Rusya’dan Afrika’ya bedelsiz tahıl sevkiyatı sürüyor: Mali, 25 bin ton buğday aldı

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in talimatıyla fakir Afrika ülkelerine bedelsiz tahıl ürünleri gönderme söylediği söz veren Moskova, bu vaadini yerine getirmeye devam ediyor.

Haftalık basın toplantısında açıklama yapan Zaharova, “6 Ocak’ta 25 bin ton Rus buğdayı, Mali’ye insani yardım olarak nakledilmek üzere deniz yoluyla Gine Cumhuriyeti’nin Konakri Limanı’na teslim edildi. 9 Ocak’ta bu insani kargo Malili yetkililere resmen teslim edildi” dedi.

Buğday sevkiyatının Devlet Başkanı Putin’in kararı doğrultusunda yapıldığının altını çizen Zaharova, “Bu, bugün Mali halkının çok ihtiyaç duyduğu Rus ürünlerinin dördüncü bedelsiz teslimatı. 7 Haziran, 18 Haziran ve 6 Aralık 2023 tarihlerinde Rusya Acil Durumlar Bakanlığı aracılığıyla toplam 50 bin ton buğday ve 22 bin tondan fazla gübre Malililere teslim edildi” bilgisini paylaştı.

Zaharova, Rusya’nın gerekli insani yardımın sağlanması da dahil akut sosyo-ekonomik problemlerin aşılmasında Afrika ülkelerine etkin şekilde yardım etmeyi sürdüreceğini vurguladı.

Temmuz ayında tahıl muahedesinin bitmesinin akabinde Putin, Rusya’nın Dünya Besin Programı tarafından listelenen altı Afrika ülkesine insani yardım olarak tahıl sağlayacağını açıklamıştı. Bu ülkeler, Mali, Burkina Faso, Zimbabve, Orta Afrika Cumhuriyeti, Eritre ve Somali olarak sıralanmıştı.

Putin’in talimatıyla Rus tahılı, 25 bin ton olmak üzere Zimbabwe, Mozambik ve Burkina Faso’ya gönderilmişti. Ocak başında da 25 ton tahıl Doğu Afrika ülkesi Eritre’ye ulaştırılmıştı.

Tahıl muahedesinin tarihçesi

Karadeniz Tahıl Koridoru Muahedesi, Rusya, Ukrayna, Türkiye ve Birleşmiş Milletler (BM) arasında 22 Temmuz 2022’de İstanbul’da imzalanan mutabakattır.

Anlaşma, Rusya’nın besin ihracatına yönelik Batı kısıtlamalarının kaldırılması şartıyla, Ukrayna limanlarından tarım ürünlerinin Karadeniz üzerinden ihracatı için inançlı bir koridor oluşturulmasını öngörüyordu. Türkiye ve BM temsilcileri, tahıl gemilerinde silah ve mühimmat taşınmamasını sağlama yükümlülüğünü üstlendi.

Anlaşmanın mühleti, otomatik uzatma olasılığıyla birlikte 120 gün (22 Temmuz’dan 19 Kasım 2022’ye kadar) olarak belli oldu. Kasım ayında anlaşma 120 gün daha uzatıldı. Daha sonra 60’ar gün olarak iki defa daha uzatıldı. Rusya Dışişleri Bakanlığı, uzatma mühletinin kısaltılmasını, muahedenin Rusya ihracatına ilişkin ikinci kısmının uygulanmaması ile açıklamıştı.

24 Ağustos 2022’de Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Vasiliy Nebenzya, BM Güvenlik Kurulu toplantısında, besin mutabakatı kapsamında Ukrayna’dan ayrılan 34 besin gemisinden sırf birinin Afrika’ya gittiğini, bunun BM’nin tahıl ihtiyacı olan ülkelerdeki açlıkla mücadele için başlangıçta belirttiği maksatlara uymadığını dile getirmişti.

20 Mart 2023’te düzenlenen Uluslararası ‘Çok Kutuplu Dünyada Rusya-Afrika’ Parlamento Konferansı’nda Vladimir Putin, Karadeniz Tahıl Muahedesinin yeniden uzatılması konusunda mutabakat olmaması halinde Rusya’nın en yoksul Afrika ülkelerine bedelsiz tahıl göndereceğini söylemişti.

17 Temmuz 2023’te Rusya Dışişleri Bakanlığı, tahıl muahedesi çerçevesindeki yüklerin yüzde 70’inin AB dahil olmak üzere yüksek ve üst orta gelir seviyesine sahip ülkelere gönderildiğini, Etiyopya, Yemen, Afganistan, Sudan ve Somali benzeri en yoksul ülkelere düşen hissenin yüzde 3’ten az olduğunu açıklamıştı.

17 Temmuz 2023’te Rusya, Ukrayna tarafına tahıl mutabakatının uzatılmasına karşı olduğunu resmi olarak bildirdi. Mutabakatın geçerliliği 18 Temmuz 2023’te sona ermişti.

27 Temmuz 2023’te Rusya’nın St. Petersburg kentinde düzenlenen Rusya-Afrika Ekonomik ve İnsani Forumu’nda Vladimir Putin, birkaç ay içinde Rusya’nın Afrika’nın en yoksul ülkelerine 25-50 bin ton tahılı bedelsiz olarak göndereceğini söylemişti.

17 Kasım 2023’te Rusya Tarım Bakanı Dmitriy Patruşev, Uluslararası Rusya Stant ve Forumu’nda Rusya’nın 2023 yılı sonuna kadar Afrika’ya 200 bin tona kadar Rus buğdayını bedelsiz tedarik edeceğini duyurmuştu.

30 Kasım 2023’te Rusya’dan yola çıkan 25 bin ton buğdayı taşıyan gemi Somali’nin başşehri Mogadişu’ya ulaşmıştı.

4 Ocak 2024’te 25 ton tahıl Doğu Afrika ülkesi Eritre’ye teslim edilmişti.