Tropikal bölgelerde görülen hastalık artık Avrupa’nın büyük bölümünü tehdit ediyor

İklim krizine bağlı artan sıcaklıklar nedeniyle enfeksiyonlar, Avrupa ülkelerinde görülme riskini yükseltti. Avrupa’daki uzun süren sıcak havalar, hastalıkları Avrupa’da görülme oranını yükseltti.

Bilim insanlarının iklim-hastalık temalı gerçekleştirdiği analiz çalışmasında, son yıllarda Avrupa’ya yayılan Asya kaplan sivrisineğinde virüsün kuluçka süresi üzerindeki sıcaklık etkisini ilk kez kapsamlı biçimde değerlendirdi. Çalışma, enfeksiyonun oluşabileceği minimum sıcaklığın önceki tahminlerden 2,5°C daha düşük olduğunu ortaya koydu.

Araştırmacılar bu farkı “oldukça şok edici” olarak nitelendirdi.

Chikungunya virüsü ilk kez 1952’de Tanzanya’da tespit edilmiş ve uzun süre tropikal bölgelerle sınırlı kalmıştı. Bu bölgelerde her yıl milyonlarca vaka görülüyor. Hastalık, şiddetli ve uzun süreli eklem ağrılarına yol açıyor, oldukça yıpratıcı olabiliyor ve küçük çocuklar ile yaşlılar için ölümcül sonuçlar doğurabiliyor.

Yıllarca 10 vakayla sınır kalan hastalık 1 yılda 800 bakaya dönüştü

Son yıllarda Avrupa’da 10’dan fazla ülkede az sayıda vaka bildirilmişti. Ancak 2025’te Fransa ve İtalya’da yüzlerce vakalık büyük salgınlar yaşandı. Geçen yıla kadar Fransa’da son 10 yılda yaklaşık 30 chikungunya vakası kaydedilmişti. Geçen yıl ise 800’den fazla vaka görüldü.

Virüs, tropikal bölgelerdeki salgınlar nedeniyle Fransa’nın denizaşırı topraklarından gelen yolcular tarafından taşındı.

Gündüzleri de ısıran Asya kaplan sivrisineği (Aedes albopictus), sıcaklıklar arttıkça Avrupa’da kuzeye doğru yayılıyor. Bu tür İngiltere’de de tespit edildi ancak henüz yerleşmiş değil. Chikungunya için pahalı aşılar bulunsa da en etkili korunma yöntemi sivrisinek ısırıklarından kaçınmak.

Sivrisinekten virüs nasıl bulaşıyor?

Bir sivrisinek enfekte bir kişiyi ısırdığında, virüs sivrisineğin bağırsaklarına giriyor. Kuluçka süresi tamamlandıktan sonra virüs, sivrisineğin tükürüğünde bulunuyor ve ısırdığı bir sonraki kişiye bulaşabiliyor. Ancak bu süre, sivrisineğin yaşam süresinden uzun olursa virüs yayılmıyor.