BM Mülteciler Yüksek Komiserliği küçülüyor: Bütçe ve binlerce pozisyon kesilecek

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), azalan bağışlar ve mali sıkıntılar nedeniyle 2027 bütçesini ve personel sayısını azaltmaya hazırlanıyor. Reuters’ın gördüğü belgelere göre kurum, gelecek yıl kaynaklarını özellikle acil durumlara yönlendirecek.

UNHCR’nin bütçelenmiş pozisyon sayısı 2025’te 16 bin 126 iken 2027’de 8 bin 540’a düşecek. Ancak kurum, önceki bütçelerdeki birçok pozisyonun zaten doldurulmadığını ve fiili personel kaybının bu kadar yüksek olmayacağını belirtti.

Bütçe 10 yılın en düşük seviyesinde

UNHCR’nin 2027 bütçesinin yüzde 16 düşüşle 7.14 milyar dolar olması planlanıyor. Bu rakam, kurumun en az 10 yıldaki en düşük bütçesi olacak. 2025’te 10.6 milyar dolar olan bütçe, böylece iki yıl içinde yaklaşık üçte bir oranında küçülmüş olacak.

Kurum, finansman sıkıntıları nedeniyle daha önce mültecilere yönelik bazı yardımları azaltmış, binlerce çalışanı işten çıkarmış ve Güney Afrika’daki bir ofisini kapatmıştı. UNHCR ayrıca maliyetleri azaltmak amacıyla Cenevre’deki merkezini daha ucuz bir binaya taşıyor.

Kurum Sözcüsü, bütçe kısıtlamalarının gerçek olduğunu belirtirken UNHCR’yi daha düşük maliyetli ve daha verimli hale getirmek amacıyla kapsamlı bir reform sürecinin de yürütüldüğünü söyledi.

ABD’nin katkısı sert düştü

UNHCR faaliyetlerini büyük ölçüde ülkelerin gönüllü bağışlarıyla finanse ediyor. Kurumun en büyük bağışçısı ABD, 2025’te 800 milyon doların üzerinde katkı sağlarken bu rakam bu yıl yaklaşık 110 milyon dolara geriledi.

2027’de tüm bölgelerin bütçelerinde kesinti öngörülüyor. En büyük düşüşün Amerika kıtasında yaşanması beklenirken Asya-Pasifik bütçesinin yüzde 22, Batı ve Orta Afrika’nın ise yüzde 21 azaltılması planlanıyor.

Mülteci sayısı rekor kırabilir

Kesintiler, zorla yerinden edilenlerin sayısının yükseldiği bir dönemde geliyor. UNHCR tahminlerine göre 2026’da 129.4 milyon olan sayının 2027’de 131.2 milyona çıkarak rekor kırması bekleniyor.

Kurum, yeni dönemde acil durum yardımları, mültecilerin korunması, gönüllü geri dönüşler ve kendi geçimlerini sağlayabilmelerine öncelik verecek.

2027 bütçesinin ekim ayında UNHCR Yürütme Komitesi tarafından onaylanması gerekiyor.