ABD’de sıcak hava dalgası: Deri nakli gerektiren derin yanıklarla hastanelik olanların sayısı arttı

Arizona eyaletinin Phoenix şehrinde sıcaklık arka arda 24 gün 43 derecenin (110F) üstüne çıkarak rekor kırarken, yer sıcaklığı neredeyse kaynama noktasına ulaştı. İnsanlara bir nebze rahat nefes aldıran klimalara fakirler ve evsizler ulaşamazken, klimalı ev, ofis, AVM’den yoksun olup sokağa çıkanları güneşin aşırı kızıştırdığı metal araçlar ya da asfaltla temas sonucu ağır yanık tehlikesi bekliyor.

BBC News’a konuşan Arizona Yanık Merkezi’nden Dr. Kevin Foster, merkezin 45 yatağının tamamının şimdi dolu olduğunu ve bu hastaların yaklaşık üçte birinin kavurucu beton ve asfalt yüzeylere temas nedeniyle önemli yanıklara maruz kaldığını söyledi.

Yaz mevsiminin yanık şikayetleri için ağır bir dönem olduğunu, ama bu sefer beklenenden daha yüksek sayıda geldiğini belirten Dr. Foster, başvuran hasta sayısının şimdiden 2022’deki sayıyı geçtiğini aktardı.

Dr. Foster’a göre hastaların çoğu, sıcakta istikrarını kaybedip düşen yaşlılar ya da düştükten sonra yerden süratle kalkamayan çocuklar. ‘En büyük sorunu’ ise çoklukla susuz kalan ve kaldırımlarda bayılabilen uyuşturucu kullanıcıları oluşturuyor.

“İnsanlar sıcak bir yüzeye inip kaldıklarında, yalnızca 10 ila 15 dakika içinde ısı bitkinliği, yanıklar ve diğer meseleler başgösterir” diyen Foster, ‘yanıkların bir kısmının deri nakli gerektirecek kadar derin, üçüncü derece yaralanmalar olduğuna’ dikkat çekti.

Arizona Yanık Merkezi’nde hastaneye yatırılmamış 150’den fazla hasta da metal otomobil, emniyet kemeri benzeri sıcak yüzeylere dokunmaktan kaynaklanan yanıklar için tedavi görüyor.

Bir otomobilin içi ya da bir yolun karanlık asfalt yüzeyinin hava sıcaklığından çok daha sıcak olabileceğini araştırmalar gösterdi. Metal ya da asfalta yalnızca birkaç saniye dokunmak önemli yanıkların ortaya çıkmasına yetiyor.

Yüzey yanıklarından kaynaklanan tehlike, aşırı sıcağın kavurduğu diğer bölgelere de yayılıyor. NBC News’a konuşan Nevada eyaletinin Las Vegas kentinde yaşayan 73 yaşındaki ABD Hava Kuvvetleri gazisi Christopher Malcolm, sıcaklığın tekrar 43 dereceye ulaştığı günlerden birinde otobüs durağında yere oturduğu için kötü şekilde yandığını söyledi.

Kot pantolon giymesine karşın kalça derisinin yandığını belirten Malcolm, “Daha önce de sıcağa maruz kaldım. Yaklaşık 7 yıl Filipinler’de yaşadım. Sıcak yüzünden hiç bu türlü problemler yaşamadım” dedi.

Sıcaktan yanmak da sınıfsal

Phoenix’teki sıcak hava dalgasının kırıp geçirdikleri ise klima alamayan fakirler ve evsizler. Sıcaktan koruyacak araçlara sahip olmayan insanlar, taşınabilir tıbbi ünitelerin yardım uğraşına terk edilmiş durumda.

Devlet yok, gönüllüler bir rahat nefes sunmaya çalışıyor

Örneğin Arizona’nın Maricopa bölgesinde Sıcaktan Rahatlatma Ağı (Heat Relief Network), insanların birkaç saat klima ve su almak için ziyaret edebilecekleri 235 soğutma ve hidrasyon alanıyla birlikte çalışıyor.

Klimasını ihtiyaç duyanlara açanlar sayesinde

Ağ’ın çalışmalarını koordine eden Cleo Warner, bu alanları ziyaret edenlerin evsizlerle klimalarını tüm gün çalıştırmaya ya da klima almaya gücü yetmeyenler olduğunu belirtti.

Ağ’ı 2009’da bir diğer bilhassa sert sıcak hava dalgası sırasında başlattıklarını aktaran Warner, alanların çoklukla serin bir odada birkaç yedek sandalyesi olan işletmeler ya da ibadethaneler benzeri kar amaçladığı gütmeyen kuruluşlardan gönüllüler tarafından yönetildiğini kaydetti.

Ağ, ilk defa bu yıl insanların günün en sıcak saatlerinde uzanıp uyuyabilecekleri dinlenme merkezlerini de bünyesine kattı. Warner, şimdilik 18 dinlenme merkezi olduğunu ve bunların topluluktan gelen taleplere cevap olarak ortaya çıktığını söyledi.

‘İklim değişikliği olmasaydı bu türlü yanmayacaktık’

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), global çapta sıcaklıkların 1980’den bu yana 6 kat artış gösterdiğini belirtirken, Britanya, Hollanda ve ABD’deki üniversite ve meteoroloji kurumlarından bilim insanlarının Dünya İklim Atıf Grubu (World Weather Attribution-WWA) grubu, Avrupa ve Kuzey Amerika’da sıcak hava dalgaları yaşanmasının iklim değişikliği olmasaydı neredeyse imkansız olacağı tahlilini yaptı.

‘Sıcak hava dalgaları daha sıklaşacak’

Fosil yakıtların yakılmaya devam edilmesi ve diğer insan faaliyetlerinin yol açtığı global ısınma nedeniyle sıcak hava dalgalarının ‘artık olağandışı olaylar olmaktan çıktığını’ belirten tahlilde, global ısınma daima arttığından sıcak hava dalgalarının da daha sıklaşacağı öngörüldü.