ABD’li yatırımcı Sutton, Moskova’daki temasları sırasında Sputnik’e verdiği röportajda ABD’de Rusya ve Ruslara bakış, Rusya’daki ticari fırsatlar ve Rus pazarına girmeyi düşünenlerin dikkat etmesi gereken konular hakkında çok önemli açıklamalar yaptı.
ABD’li iş adamı John Robert Sutton, Rusya’ya uygulanan 35 bin yaptırım kaldırıldıktan sonra bu ülkede ortaya çıkacak iş fırsatlarını görmek için Moskova’yı ve çeşitli Rus bölgelerini ziyaret ettiğini söyledi.
Başkente ziyareti sırasında Sputnik’e özel bir röportaj veren Sutton, “Neler olup bittiğini görmek için keşif gayeli bir ziyaret için tekrar buradayım. Çünkü yaptırımlar kaldırıldığında bu kent, Moskova, gezegendeki en hareketli, en heyecan verici, en uygun il olacak. Buna hiç kuşku yok” dedi.
‘Artık herkes Rusya’yı biliyor’
Ukrayna’daki çatışmanın ABD ve halkı üzerindeki bir tesirinin artık herkesin Rusya’yı bilmesi olduğunu söyleyen Sutton, “Yani, ABD’de evvelden herkesin Rusya’yı bildiğini düşünürsünüz. Hayır, birçok insan bilmiyor, Rusya müfredatın bir kesimi değil. Birçok insan ülkeyi bilmiyor. Şu Anda ABD’deki her bir kişi Rusya’yı biliyor, bu iyi bir şey. Bu yüzden bunu Vietnam’a benzetiyorum. Vietnam, 60 bin ABD askerini öldürmüştü. Şimdi Vietnam’la nasıl olduğumuza bakın. Vietnam’ı seviyoruz. Vietnam’a seyahat ediyoruz, Vietnam ile büyük işler yapıyoruz, birçok asker emekli olmak için oraya dönüyor. Bu yüzden Rusya’nın asla iş yapmayacağı, asla çok önemli olmayacağı fikri saçma” sözlerini kullandı.
Birçok kişinin Rusya’nın yalnızca Polonya ve Ukrayna’yla sınır komşusu olduğunu düşündüğüne dikkat çeken iş insanı, halbuki Rusya’nın ABD’yle de sonu bulunduğunu, bu nedenle devasa yatırımlar, turizm ilişkileri ve Rusya hakkında devasa bir merak olacağının altını çizdi.
‘San Francisco’nun Moskova’daki teknolojiye ihtiyacı var’
Sutton, “ABD’li siyasetçi ve kelamda uzmanların Rus ekonomisi hakkındaki yanlış çıkarımları neler?” sorusu karşısında şu cevabı verdi:
“Yanıldıkları mevzu, burada hiçbir şeyin çalışmadığı fikri, burada haydutların olduğu fikridir. Bence onlar hala ‘Perestroyka’ devrindeki bu manzaraların görüldüğü, hiçbir şeyin olmadığı, kuyrukların olduğu, hiçbir yiyeceğin olmadığı zaman diliminde kaybolmuş durumdalar. Yani, ABD’deki insanların başında bunlar var ve bu saçma. Yani, örneğin, siz burada sıradan bir ödeme sistemini kullanıyorsunuz, ben metroya, otobüslere binerken kart okutabiliyorum, yiyecek için elektronik olarak ödeme yapabiliyorum. Hatta, bir dakika, bence Moskova’daki bu teknolojiye, San Francisco kentinin ihtiyacı var. Google ve Facebook’a ve tüm bu inanılmaz teknolojiye sahip olan San Francisco kentinden bahsediyorum lakin kent, sahip olabileceği en berbat teknolojiye sahip. Teknik açıdan çok ileri olan Moskova benzeri bir yere geliyorsunuz, Washington ya da San Francisco benzeri kentlerde bile toplu taşıma açısından, buraya geldiğinizde sahiden çok şey öğreneceksiniz. Bu yüzden bence tamamen yanlış bilgi var, zira bu türlü ‘tasarlanmış’, zira insanlar bunu kongre üyelerine kusmak istiyor ve sonra bu, bildiğiniz gibi, düşündükleri ve konuştukları her şeye yayılıyor ve yalnızca buraya gelme ihtiyacı duyuyorlar. Anlıyor musunuz?”
‘Ruslar sanıldığı kadar yoksul ve mutsuz değil’
ABD’li ünlü gazeteci Tucker Carlson’un Moskova ziyareti sırasında metroya ve süpermarkete giderek Rusların ömür kalitesinin sanıldığı kadar kötü olmadığını, Rusların sanıldığı kadar yoksul ve mutsuz olmadığını göstermesi de röportajda gündeme geldi.
Bunun hoş bir mevzu olduğunu ve ABD’deki insanların ülkelerinde ömür kalitesinin düştüğünü kabul edemediğini belirten Sutton, münasebetiyle insanların diğerlerine saldırma ihtiyacı duyduğunu kaydetti.
ABD’li iş insanı, “Başkalarına saldırmak için bir öfke var, çünkü işlerini pek iyi yapmıyorlar. Demek istediğim, şimdi ferdî bir şeyden bahsedeceğim ve sahiden çok hayal kırıklığına uğradığım bir husus bu. 7 Kasım’da, af edersiniz, bu yılın 7 Ocak tarihinde Malibu, Kaliforniya’daki konutumun yanıp kül olduğunu öğrendiğimde buradaydım. Tüm meskenimi kaybettim. Yerle bir oldu. FEMA ismindeki federal kurumun yanımda olması gerekiyordu. Evsizdim. Yani, burada evsizim. Geri dönecek hiçbir şeyim yoktu. Otomobilim yandı, konutum yerle bir oldu. ABD hükümetinin gelip size yardım edeceği ve size her şeyi vereceği fikri saçmalık. Ben bu türlü bir şey görmedim. Aslında, FEMA’dan olaydan iki, üç ay sonra Jennifer ismine gelen, “Hala davanızı inceliyoruz” yazan mektuplar alıyorum. Biz Ukrayna’nın yeniden inşa edilmesi için milyarlarca dolar gönderirken, ben bir ABD vatandaşıyım ve konutum yerle bir olduğunda bana yardım bile etmiyorsunuz. Bu, ABD hükümetinin kendi halkına yardım bile etmediği, ABD’de insanları hakikaten üzen cinsten bir şey. Ben bu durumdayım, yardım edilmesi gereken ilk hadiselerden biriyim. Fakat tüm bu paranın hiçbir karşılık olmadan Ukrayna’ya aktığını görüyorum. Benim benzeri insanlar ve konuştuğum herkes artık bunun saçma olduğunu söylüyor. Zira yardıma ihtiyacı olan insanlara yardım etmeniz gerekiyor ve hükümetten hiçbir kurum bana yardımcı olmadı, yalnızca daha fazla bürokrasi ve bunun benzeri daha fazla sorun var. Bu yüzden bunu yalnızca federal sistemimizde şimdi devam eden ikiyüzlülüğe bir örnek olarak gündeme getirmek istedim” diye konuştu.
‘Rus borsasında bir daha ömrünüz boyunca göremeyeceğiniz fırsatlar var’
Sutton’a Ukrayna krizinin tahlile kavuşması halinde Rusya’da en çok gelecek vaat eden dalların hangileri olduğu da soruldu.
Şu anda Rus borsasında bir daha ömür boyunca görülemeyecek fırsatlar bulunduğunu anlatan Sutton, Rusya’nın sahip olduğu devasa ormanlık alanlara dikkat çekerek bu ormanlardaki çam fıstığı, mantar ve daha birçok organik bitkinin işlenip satılmasıyla milyarlarca dolarlık bir hacme ulaşılabileceğini de vurguladı.
ABD’li iş insanı, “Bunu daha önce çam fıstığı ve Rusya’dan gelen birçok eserle yaptım ve tekrar yapmayı sabırsızlıkla bekliyorum. Fakat şimdi evvelce olduğundan daha büyük olacak“ dedi.
‘Rus pazarına yeniden girmek kolay olmayacak’
McDonald’s, Starbucks gibi çok sayıda büyük Amerikan şirketinin Rus pazarından çekildiğini anımsatan Sutton, Rusya’nın geri dönecek Batılı ve ABD’li şirketler konusunda çok titiz ve seçici olması gerektiğini kaydetti.
ABD’li yatırımcı, “Burada hala çok sayıda ABD şirketi var ve hepsi ABD’li yöneticiler tarafından değil, Rus yöneticiler tarafından yönetiliyor. Biliyorsunuz, kimya şirketleri, petrol şirketleri, ilaç şirketleri. Çok sayıda Amerikan şirketi hala burada. Rusya’da kalan, seninle kalan, bilirsin, içeride çalışan, sessizce çalışan ve çevre içinde çalışan insanlar kimler? Bunlar etrafınızda isteyeceğiniz insanlar. Ama birileri kalkıp kötü konuşuyor ve sonra apansız Rusya’ya geri dönüp yararlarını göreceğini düşünüyorsa, buna çok kuşkuyla yaklaşırdım” tabirlerini kullandı.
Rus işletmelerin yabancılar çekildikten sonra yerel pazarda oluşan tüm boşlukları doldurduğunu, mağazaların tam kapasite çalıştığını anlatan Sutton, bundan ötürü Rusya’ya dönüp ticari gayrimenkulleri ucuza satın alacağını düşünenlerin büyük hata yaptığı ikazında bulundu.