CHP’de tüzük değişikliği için hangi öneriler tartışılıyor, Genel Merkez Kurultay sürecini nasıl yorumluyor?

Partide olumlu bulunan tüzük değişikliği için oluşturulan kurulun başkanı, CHP Hukuk ve Seçim İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Zeynel Emre.

BBC Türkçe’nin sorularını yanıtlayan Zeynel Emre, tüzük değişikliğinin en geç 5 Kasım’da yapılması planlanan Kurultay’ın onayına sunulacağını ve parti organlarının yeni tüzüğe göre belirleneceğini söyledi.

Partisindeki değişim tartışmalarını da değerlendiren Emre’ye göre siyasi partilerin günün şartlarına göre siyasetlerini, tüzüğünü güncellemesinin doğal lakin değişim tartışmalarının yalnızca genel başkanlık üzerinden yürütülmesi doğru değil.

‘Yüzde 90’ın üstünde süreci Genel Başkan yönetsin yüklü görüş oluştu’

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’na yönelik tenkitlerden biri de, seçim mağlubiyeti sonrası MYK’da kapsamlı değişikliğe gitmesi ve hatta tüzük değişikliği kararı almasına rağmen, istifa etmemesi.

Zeynel Emre, bu tenkitlere şu karşılığı verdi:

“CHP’de genel başkanlık koltuğunda oturuyorsanız, önemli sorumluluğumuz vardır. Partinin yalnızca dününü, bugününü değil geleceğini de düşünmeniz lazım. Olağanüstü kararlar verdiğinizde partide kaosa, kaosa, parçalanmaya girme ihtimalini görüyorsanız, burada tehlike hissediyorsanız; çok daha sağduyulu, birleştirici bir hal sergilememiz lazım. Genel Liderin, seçimin sonraki günü “Ben gidiyorum” demesi, “Biz” kültürün zarar verir. Ona tek başına karar veremezsiniz. Partinin yetkili heyetlerini dinleyerek, kent başkanlarını, belediye başkanlarını, milletvekillerini dinleyerek karar verirsiniz.”

“Parti Meclisi, kent başkanları, belediye başkanları toplantısı yapıldığında, farklı fikirler sunanlar da olduyüzde 90’ın üzerinde bir oranda, yerel seçim sürecindeki o ittifak siyasetini ören kimse olarak Genel Liderimizin kurultay sürecini yürütmesinin sağlıklı olduğuna yönelik görüş belirtildi.”

‘Tartışmaları bastıralım diye tüzük değişikliği planlıyor değiliz’

Zeynel Emre, tüzük değişikliğinin parti içindeki genel başkan değişimi tartışmalarını bastırmak için gündeme getirildiği iddialarının gerçeği yansıtmadığı görüşünde.

CHP idaresinin nasıl oluşacağına kurultay delegelerinin karar vereceğine işaret eden Emre, tüzük değişikliğinin partililerin talepleri doğrultusunda gündeme geldiğine işaret etti:

“En son 2008’de parti programı yazılmış. Bunu güncellemeniz gerekmez mi? Gerekir. Parti tüzüğüyle ilgili 2018’de değişiklik yapılmış.partinin yönetim anlayışı ve kendi içerisindeki işleyişi ile ilgili şikayetler, talepler, istekler geliyorsa ve şartlara göre değişen maddelere göre sizin bunu değiştirme gereksiniminiz ortaya çıkıyorsa, bunu tartışmamız lazım.”

Zeynel Emre’nin verdiği bilgiye göre, CHP’de tüzük değişikliği için 8 kişilik bir takımla yaklaşık 3 aydır çalışma yürütülüyor. Parti üyelerinin de internet üzerinden görüş ve teklifleri alındı. 10 binden fazla teklifin özeti çıkarıldı; tüm kent liderlerine, eski milletvekili ve parti yöneticilerine görüşleri soruldu. Taslak haline getirilecek olan teklifler, kurultay delegelerinin onayına sunulacak.

‘Önseçimi zorlayıcı olarak uygulama metodunu tartışıyoruz’

Zeynel Emre, tüzük değişikliği denilince ilk akla gelenin ön seçim olduğunu söylüyor. Emre’ye göre mevcut CHP tüzüğünde de ön seçim düzenlemesi var lakin bunun pratikte “zorunlu” olarak uygulanması önemli.

Bu mevzuda kararı kurultay delegelerinin vereceğini belirten Emre, yapılması planlanan değişiklikleri şöyle anlattı:

“Tüzükte yazıyorön seçimi pratikte zorlayıcı olarak uygulamanın metodu ne olabilir, bunu tartışıyoruz. Bu bahiste, partililerimizin talebini karşılayacağız

“Bizim parti içi seçimlerde mesela ilçe başkanlıkları seçiminde delege sistemi çok tartışılıyor. Sanki delege sistemini kaldırıp da üyeler tarafından bir seçim yapılsa nasıl olur? Cinsiyet kotaları, mesela ‘Kadın ve erkek eşit temsil edilse nasıl olur?” diye konuşmak lazım. Cinsiyet kotası yüzde 50 olsa nasıl olur diye bakıyoruz.

“Özellikle sarsıntıdan sonra ele almamız gereken bir bahiste da engelli kotası. Sonuçta zelzeleden sonra çok sayıda ampüte vatandaşımız oldu. Şu anda 60 olan Parti Meclisi (PM) üyelerinin sayısını nasıl artırabiliriz, PM’yi nasıl fonksiyonel hale getiririz? Bu mevzularda talepler var.”

CHP’de tartışılan bir diğer mevzu ise genel lidere, milletvekillerine, parti yöneticilerine, parti organlarında görev yapanlara, belediye liderlerine “dönem sınırlaması” getirilmesi.

Parti üyelerinden bu yönde yaygın talep geldiğini belirten Emre, bu bahiste dünyadaki örneklerini incelediklerini ve dönem sınırlamasının daha çok “cumhurbaşkanlığı, devlet başkanlığı, valilik yürütme sorumluluğunu üstlenenler için” uygulandığına dikkat çekti.

Ancak partiden gelen talepleri dikkate alarak bunu da şeffaf şekilde tartışacaklarını belirten Emre, “Buna yönelik tenkitler de var. ‘Özellikle otoriter idarelerde, güçlün devamını önleyen bir sistem haline gelebilir’ diyenler var.biz bu talepleri yokmuş davranmayacağız. Partililere, ‘İstiyorsanız getirelimfakat artısı, eksisi de bu diyeceğiz” dedi.

CHP’de tüzük değişikliği kapsamında tartışılan mevzulardan birisi de MYK ve PM’nin yetkilerinin artırılması.

“Mesela 81 kent başkanı var değil mi? Bunlardan başarılı kent başkanlarını ödüllendireceğimiz. Gerekirse, seçim başarısıyla Parti Meclisi’ne girmeye hak kazanacağı bir sistem olacak. Bunları tartışacağız. “

Delege sistemi değişikliğinin en çok önemli gündem unsurlarından biri olduğuna işaret eden Emre, Siyasi Partiler Yasası kararlarına rağmen, parti organlarının üyeler tarafından belirlenmesi metodunun, İstişare Kurulu gibi bir yapı oluşturularak fiilen uygulanabileceği görüşünde.

‘Parti organları yeni tüzüğe göre belirlenecek’

CHP kulislerinde Kurultay tarihi olarak 5 Kasım konuşuluyor.

Zeynel Emre de şimdi PM’de karar almamakla birlikte Kurultay’ın “Ekim’in son haftası ya da Kasım’ın ilk haftası” yapılmasının planlandığını söyledi, Kurultay’ın 5 Kasım’da yapılmasının “güçlü olasılık” olduğunu söyledi.

Tüzük değişikliğinin Kurultay’da yürürlüğe girmesinin planlandığını anlatan Emre, şu bilgileri verdi:

“Kurultay’da önce tüzük değişikliğini, ona göre de yeni organların seçimini yaparız. Yani gerekirse 2 değil 4 gün yaparız kurultayı. Tüzüğü değiştirir, sonra yeni tüzüğe göre organların seçimini yaparız. Tabii önce Parti Meclisi’ne sunacağız tüzük değişikliği taslağını. Oradan kabul çıkarsa da Kurultay’a sunacağız.”

‘Genel Başkan açısından hiçbir sorun görmüyorum’

CHP kulislerinde, bilhassa İstanbul’da “değişimcilerin” sürpriz yerlerde birtakım ilçe kongrelerini kazandığı konuşuluyor. Bu durum, CHP Genel Merkezi’ni endişelendiriyor mu? “Değişimciler”, Kurultay”da sürpriz yapabilir mi?”

Zeynel Emre’ye göre İstanbul’da 39 ilçenin en az 30’u Kılıçdaroğlu’nun yanında:

“Seçilen delegeler, ilçe başkanları var. Birlikte mücadele ettiğimiz arkadaşlarımız var, konuşuyoruz. Genel Başkan açısından hiçbir sorun görmüyorum. Göreceğiz hep birlikte aslında.”