3 bin 250 yıllık işe gelmeme mazeretleri: “Bira mayalıyor, annesini mumyalıyor, akrep ısırdı…”

Mısır Deir el-Medina’da bulunan MÖ 1250 tarihli ostrakon, II. Ramses’in ’40. Yılı’ olarak etiketlenmiş olan işe katılım kaydı yılın 280 gününü kapsayan bir personel kaydı sağlıyor.

Arkeofili’de yer alan habere göre, ostrakonun her iki yüzünde, sağ tarafta sütunlar halinde düzenlenmiş 40 emekçinin isminden oluşan bir liste ve sol tarafta yatay bir çizgide siyahla yazılmış tarihler bulunuyor. Çoğu tarihin üzerinde kişinin o tarihte neden işe gelmediğini gösteren kırmızı bir söz ya da tabir bulunuyor. Bu sözler arasında ‘hasta’, ‘patronuyla birlikte’, ‘bira mayalıyor’, ‘annesini mumyalıyor’, ‘akrep ısırdı’ benzeri çeşitli mazeretler yer alıyor.

Günlük çalışma kayıtlarının daha küçük ostrakonlara not edildiği ve daha sonra bu geniş kayda aktarıldığı düşünülüyor. Kayıtların kapsadığı 280 günün sadece 70’inin tam iş günü olduğu görülüyor.

Devamsızlığın en sık kaydedilen nedeni, ‘göz rahatsızlığı’ ve ‘akrep sokması’ da dahil olmak üzere hastalık (100’den fazla defa geçiyor). Bir sonraki en sık görülen durum ise kişinin işvereninin yanında onun için özel iş yapması.

Ön yüzde yer alan Hiyeratik yazıya göre:

Penduauu: Baharın 1. ayı, 14. günü (Khonsu ile içmek)
Hornefer: Kışın 2. ayı 13. gün-17. gün (Patronuyla)
Hornefer: Yazın 2. ayı 10. günü (Hasta)
Horemwia: Baharın 3. ayı 21. gün-22. gün (Patronuyla), Kışın 2. ayı, 8. gün (Bira mayalıyor), Yazın 3. ayı 17. gün-21. gün (Hasta), Yazın 2. ayı 4. gün (Patronuyla)
Wadjmose: Kışın 4. ayı 23. gün (Kızının kanaması vardı), Yazın 4. ayı 6. gün (Evini inşa ediyor)
Nebamentet: Hehnekhu: Yazın 1. ayı 16. gün-17. gün (Patronuyla), Yazın 2. ayı 7. gün-8. gün (Annesini mumyalıyor)
Pennub: Baharın 3. ayı 21. gün-24. gün (Aapehti ile birlikte), Kışın 2. ayı 7. gün-8. gün (Katip için taş alıp getiriyor), 23. gün-24. gün (Katiple birlikte), Kışın 3. ayı 28. gün (Bira mayalıyor), Kışın 4. ayı 24. gün-25. gün (Annesi hasta)
Anuy: Kışın 1. ayı 24. gün (Katip için taş alıp getiriyor), Kışın 3. ayı 28. gün (Bira mayalıyor)
Wennefer: Kışın 1. ayı 14. gün (Tanrıya adak), Yazın 4. ayı 4. gün (Tanrıya adak) 
Buqentuf: Kışın 1. ayı 17. gün (Patronuyla), Kışın 1. ayı 18. gün (Bira mayalıyor), Yazın 2. ayı 6. gün-8. gün (Annesini mumyalıyor)

”Gözü acıyor, kapı tamir ediyor…”

Arka yüzde yer alan Hiyeratik yazıya göre:

Huynefer: Kışın 2. ayı 7. gün-8. gün (Hasta), Yazın 3. ayı 3. günü-5. günü (Gözü acıyor), 7. gün-8. gün (Hasta)

Amenemwia: Kışın 1. ayı 15. gün (Hormose’yi mumyalıyor), Kışın 2. ayı 7. gün (İzinli), Kışın 2. ayı 8. gün (Bira mayalıyor), 16. gün (Kapıyı tamir ediyor), 23. gün-24. gün (Hasta), Kışın 3. ayı 6. gün (Annesini mumyalıyor)

Inhurkhawy: Baharın 4. ayı 17. günü (Eşinin kanaması vardı)

Neferabu: Baharın 4. ayı 15. gün (Kızının kanaması vardı), Yazın 2. ayı 7. gün (Kardeşini mumyalıyor), 8. gün (Kardeşi için libasyon), Yazın 4. ayı 26. gün (Eşinin kanaması vardı)

Inuy: Kışın 1. ayı 24. gün (Qenherkhepshef için taş topluyor), Kışın 2. ayı, 17. gün (Katip ile izinli)
Rahotep: Kışın 1. ayı 14. gün (Tanrıya adak), Kışın 4. ayı 25. gün (Kızının kanaması var), Yazın 2. ayı 5. gün-8. gün (Oğlunu mumyalıyor), Yazın 4. ayı 7. gün-8. gün (Katip ile birlikte)
Iierniutef: Kışın 2. ayı 8. gün (İzinli), Kışın 2. ayı 17. gün (Katip ile birlikte), Kışın 2. ayı 23. gün (Hasta), Kışın 3. ayı 27. gün (Katip ile birlikte), 28. gün (İzinli), Kışın 4. ayı, 8. gün (Katip ile birlikte)
Nakhtamun: Kışın 1. ayı 18. gün (Bira mayalıyor), Kışın 1. ayı 25. gün (Patronuyla), Kışın 2. ayı, 13. gün-18. gün (Patronuyla), 24. gün (Patronuyla), Kışın 3. ayı 25. gün-28. gün (Patronuyla), Kışın 4. ayı 8. gün (Katiple birlikte), Yazın 1. ayı 16. gün-17. gün (Gözü acıyor), Yazın 1. ayı 25. gün-27. gün (Hasta), Yazın 3. ayı 21. gün (Patronuyla)

British Museum’da sergilenen ve antik iş hayatının az bir dokümanı olarak dikkat çeken bu liste, binlerce yıl öncesine ait bir toplumun günlük hayatına pencere açarak, antik Mısır’da emekçi sınıfının ömrü, çalışma şartları ve toplumsal yapı hakkında değerli bilgiler sağlıyor.