Tarih verildi: Küresel temerrütte zirve beklentisi

Küresel bazda sıkılaşan finansal şartlar temerrüt ve iflasları artırdı. Yüksek enflasyonla mücadele kapsamında global manada ucuz finansman devrinin faiz artışlarıyla son bulması borçlanma maliyetlerini artırarak şirketleri zora soktu. Mart ayındaki iflasıyla global bankacılık bölümünün sağlığına ilişkin kaygıları gündeme taşıyan SVB’nin yanı sıra bu yıl WeWork, Avaya, Americanas, Vice Media, Bed, Bath&Beyond, Signa ve Oi gibi büyük şirketler iflas müracaatında bulundu. Küresel temerrüt oranının 2024’ün ilk çeyreğinde zirve yapması bekleniyor.

Merkez bankalarının enflasyonla mücadele kapsamında faiz oranlarını artırması ve tahvil getirilerindeki yükseliş borçlanmayı daha maliyetli hale getirirken temerrüde düşen ya da iflas eden şirketlerin sayısı da artış gösterdi.

Dünyanın en büyük ekonomisi ABD’de Merkez Bankası (Fed) siyaset faizini 22 yılın en yüksek düzeyi olan yüzde 5,25-5,50 aralığına yükseltirken Avrupa Merkez Bankasının refinansman faizi yüzde 4,50’ye, mevduat faizi yüzde 4’e ve marjinal fonlama faizi yüzde 4,75’e ulaştı.

Merkez bankalarının agresif para siyaseti sıkılaşmasına karşın enflasyon, başta ABD ve Avrupa olmak üzere birçok iktisatta alışılmışın dışında yüksek kalmaya devam ediyor.

Son datalar ABD’de enflasyonun yavaşladığına işaret ederken, enflasyonu hedef düzeye indirmek için bir süre daha sıkı düzeyde kalması beklenen faiz oranları finansal şartlar üzerinde baskı oluşturmayı sürdürüyor.

Yüksek enflasyonla mücadele kapsamında ucuz finansman devrine faiz artışlarıyla son verilmesi nedeniyle şirketlerin borçlanma maliyetleri de yükseliyor.

Tahvil piyasalarındaki satış baskısıyla yükselen tahvil faizleri de yaz aylarından bu yana finansal şartların sıkılaşmasına katkıda bulundu. Öte yandan, yükselen tahvil faizleri ABD’de şirketlerin fonlama maliyetlerini artırdı, kimilerinin karlılığını olumsuz etkiledi.

Rusya-Ukrayna Savaşı ile İsrail ve Filistin arasındaki çatışmaların beslediği jeopolitik gerginlikler ve global belirsizlik ortamı da borçlu şirketler için iflas ve temerrüt riskini artırdı.

2024’ün ilk çeyreğinde zirve yapması bekleniyor

10 yılı aşkın müddettir düşük faiz oranlarıyla ucuz borca alışan işletmeler, borçlanmanın daha maliyetli hale gelmesiyle faiz masraflarını karşılamakta ve borcu ödemekte zorlanıyor.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s’in raporuna göre, küresel temerrüt oranı ekim ayı itibarıyla yüzde 4,5 ile 2021’den bu yana en yüksek düzeyinde kalmaya devam ediyor.

Söz konusu oranın, faiz oranlarının yükseldiği, finansman şartlarının sıkılaştığı ve enflasyonun yüksek kalmaya devam ettiği bir devirde yüzde 4,1 olan tarihi ortalamanın da üzerinde olduğu dikkati çekiyor.

Moody’s’in raporunda, küresel temerrüt oranın bu yıl yüzde 4,7 olmasının ve 2024’ün ilk çeyreğinde yüzde 4,8 ile zirve yapmasının beklendiği belirtiliyor. Söz konusu oranın Ekim 2024’e kadar yüzde 3,9-4 düzeyinde dengeleneceği tahmin ediliyor.

Mega iflaslarda artış

Uluslararası sigorta şirketi Allianz’a göre, yavaşlayan büyüme ve sıkılaşan kredi şartları nedeniyle dünya genelinde iflasların bu yıl yüzde 21 artması bekleniyor.

Danışmanlık firması Cornerstone’un verilerine göre, bildirilen varlıkları 1 milyar doların üzerinde olan şirket iflaslarının sayısı da artıyor. Yalnızca yılın ilk yarısında ABD’deki mega iflasların sayısı 2022’deki tüm yıl toplamı olan 16’ya ulaştı ve 2005-2022 yarı yıl ortalaması olan 11’i aştı.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P Küresel’in verilerine göre ise ABD’de bu yıl kasım sonu itibarıyla 591 büyük şirket iflas müdafaa talebinde bulunurken, 2023’ün 2010’dan bu yana en fazla iflas müracaatında bulunulan üçüncü yıl olduğu dikkati çekti.

ABD’de Covid-19 salgınının tesirli olduğu 2020’de 639, 2021’de 406 ve 2022’de 372 şirket iflas müracaatında bulunmuştu.

Tüketici harcamaları güçlü kalmaya devam etse de birtakım kesimler daha çok iflasa maruz kalırken, bu yılın 11 ayında en fazla iflasın yaşandığı kesimler; isteğe bağlı tüketim ürünleri, sanayi, sağlık hizmetleri, finansal hizmetler, temel tüketici ürünleri olarak sıralandı.

Bu yıl ABD’de çeşitli bölümlerden 1 milyar doların üzerinde yükümlülüğü bulunan 21 şirket iflas etti. Söz konusu şirketler arasında en fazla varlığı bulunan şirket, mart ayındaki iflasıyla bankacılık bölümünün sağlığına ilişkin kaygıları gündeme taşıyan Silikon Vadisi Bankası Grubu oldu.

Avrupa’da iflaslar 2015’ten bu yana en yüksek seviyede

Avrupa’da da yüksek faiz oranları ve zorlu finansman şartlarının işletmelere yük oluşturması nedeniyle iflaslarda artış görüldü.

Eurostat verilerine göre, Avrupa Birliği’nde (AB) iflas bildirimleri bu yılın ikinci çeyreğinde 2015’ten sonraki en yüksek düzeye ulaştı.

Bu yılın nisan-haziran döneminde Avrupa’da iflas eden şirketlerin sayısı bir evvelki çeyreğe göre yüzde 8,4 arttı. Yılın ikinci çeyreğinde Avrupalı şirketlerin iflas bildirimleri arka arda 6’ncı çeyrekte artış gösterirken, yılın üçüncü çeyreğinde iflas bildirimlerinde evvelki çeyreğe kıyasla yüzde 5,8’lik azalış kaydedildi.

Scope Ratings’in mevzuya ilişkin bir tahlilinde, Avrupa’nın kurumsal temerrütlerde artışla karşı karşıya olduğu ve iflasların lakin 2024’ün sonlarında, 2025’in başlarında durağanlaşacağı ifade edildi.