Virgin Galactic’in ilk ticari uçuşu gerçekleşti: Uzay turizmi nedir?

Virgin Galactic’in ilk ticari uzay uçuşu bugün gerçekleşti. Uçuş, TSİ 18:50 sıralarında muvaffakiyetle tamamlandı ve ABD’deki Spaceport America’ya iniş yaptı.

Sir Richard Branson’a ait olan özel uzay turizmi şirketi, toplamda 90 dakika süren seyahate Galactic 01 ismini verdi.

İnsanlar için uzay seyahati çağının böylelikle bir adım daha yaklaştığı söylense de yeniden de riskleri kabul edenler şimdilik yalnızca milyonerler olacak gibi görünüyor.

Peki ticari uzay uçuşu sırasında neler yaşanıyor? Tehlikeler nedir? Kimler katılabilir?

Uzay turizmi nedir?

Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi’ne (NASA) göre bir uçuş uzayın sonu olarak kabul edilen 80 kilometreyi aştığında uzay turizmi olarak sınıflandırılıyor.

2021’de Star Trek’te Kaptan Kirk karakterini canlandıran ünlü aktör William Shatner, Jeff Bezos‘un Blue Origin şirketi tarafından üretilen bir uzay aracında seyahat yapmıştı.

Yolculuktan sonra Shatner, “Uzayın acımasız soğukluğu ile Dünya’nın sıcaklığı arasındaki tezatlık beni hüzünlendirdi. Her gün, Dünya’nın insanlar tarafından daha fazla yok edildiğini öğreniyoruz” sözlerini kullandı.

Virgin Galactic 01’de kimler vardı?

Galactic 01’de İtalyan Hava Kuvvetleri ve İtalya Ulusal Araştırma Kurulu’ndan üç kişi seyahat yaptı.

Virgin Galactic’ten bir astronot eğitmen, kısa seyahat boyunca onlara rehberlik etti.

Virgin Galactic 01’de neler oldu?

Bu noktada astronotlar onları yerinde tutan kayışları çözerek yerçekimsiz ortamda toplamda 13 deney gerçekleştirdi. Biyotıp termo-akışkan dinamikleri ve mikro yerçekimi incelendi.

Daha sonra astronotlar kendilerini koltuklarına tekrar bağladıktan sonra araç Dünya’ya doğru dönüş seyahatine başladı. Seyahat muvaffakiyetle tamamlandı.

Uzaya gitmenin maliyeti nedir?

Uzay turizminden fiyatlar çok değişken. 90 dakikalık bir Virgin Galactic seyahati 450 bin dolarken Hindistan Uzay Araştırma Organizasyonu (ISRO) uçuşlarının yaklaşık 731 bin dolar olması bekleniyor.

Blue Origin uçuşu için açık artırmada bir bilet 28 milyon dolara satılmıştı. Bir öbür bilet daha sonra 1 milyon dolara satıldı.

Bazı biletler ise, ekseriyetle ünlü şahıslara bedelsiz verildi. Farklı firmalarla tam yörüngeye girerek seyahat yapmanın 50 milyon dolardan fazlaya mal olabileceği tahmin ediliyor.

Tam yörünge seyahati yapan bir uzay turisti, video oyunu dizayncısı Richard Garriott.

Garriott, 2008 yılında Uluslararası Uzay İstasyonu’na giden Soyuz TMA-13 ​​uçuşunda yer aldı. 2021’de BBC’ye konuşan Garriott, “Bence insanlığın çok gezegenli bir çeşit olacağına dair hiçbir kuşku yok” dedi.

Ancak Garriott sözlerine şöyle devam etti:

“Ama insanların Dünya’dan kaçacağını düşünmüyorum. Uzay’da yaşamak aslında çok daha zor.”

Uzay turizmi önümüzdeki yıllarda ne kadar ucuzlayabilir?

Uzaya giden uçuşların sayısı arttıkça ve teknoloji geliştikçe fiyatlar da düşmeye başladı. Richard Garriott, 2021 yılında uzaya seyahat yapmanın, ilk yıllara kıyasla “bin kat daha ucuz” olduğunu söyledi.

Ancak Garriott, “Zengin insanlar uzaya uçmaya istekli olmadıkça, bir sonraki adıma geçilemeyecek” dedi. Elon Musk‘ın şirketi SpaceX şimdiden yolcuları uzaya götürmeye başladı.

Milyarder iş adamı Musk, yeniden kullanılabilir bir roketle uzay seyahatinin maliyetini düşürmeyi hedefliyor.

Amazon’un kurucusu Jeff Bezos ise Orbital Reef isimli ticari bir yörünge istasyonu inşa etmek istiyor. 1991’de Sovyet Uzay İstasyonu Mir’e giden İngiltere’nin ilk astronotu olan Helen Sharman, uluslararası rekabetin özel dalın pragmatik yaklaşımıyla gölgelenebileceğine inanıyor.

Uzay turizmi tehlikeli mi?

Tüm uzay seyahatlerinin riskli olma ihtimali var. 2014 yılında, ABD’deki Mojave çölü üzerinde yapılan bir test uçuşu sırasında bir Virgin Galactic uzay aracının patlaması sonucu bir pilot hayatını kaybetti ve bir oburu yaralandı.

Öte yandan uzayda uzun süre kalmak bedene zarar verebiliyor. 2021’de Business Insider’a konuşan NASA astronotu Megan McArthur, uzay uçuşunun rahatsız edici ve riskli olduğunu söyledi.
McArthur kendi tecrübesini, “Dünyada çok kolay olan şeyler ansızın sahiden zorlaşıyor. Uyumak ya da dişlerinizi fırçalamak benzeri kolay şeyler bile. Sahiden şunu düşünmeniz gerekiyor: Bunu başarılı bir şekilde ve ortalığı dağıtmadan nasıl yapabilirim?” diye anlatıyor.

Uzay Siyaseti ve Stratejisi Merkezi tarafından yapılan bir araştırmaya göre ABD’nin yönettiği beşerli uzay uçuşlarının şimdiye kadar yüzde 1’i ölümcül kazayla sonuçlandı.

Bu kulağa azi gelebilirfakat uzay seyahati yapmak aslında ticari bir uçakta uçmaktan yaklaşık 10 bin kat daha riskli.

Uzay turizmi etrafa ziyanlı mı?

University College London’dan Dr. Eloise Marais, 2021’de BBC’ye verdiği demeçte, mevcut roketlerin karbondioksit sera gazları ve nitrojen oksit aynıi kirletici maddeler saldığını söyledi.

Marais, uzay araçlarının kilometre başına uçaklardan çok daha kirletici olduğunu belirtti. Lakin yeni teknolojilerin etrafa etkiyi azaltabileceğine inanılıyor.

Blue Origin, kullandığı kriyojenik motor tipinin ozon katmanında, daha klâsik hibrit motorlu araçlara göre daha az zarar vereceğini söylüyor.

Hangi şirketler uzay turizmi yapıyor?

Uzay turizminde üç büyük şirket ve birtakım gelişmekte olan daha ufak şirketler var.

SpaceX

SpaceX (Space Exploration Technologies Corporation), 2002 yılında Tesla’nın ve Twitter’ın sahibi Elon Musk tarafından kuruldu.

SpaceX, astronotları ve kargo materyallerini Uluslararası Uzay İstasyonuna teslim etmek için NASA ile yakın işbirliği içinde çalışıyor.

SpaceX kendi kendine iniş yapan, yeniden kullanılabilir roketlere sahip.

Blue Origin

Blue Origin, 2000 yılında Amazon’un kurucusu Jeff Bezos tarafından geliştirildi.

Blue Origin’in yeniden kullanılabilen New Shepard aracı, ilk beşerli uçuşunu 2021’de gerçekleştirdi.

Araçta Jeff Bezos, kardeşi Mark, pilot Mary Wallace ile ismi açıklanmayan ve bileti açık artırmada kazanan lakin katılamayan bir kişinin yerini alan Hollandalı 18 yaşındaki Oliver Daemen yer aldı.

Blue Origin bugünlerde Ay’a inmek için tasarlanmış Blue Moon Lander’ı geliştiriyor.

Virgin Galactic

Virgin Galactic’in ilk ticari uçuşu, (aynı vakitte Virgin Records ve Virgin Atlantic havayolunun da kurucusu olan) kurucusu Sir Richard Branson’ın ilk uçuşundan iki yıl sonra gerçekleşti.

Hindistan Uzay Araştırma Organizasyonu (ISRO)

Hindistan Uzay Araştırma Organizasyonu (ISRO), 2030 yılına kadar yörünge altı uçuşlara başlamayı hedefliyor. ISRO, Hindistan hükümetinin Uzay Departmanı altında faaliyet gösteriyor.

Iwaya Giken

Japon teşebbüsü Iwaya Giken, Şubat ayında ticari uzay görüntüleme balon uçuşları başlatma planını duyurdu.

Şirketin CEO’su Keisuke Iwaya, yolcuların milyarder olmasına ya da ağır bir eğitimden geçmesine gerek olmadığını söyledi.

Iwaya, “Hedefimiz uzay turizmini herkesin erişebileceği hale getirmek ve uzayı demokratikleştirmek” diyor.