Merkez Bankasının “değerli TL” vurgusu yabancıyı kaçırır mı?

Yeni liderle ilk faiz kararını açıklayan TCMB faizi sabit bırakırken, “TL’nin kıymetlenmesi için kararlı duruş” vurgusu dikkat çekti. Uzmanlara göre bu mesaj yabancı sermayenin Türkiye’den uzaklaşmasına neden olabilir.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Siyaseti Kurulu (PPK), yeni başkan Fatih Karahanyönetiminde ilk faiz kararını açıkladı. Buna göre, TCMB 8 ay sonra ilk defa siyaset faizini yüzde 45 düzeyinde sabit bıraktı. Karar sonrası yapılan açıklamada ise, “Para siyasetindeki kararlı duruş, dezenflasyonun ana ögelerinden olan Türk Lirası gerçek pahalanma sürecine katkı vermeyi sürdürecektir” cümlesi dikkat çekti.

DW Türkçe’ye konuşan uzmanlara göre, önümüzdeki aylarda Türk Lirası’nda (TL) pahalanma değil; tam bilakis değer kaybı devam edecek. Türk Lirası’nın kısa vadede kıymetlenmesi halinde ise yabancı sermayenin Türkiye’ye olan ilgisi daha da azalabilir.

Sinan Alçın: Yabancı sermaye için olumsuz mesaj

DW Türkçe’ye konuşan Kırklareli Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sinan Alçın’a göre, TCMB’nin verdiği “TL’deki pahalanma için kararlı duruş” mesajı Türkiye’ye karşı esasen aralı olan uluslararası sermaye için olumsuz bir haber.

Türkiye piyasalarına sıcak para girişi yapmak isteyen yabancı sermayenin TL’nin dolar karşısındaki gerçek kıymetine ulaşmasını beklediğini ifade eden Prof. Alçın, “Yani şu noktada yabancı sermaye TL’de pahalanma değil, dolar kurunun 40 TL düzeylerine çıkmasını bekliyor. Bundan Ötürü Merkez Bankasının enflasyonu düşürmek için öngördüğü değerli TL duruşu, yabancı sermayeyi Türkiye’den daha da uzaklaştırabilir” diye konuşuyor. 

“Türk Lirası’nda değer kaybı sürecek”

Öte yandan son birkaç günde yükselişini hızlandıran döviz kurlarında arka arda yeni rekor düzeyler görüldü. Dolar kuru 31 TL’yi geçerken, Euro kuru 33,8 düzeylerini gördü. Kurlardaki artışın önümüzdeki günlerde de devam etmesi bekleniyor.

Mevcut para siyasetinin TL’nin kıymetlenmesini şimdi sağlayamadığına işaret eden Sinan Alçın, hem ferdî hem de kurumsal yatırımcılar için TL’nin hâlâ “cazip” hale gelmediğini belirtiyor.

“Bankaların Türk Lirası mevduat faizleri hâlâ Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) açıkladığı enflasyonun 20 puan gerisinde seyrediyor” diyen Prof. Alçın, bu nedenle TL’ye talebin zayıf kaldığını kaydediyor. Bununla birlikte son birkaç haftada vatandaşların dövize olan talebinin artmaya başladığını ve bu durumun dolar ve euro kurunu da yeni rekor düzeylere taşıdığını dile getiren Alçın, şu görüşleri dile getiriyor:

 “28 Mayıs seçiminden bu yana 20 TL’den 31 TL’ye gelen bir dolar kuru var. Yerel seçim sonrasında da TL’de pahalanma değil; dolar kurunda gerçek pahası olan 40 TL düzeylerine bir tırmanış göreceğiz. Bundan Ötürü Merkez Bankasının değerli TL vurgusu, tıpkı yüzde 5’lik enflasyon gayesi aynıi kırk yamalı bohçanın farklı bir kesimi durumunda. İktisadın gündelik gerçekliği ile ilintisi zayıf bir telaffuz.”

Faizde indirim mi, artırım mı?

Merkez Bankası, 28 Mayıs seçimlerinin akabinde iktisadın başına Mehmet Şimşek’in getirilmesinden sonra, Haziran ayından bu yana 36,5 puanlık faiz artırımı gerçekleştirdi ve siyaset faizini yüzde 8,5’ten yüzde 45’e çıkardı. Fakat aynı periyotta TÜİK verilerine göre enflasyonun da yüzde 38’den yüzde 65’e çıkması, mevcut faizin yetersiz olduğuna dair tenkitlerin artmasına neden oluyor.

Türkiye Ekonomi Siyasetleri Araştırma Vakfının (TEPAV) geçtiğimiz günlerde yayınladığı “Para Siyaseti Değerlendirme Notu – VI” raporunda enflasyondaki artışa dikkat çekilerek, siyaset faizinin daha da artırılması gerektiği vurgulandı.

TEPAV raporunda, Mayıs ayında enflasyonun doruğa çıkmasının beklendiği belirtilerek, Merkez Bankasının siyaset faizini yüzde 47,5’e yükseltmesi ve bunun yanı sıra yeni sıkılaştırma atakları yapması gerektiği dile getirildi.

Erhan Arslanoğlu: Seçim sonrası bir faiz artırımı daha olmalı

Peki, 31 Mart seçimleri sonrasında Merkez Bankasının faiz siyasetinde bir değişim yaşanabilir mi?

Piyasalardaki genel beklenti yerel seçim sonrasında enflasyonun yükselmesiyle, siyaset faizindeki artışın da devam etmesiydi. Fakat son devirde yerel seçim sonrasında hükümetin yeniden süratle faiz indirimi siyasetine geçebileceğine dair soru işaretleri artıyor. Mehmet Şimşek ve ekibinin yerel seçim sonrasında görevden alınabileceğine dair kaygılar de hâlâ tam olarak giderilebilmiş değil.

Bu kaygılara Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’ten karşılık geldi. Faiz kararı sonrasında sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda uluslararası piyasalarda sermaye gibi kaynaklara artık daha rahat erişebildiğini belirten Şimşek, “Sayın Cumhurbaşkanımızın güçlü takviyesiyle uyguladığımız siyasetler, seçim sonrasında da amaçlarımız doğrultusunda devam edecek. Bu çerçevede; deverana kasıtlı olarak sunulan spekülasyonlara prestij etmeyiniz” açıklaması yaptı.

DW Türkçe’ye konuşan İstanbul Topkapı Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu’na göre, 31 Mart yerel seçimleri sonrasında siyaset faizinin yüzde 50’ye yaklaşacak şekilde son bir kere artırılması gerekiyor.

Merkez Bankası’nın faiz siyasetindeki sıkı duruşunu sürdürebilmesi halinde enflasyonla mücadelede çok önemli bir kazanım elde edilebileceğini ifade eden Aslanoğlu, Türk Lirası’nın değer kazanması için ise Merkez Bankasının çok titiz hareket etmesi gerektiğini vurguluyor. 

Prof. Dr. Aslanoğlu, şunları söylüyor:

“Tahminim ekonomi yönetimi büyüme ve ihracatı gözden çıkaramayacağı için TL’deki pahalanma süreci vakte yayılacaktır. Faizde ise seçim sonrası bir artış yapılması doğru olur. Yüzde 45’ten yüzde 48-49’a bir artırım yapılması gerektiğini düşünüyorum. Lakin faiz artırımı yapılıp yapılmayacağı konusunda hem dış şartlar hem de siyaset belirleyici olabilir.”

Son 5 yıldaki beşinci başkan

28 Mayıs seçimleri sonrasında büyük umutlarla ABD’den çağrılarak TCMB Başkanlığı’na getirilen Hafize Gaye Erkan, kendisi ve ailesi hakkında çıkan tezler sonrasında Şubat ayı başında görevinden ayrılmıştı. Yerine ise başkan yardımcılarından Fatih Karahan atanmıştı. Böylece Fatih Karahan, son beş yılda TCMB’nin başına atanan beşinci başkan oldu.

Merkez Bankasının gerçek ve finansal dal temsilcileri ile profesyonellerden oluşan 68 iştirakçiyle gerçekleştirdiği Şubat ayı Piyasa İştirakçileri Anketi’ne göre, cari yıl sonu TÜFE artışı beklentisi de yüzde 42,04’ten yüzde 42,96’ya yükseldi.

Yıl sonu dolar kuru beklentisi 40,0212 olurken, 12 ay sonrası dolar/TL beklentisi 40,6370’ten 41,1543’e yükseldi. 12 ay sonrası için siyaset faizi beklentisi ise yüzde 36,62 seviyesinde oluştu.

Hayri Kozanoğlu: Faiz indirimi baskısı olabilir

DW Türkçe’ye konuşan Altınbaş Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu’na göre, şimdi mevcut faiz siyaseti firmalar açısından kredi meşakkati yaratıyor.