Regl olduğu için barakaya kapatılan 16 yaşındaki çocuk hayatını kaybetti

Güney Asya ülkesi Nepal’de regl olduğu için meskeninin dışındaki bir barakada kalmaya zorlanan 16 yaşındaki Anita Chand yılan sokması sonucu hayatını kaybetti.

The Guardian’da yer alan habere göre, Nepal’de hak örgütlerinin uzun müddettir karşı kampanya yürüttüğü “chhaupadi” uygulaması, regl olan bayanların ve kız çocukların konutlarının dışındaki barakalarda zorla tutulmasını öngörüyor. Ülkede yasal olmayan bu uygulama kapsamında ülkenin batısındaki Baitadi bölgesinde konutunun dışındaki bir barakaya kapatılan Chand, uyurken yılan ısırması sonucu 9 Ağustos Çarşamba günü hayatını yitirdi.

Polis, soruşturma başlattı

Chand’ın ölümü, 2019 yılından bugüne ülkede bu sebeple rapor edilen ilk vefat oldu. Baitadi polisi, Chand’ın mevtini soruşturduklarını açıklarken, ailesi kızlarının hayatını kaybettiğinde regl olduğu tezlerini kabul etmedi.

“Regl olan bireylerin temiz olmadığı ve dokunulmaz olduğu” inancına dayanan “chhaupadi” 2005 yılında ülkede suç kapsamına alınmış, uygulamanın tespit edilmesi durumunda 3 aya kadar hapis cezası ile 3 bin Nepal rupisi para cezası verilmesine karar verilmişti.

Son olarak 21 yaşındaki Parwati Budha Rawat, 2019 yılında konutunun dışındaki bir barakada üç gün kalmaya zorlandıktan sonra hayatını kaybetmişti. Onun ölümü de ülkede 2019 yılında bu sebeple rapor edilen beşinci mevt olmuş, uygulamayı bitirmek için ülke çapında kampanyalar başlamıştı. Olayın akabinde Rawat’ın eşinin erkek kardeşi 3 ay hapis cezasına çarptırılmıştı.

Uluslararası Af Örgütü: Uygulamaya son verilsin

Uluslararası Af Örgütü, 2019 yılında yaptığı açıklamada; Nepal’de regl döneminde olan bayanların tecrit edilmesine manasına gelen “Chhaupadi” olarak bilinen ayrımcı ve ziyanlı uygulamaya ilişkin yazılı bir açıklama yayınladı. Açıklamada, uygulamanın çabucak sona erdirilmesi için harekete geçilmesi gerektiği vurgulandı.

“Chhaupadi suç sayılmalı”

Açıklama özetle şöyle:

“Nepal yetkilileri, daha fazla insanın ölmesini engellemek ve Chhaupadi uygulamasına son vermek için, Nepalli bayan hakları kümelerine da danışarak tasarlayacakları kapsamlı bir stratejiyi derhal uygulamalıdır. Chhaupadi’yi suç sayan mevcut kanunların tesirli bir şekilde uygulanması ve etkilenen bölgelerde yaygın eğitim programlarının hayata geçirilmesi de bu stratejinin birer modülü olmalıdır.

Chhaupadi uygulaması, toplumsal cinsiyet ayrımına ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddete uğramama hakkının ihlalidir. Bu haklar, Bayanlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Uluslararası Sözleşmesi’nin de aralarında bulunduğu uluslararası insan hakları mukaveleleri ve Nepal Anayasası’yla teminat altına alınmıştır.”

Kadınlar şiddete uğradı

Uluslararası Af Örgütü Nepal Şubesi kampanyacılarından Ashmita Sapkota, bahse dair şunları söyledi:

“Büyük kentlerde yaşayan kimi insanlar global ölçekte yürütülen #MeToo (#BenDe) hareketini biliyor, fakat kırsal bölgelerde yaşayan ve tacizle istismara uğrama tehlikesi en yüksek olan bayanların çoğunluğu bu konuşmalardan haberdar değil.

Nepal’de bu hususlarda konuşmak zor. Cinsel tacizin ciddiye alınmaması nedeniyle bayanlar adalet sistemine güvenmiyor ve tacizi bildirme konusunda isteksiz davranıyor. Ayrıyeten, sorumluların birçoğunun güçlü pozisyonlarda olması tacizi bildirmeyi daha da zorlaştırıyor ve sonuçta mağdurların suçlanmasına ve damgalanmasına yol açıyor.”