Başbakan Merz yenilenebilir enerji hedefinin ‘gerçekçiliğini yitirdiğini’ savunmuştu; Almanya kömüre geri mi dönüyor?

Orta Doğu’daki gerilim, Almanya’da enerji güvenliği tartışmalarını yeniden alevlendirdi. 2038 yılına kadar enerji üretiminde kömürün payını sıfıra indirmeyi hedefleyen ülke, enerji geçiş planını yeniden gözden geçiriyor. Bazı partiler ve sanayiciler, artan enerji maliyetleri ve doğal gaz bağımlılığı sebebiyle enerji üretimi için yeniden kömüre dönülmesini talep ediyor.

Avrupa’da birinci, dünyada da Çin, ABD ve Hindistan’dan sonra dördüncü en büyük kömür üreticisi konumunda olan Almanya, kömürden çıkış planı “Kohleausstieg” kapsamında 2038 yılına kadar kömür kullanımını sıfıra indirmeyi hedefliyordu.

En kirletici kömür türü olan düşük kaliteli yumuşak kömür linyit kullanımının ise 2030’da sonlandırılması planlanıyordu.

Alman enerji üretiminin yüzde 20’si halen kömürden sağlanıyor. Ülke, kömür kullanımını güneş ve rüzgâr enerjisine odaklanarak tamamen bitirmeyi amaçlıyordu.

Geçen sene, elektriğinin yüzde 59’unu yenilenebilir enerji kaynaklarından üreten Almanya, termik santraller yerine elektrik üretiminin güncel olarak yüzde 13’ünü üstlenen doğal gaz santralleri açmayı planlıyordu.

Artan doğal gaz fiyatları enerji güvenliğini tehlikeye atıyor

ABD-İsrail-İran savaşının ardından artan doğal gaz fiyatları, birçok ülkenin kömürü yeniden bir enerji kaynağı olarak değerlendirmesine sebep oldu. Japonya, kömür yakıtlı enerji santrallerinin kullanımı üzerindeki kısıtlamaları gevşetirken İtalya kalan santrallerin kapatılmasını 2038’e erteledi.

Almanya’da da mart ayında Başbakan Friedrich Merz, “Bu ülkeye elektrik sağlamalıyız. Artık gerçekçiliğini yitirmiş olan aşamalı çıkış planları benimsediğimiz için endüstrimizin temelini tehlikeye atmaya hazır değilim” ifadelerini kullanmıştı.

Almanya hükûmeti için enerji üretimindeki sorun, arz ve fiyat olarak ikiye ayrılıyor. Almanya, bol miktarda kolayca bulunabilen ucuz linyit rezervine sahip. Avrupa’nın en büyük, dünyanın da en üçüncü büyük rezervine sahip olan Almanya, linyit rezervi bakımından tamamen kendisine yetebilir konumda. Buna karşılık Almanya doğal gaz ihtiyacının yüzde 95’ini ithal ediyor. 2023’te tamamen kapattığı nükleer reaktörlere geri dönme şansı olmayan Almanya için, küresel gaz fiyatları arttığında çok daha ucuz olan linyite geri dönmek fazlasıyla cazip bir hale geliyor.

Enerji şirketleri kömüre dönüşü destekliyor

Ülkenin en büyük ikinci linyit madencisi olan Alman enerji şirketi LEAG, yaptığı açıklamada, “Alman federal hükûmetinin enerji politikası değerlendirmelerinde sadece orta vadeli değil, uzun vadeli arz güvenliğini de merkeze koymasından büyük memnuniyet duyuyoruz” ifadelerini kullandı. Şirket açıklamasında, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası ithalatı durdurulan Rus doğal gazı açığını doldurmak için linyit arzının artırıldığının altını çizdi.

Diğer yandan, Öko Çevre Araştırmaları Enstitüsü’nde araştırmacı olarak çalışan Hauke Hermann, kömürün tek çözüm olmadığı ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının artırılması konusunda ısrarcı.

Alman Kimya Sanayi Birliği Genel Müdürü Wolfgang Große, sanayinin güvenilebilir enerji kaynaklarına ihtiyaç duyduğuna dikkat çekti. Große, “Yenilenebilir enerji henüz bize bunun güvencesini veremiyor. Şirketler, ancak enerjinin gelecekte rekabetçi fiyatlarla güvenilir bir şekilde temin edilebileceğine güvenebildikleri takdirde milyarlarca dolarlık yatırım yapacaklardır” ifadelerini kullandı.

Kömür sorunu koalisyon ortaklarını bölüyor

BBC’nin haberine göre, aşırı sağcı AfD partisi dışında neredeyse kimse kömürden çıkışın tamamen durdurulmasını talep etmezken, kısıtlamaların azaltılması konusunda tartışmalar sürüyor.

Öne sürülen olası bir çözüm, yerli Alman linyitinden daha az kirletici olan ithal taş kömürü kullanan altı kömürlü termik santralin yeniden açılması. Santraller, şu anda yalnızca yedek olarak, örneğin soğuk kış aylarında, kullanılıyor. Santrallerin sahibi Steag Iqony Grubu, santrallerin tam zamanlı çalıştırılmasına izin verilmesi gerektiğini savunuyor. Bu öneriyi değerlendirmek için mart ayında parlamentoda bir komite kurulmuştu.

Alman hükûmeti için zorluk, koalisyon ortaklarından merkez sağ CDU/CSU partisinin kömür kullanımının artırılmasına sıcak bakmasına karşılık sol kanat SPD’nin buna karşı olması.

SPD’nin enerji sözcüsü Nina Scheer, kömür kurallarının gevşetilmesinin enerji geçişi için ters etki yaratacağı ve yeniden fosil yakıt bağımlılığına yol açacağı konusunda uyarıyor.

Buna karşılık, CDU Genel Başkan Yardımcısı ve Saksonya Başbakanı Michael Kretschmer, “Büyük bir sanayi ülkesi olan Almanya, enerjinin uygun fiyatlı kalmasını sağlamak için elinden gelen her şeyi yapmalıdır” görüşünü dile getirdi. Enerjide kaynak geçişinin yeniden hesaplanması gerektiğini belirten Kretschmer, arz güvenliği ve uygun fiyatlılığın gerçekçi bir şekilde ele alınması gerektiğini savundu.

Hükûmet bu yıl, linyit kullanımının aşamalı olarak sonlandırılması için belirlenen 2030 hedefine uyulup uyulmayacağına karar verecek. Ayrıca, linyitin sınırlı bir süre için stratejik rezerv olarak korunmasını da tartışacak.

Ağustos ayında ise hükûmet; kömür kullanımının aşamalı sonlandırılması planının enerji arzı, güvenliği ve fiyatları üzerindeki etkisini içeren yasal bir inceleme yayınlayacak.

(Editör: Dilay Kuyucak)