Türkiye’de bir ilk: Yapay zeka çağında müzik ve telif hakları çalıştayı düzenlendi

Müzik alanında telif haklarının geleceğini merkeze alan “Yapay Zeka Çağında Müzik Alanında Telif Haklarının Geleceği Çalıştayı” MSG, MESAM ve MÜYAP iş birliği ve Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın desteğiyle gerçekleşti. Türkiye’de bu kapsamda ilk kez düzenlenen çalıştaya; meslek birliği üyeleri ve eser sahiplerinin yanı sıra CISAC (Uluslararası Yazarlar ve Besteciler Dernekleri Konfederasyonu) GESAC (Avrupa Eser Sahipleri Meslek Birlikleri Grubu) temsilcileri, yargı mensupları, akademisyenler ve hukukçular katıldı. Çalıştayda söz alan Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alparslan yapay zekanın müzik alanında ciddi telif sorunları doğurduğuna dikkat çekerek, “Sanatçıların lehine hareket edecek şekilde meslek birlikleriyle birlikte çalışacağız ve dünyaya örnek olacak çalışmalar yapacağız” dedi.

Çalıştayın açılışında söz alan MESAM Yönetim Kurulu Başkanı Recep Ergül, meslek birliklerinin son 5 yılda ortak yürüttüğü mücadeleyle önemli bir ilerleme kaydedildiğini belirterek, “Dünyada fikri mülkiyet hakları sıralamasında en gerilerde olan ülkemiz çalışmalarımızla 32. sıraya yükseldi. Bu noktada Kültür ve Turizm Bakanlığı’na teşekkür borçluyuz” dedi. Sanatın toplumun ortak değeri olduğunu vurgulayan Ergül, genişletilmiş lisanslama modelinin Türkiye’de telif sorunlarını kökten çözebileceğini ifade etti.

MSG Yönetim Kurulu Başkanı Ferhat Göçer ise sanat dünyasının bir kırılma noktasında olduğunu belirterek, “Bugün burada bu kırılmalara seyirci mi kalacağız, yoksa kaderimizi değiştirecek kararlar mı alacağız, bunu konuşmak için toplandık” dedi. Göçer, Türkiye’de yapay zeka alanında atılacak adımların dünya için de yol gösterici olabileceğini vurguladı.

MÜYAP Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Seyhan, telif alanındaki temel sorunun yasal mevzuat eksikliği olduğunu belirterek, “Yasal mevzuata kavuştuğumuzda yapay zekanın sorunlarını daha çok çözeceğiz” dedi. Seyhan, meslek birlikleriyle ortak mücadele etmenin önemine dikkat çekti.

Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alparslan ise yapay zekanın müzik alanında ciddi telif sorunları doğurduğuna dikkat çekerek, “Sanatçıların lehine hareket edecek şekilde meslek birlikleriyle birlikte çalışacağız ve dünyaya örnek olacak çalışmalar yapacağız” dedi.

Yapay Zeka Çağında Müzik Alanında Telif Haklarının Geleceği Çalıştayı

Üç oturumda gerçekleşen Çalıştay’da, “Yapay Zeka ve Hak Sahipliği”, “Yapay Zeka Çıktılarının Yarattığı Telif Hakları Sorunu ve Bir Çözüm Önerisi Olarak Genişletilmiş Toplu Lisanslama”, “Yapay Zekanın Müzik Endüstrisine Etkileri – Uluslararası Perspektif & Müzik Endüstrisi Ve Yapay Zeka” başlıklı konular uzmanlar tarafından ele alındı.

Birinci oturumda, Prof. Dr. Gül Okutan Nilsson, Dr. Eda Çataklar ve Dr. Muhammed Furkan Akıncı tarafından yapılan sunumlarda; yapay zeka ile üretilen eserlerin hukuki niteliği, bu eserlerin “eser” olarak korunma meselesi ve yapay zeka modelleri üzerindeki hak sahipliği ele alındı. Ayrıca yapay zeka eğitimi için eser kullanımında istisnalar ve lisanslama modelleri değerlendirilerek, telif hukukunun bu yeni üretim biçimine nasıl uyum sağlayacağı tartışıldı.

İkinci oturumda, Prof. Dr. Mustafa Ateş moderatörlüğünde, Prof. Dr. Cahit Suluk ve İrem Toprakkaya tarafından yapılan sunumlarda; yapay zeka çıktılarının yol açtığı telif hakları sorunları ele alınarak, bu sorunlara çözüm önerisi olarak genişletilmiş toplu lisanslama modeli ve sektörel uygulamaları değerlendirildi.

CISAC temsilcisi Mitko Chatalbashev moderatörlüğünde uluslararası perspektifin ele alındığı üçüncü oturumda ise CISAC temsilcisi Natasha Mangal ve GESAC temsilcisi Burak Özgen dünyadaki güncel gelişmeleri ve dava örneklerini paylaştı. CISAC temsilcisi Mitko Chatalbashev, Türkiye’nin telif alanında Doğu Avrupa ülkeleriyle benzerlikler gösterdiğini ve bu alanda hızlı ilerlemeler kaydettiğini belirtti. Chatalbashev, genişletilmiş lisanslama modelinin birçok ülkede başarılı sonuçlar verdiğini ifade ederek, “CISAC olarak sonuna kadar Türkiye’nin yanındayız ve genişletilmiş telif modelini onlarla paylaşmaya hazırız” dedi.

Natasha Mangal, Avrupa’daki yapay zeka davaları ve mevzuat gelişmeleri hakkında bilgi vererek, eser sahiplerinin haklarının korunmasına yönelik küresel mücadeleleri aktarırken; Burak Özgen, Avrupa birliğinin mevzuata ilişkin yaklaşımlarını aktardı.

“Müzik Endüstrisi ve Yapay Zeka” konulu üçüncü oturumun devamında, yapay zeka şirketlerinin “adil kullanım” yaklaşımına müzik endüstrisi ve hak sahiplerinin itiraz ettiği belirtilirken, hak ihlallerine karşı ortak mücadelenin önemine dikkat çekildi. MÜYAP Genel Koordinatörü Bülent Forta, “Telif problemi sektörün en acil meselesidir.” dedi. Zoom Music Yetkilisi Engin Akıncı, “Teknolojinin geldiği noktada, müzik dinleyicisini etkileyen o kreatif güç el değiştirdi. Yapay zeka sürekli beslenmesi gereken bir canavar. Oraya ne kadar odun atarsanız o ateş o kadar harlanacak” açıklamalarında bulundu. Gripin Solisti ve Eser Sahibi Birol Namoğlu ise, “Müziğe müdahale eden hala biz müzisyenler oldukça müzik bir noktada bizim elimizde kalacak ama algoritmaya karşı mücadelemiz sürüyor” sözleriyle uzun süredir gündemde olan algoritma konusuna dikkat çekti.

Günün sonunda yapılan değerlendirmelerde, sektörün tek ses ve ortak bir iradeyle hareket etmesi gerektiği vurgulandı. Genişletilmiş lisanslama modelinin Türkiye için en güçlü çözüm olduğu bir kez daha ifade edilirken, elde edilen çıktıların yasa tasarısı haline getirilerek en kısa sürede bakanlığa sunulmasına karar verildi.

Kapanış konuşmasında MESAM Yönetim Kurulu Başkanı Recep Ergül, “Sektörde tek ses ve tek yürek olarak mücadeleye devam edeceğiz. Türkiye müzik sektörünün sorunlarını çözecek yegane yöntem genişletilmiş telif modelidir” dedi.

MSG Yönetim Kurulu Başkanı Ferhat Göçer ise kapanışta, çalıştayın verimli geçtiğini belirterek, “Yapay zekayla mücadelede artık yasaklama yaklaşımı değil, birlikte nasıl yol alınacağı konuşuluyor. Önümüzde tarihi bir fırsat da olabilir, ciddi bir risk de. Bir kırılma noktasındayız. Bu nedenle hızlı ve kararlı adımlar atmamız gerekiyor. En kısa sürede telif mücadelemizi yasa tasarısı olarak sunacağız” ifadelerini kullandı.