugün de bu büyük dönüşümü inşa etmeye muktedirdir.

Mart 2023’te İzmir’de gerçekleştirdiğimiz İkinci Yüzyılın İktisat Kongresi’nde ülkenin temel sorunları ve yenilenmesiyle ilgili kararlar almıştık. Bunların kimilerini burada hatırlatma ihtiyacı duyuyoruz:

Hâkimiyetin kayıtsız koşulsuz milletin egemenliğinde olması için demokrasinin evrensel

ilkelerine, hukukun üstünlüğüne dayalı ve tabiat haklarını kapsayan yeni bir sivil anayasa hazırlanmalıdır.

Türkiye geleceğini sivil bir ruh, ortak akıl, vicdan ve tabiatla ahenk içinde inşa edebilir.

Geleceğin Türkiyesi’nin birinci önceliği dünyanın değişen şartlarında iktisadi dayanıklılığı sağlamak olmalıdır. Bunun temel yolu da demokrasinin üniversal kurallarına sahip çıkmaktır.

İfade özgürlüğü, toplanma ve örgütlenme özgürlükleri, kültürel ve manevi varlığın korunması, adalete erişim hakkı, bağımsız yargı, en temel sosyal ve siyasi haklar olarak kabul edilmelidir.

Yaşamın her alanında kamu, sivil toplum ve özel bölüm birlikteliğine dayalı siyasetler oluşturulmalıdır.

Avrupa Birliği tam üyeliği müzakere sürecine kararlılıkla devam edilmelidir.

Kadınların siyasete ve istihdama iştiraki, yönetim kademelerinde görev almaları için önündeki tüm maniler kaldırılmalıdır. İstanbul Mukavelesi yürürlüğe konmalıdır.

Temsilde adaleti esas alan bir seçim sistemi oluşturulmalıdır. Siyasi Partiler Kanunu katılımcı bir anlayışla yeniden düzenlenmeli, Siyasi Etik Yasası çıkarılmalıdır.

İktisadi gelişme hiçbir toplumsal kısmı dışarıda bırakmayacak, ekoloji ve ekonomi arasında ayrılığı ortadan kaldıracak şekilde yönetilmelidir.

Tüm siyasetler, ülkenin yetişmiş beşeri sermayesine söz ve katılım hakkı tanınarak

hazırlanmalıdır. Her mevzuda liyakate dayalı, şeffaf ve hesap verebilir takımlar için en uygun şartlar oluşturulmalıdır. Bunun için öncelikle, laik, demokratik ve eleştirel düşünmeyi esas alan ferdî yetenek ve maharetleri ortaya çıkartan bir eğitim stratejisi belirlenmelidir. Bu nedenle, ülkenin beşerî sermayesini ve entelektüel kapasitesini geliştirici bir eğitim siyaseti hazırlanmalıdır.

Veri yönetimi, dijitalleşme ve stratejik planlama ülkenin temel önceliklerinden biri olmalıdır.

Ülkenin her karış toprağı için hedefine uygun ve fiziki planlamaya dayalı kullanım stratejileri hazırlanmalıdır. Kritik alanlar korunmalıdır. Mekânsal planlama ülkenin farklı ihtiyaçlarını

gideren katmanlar arasında çatışma değil eşgüdüm üzerine kurulmalıdır. Bu doğrultuda, havza ölçeğinde bölgesel gelişme planları hazırlanarak bu bölgeler birbirlerini ve dünya tedarik zincirlerini verimli bir şekilde besleyebilecek şekilde tasarlanmalıdır.

Geleceğin Türkiyesi’nde bölgeler arası eşitsizliğin ortadan kaldırılması için bütüncül bölge planları doğrultusunda tedbirler alınmalı, bu gayeye yönelik teşvik mekanizmalarıuygulamaya konarak teşviklerin tesir tahlili yapılmalıdır.

Türkiye’nin inançlı bir üretim üssü ve uluslararası ticarette bir odak noktası olması için gerekli siyaset ve stratejiler uygulanmalıdır.

Geleceğin dünyası kentlerin dünyasıdır. İnsan ömrünün yerküredeki devamlılığı için kentlerde atılacak adımlar hayati kıymet taşımaktadır ve yeni bir iktisadî anlayışın hayata

geçirileceği esas yerler kentlerdir. Afetlere dirençli, inançlı, döngüsel, tabiatla uyumlu ve kriz idaresinin muvaffakiyetle yürütüldüğü kentler iktisadi gelişmenin temel yapı taşları olacaktır.

Yerel idarelerin bütçe ve yetkileri artırılmalı, merkezle ilişkileri yeniden tanımlanmalı, salt temsili demokrasi yerine, hayatın her alanını kapsayan yerel idareler demokrasisi

Belediyeler eliyle güçlendirilmelidir. Halkın yerelde kendi hayatıyla ilgili kararlar alması sağlanmalıdır.

Kapsayıcı bir konut siyaseti olmadan iktisadi kalkınma sağlanamaz. Türkiye’de yaşayan herkesin nitelikli, dirençli konutlarda ve kentlerde barınma hakkı vardır. Kentsel dönüşüm

projelerinde soylulaştırma, mülksüzleştirme siyasetlerine son verilmeli ve adil sosyal konut siyasetleri geliştirilmelidir.

Tarım yeni yüzyılın stratejik kesimlerinden biridir. Tarımda kendine yeterlilik ve gıda

güvenliği kamunun teminatı altına alınmalıdır. Küçük aile işletmeleri ve kooperatiflerin gelişmesi desteklenmeli, tarıma dayalı endüstride aktif bir paydaş olmaları sağlanmalıdır.

CHP’DE DEĞİŞİM VE YENİLİK

Bir Japon Atasözünde söylendiği gibi; “Zafer değil yenilgi öğretir”. CHP’nin eksikleri ve kusurları olduğundan, bir değişime ihtiyaç duyulduğundan kuşkumuz yok.

Dünyanın ve ülkenin yaşadığı değişime ayak uydurabilecek dinamizmi ve esnekliği partiye kazandıracak yeni bir örgütlenme anlayışına gereksinimimiz var.

Elbette, CHP’de gereken esaslı değişim hakkındaki niyet ve görüşlerimizi partinin yetkili heyetlerinde müzakere edeceğiz lakin şimdilik şu kadarını belirtelim ki, öncelikle yeni bir üye yapılanmasına ihtiyaç var. 1.350.000 civarında olan üye sayısını en kısa sürede 2-3 katına çıkarmak zorundayız.

İzmir’in 170.000 civarında olan üye sayısını en kısa sürede 2 katına çıkartmayı şimdiden taahhüt ediyoruz. Aidiyet duymayan, bunun için elini taşın altına sokmayan seçmen tabanının zorluklar karşısında direnmesini ve harekete geçmesini bekleyemeyiz.

Ancak her yeni üye, sokakta, mahallede şehirde daha fazla temsil, daha fazla güç daha fazla oy ve daha büyük muvaffakiyetler demektir. Elbette parti üyeliği, ferdî ihtiras yahut ikbal beklentileriyle ortaya çıkan sığ bir rekabete hapsedilemez. Partimize üye olmak, ortak aklın bir kesimi olmayı ve memleketimizin ortak yazgısını uygunlaştırmak için fedakârlık yapmayı gerektirir. CHP üyeliği istekli bir mücadelenin modülü olmaktır. CHP bu ülkede değişimin, ihtilalin fitilini ateşlemiş bir partidir.

Onun altı okundan biri Devrimciliktir ve ateşi hiç sönmez. Bu çerçevede beklenir ki, geniş kapsamlı bir “Özeleştiri Buluşması” yapılsın. Eksikler, yanlışlar ve yapılması gerekenler tespit edilerek bir takvime işlensin.

CHP pek çok hususta eleştirilse dahi bu ülkeyi Cumhuriyet ülkülerini koruyarak geliştirecek en temel kurumdur.

Bu nedenle CHP, Cumhuriyetin ikinci yüzyıla yakışan demokratik bir parti tüzüğü yenilenmesiniyapmalıdır.

Her kademede yerel yönetim yönetici adayları için bir havuz oluşturularak en az beş yıl öncesinden bu vazifelere, her düzeyde eğitilerek hazırlanmalıdır.

Ön seçimler de aday yoklaması da direkt parti üyeleriyle yapılmalıdır. Her partili halkla “sahici” ilişkiler kurmalıdır.

Bölge, ülke ve dünyadaki gelişmelerle ilgili olarak parti üyeleri için düzenli ve daima bir bilgilendirme tertibi oluşturulmalıdır.

Parti dışı nitelikli insan gücünden partinin istifade kanalları açık tutulmalıdır.

Siyaset siyasi seçkinlerin sahnelediği, toplumun da seyredip alkışladığı ya da protesto ettiği bir gösteri değildir, olmamalıdır.

Büyük umutlarla sandığa koşan milyonların karar alma düzeneklerine iştirakinin önü açılmalıdır.

Eğer bir parti-devlete karşı mücadele ediyorsanız ya da bir parti sandıktan aldığı gücü istismar edip devleti ele geçiriyorsa, toplumun gerçek özne olması ihtiyacı çoğu zaman kinden de yüksektir. Siyaset toplumu iyileştirme sanatıysa o sanat lakin toplumla birlikte yapıldığında eşsiz bir kıymete kavuşur ve maksatlarına ulaşır.

CHP, toplumun tüm kesitlerine ve 81 ilin tamamına eşit yakınlıkta durmalıdır. CHP aydınlık Türkiye’nin teminatıdır.

İzmir’in CHP’si tam da bunu yapar. Kimsenin kuşkusu olmasın.

Gün gelir, bu ülke, bu toprakların beslediği zihinler, doğru yerde duran siyasi anlayışın hakkını teslim eder.

Biz, o güne en kısa sürede ulaşmak için ya bir yol bulacağız yahut bir yol açacağız. Çok iyi biliyoruz ki hepimiz daha düzgününü hak ediyoruz.

Hiç elbet bu yolu yalnız yürümeyeceğiz. Bu ülkenin her bir insanına, her bir gencine inancımız tam.

Yolumuz engebeli, yolumuz uzun ama maksadımız hoş, o hedefe giden seyahat güzel…

Hep birlikte ileriye, uyguna, doğruya, hoşa yürümeye devam edeceğiz ve kesinlikle başaracağız.”