300 milyon iş risk altında: Yapay zekâ sonrası yeni düzen tartışılıyor

Yapay zekâ ve otomasyonun iş gücü üzerindeki etkisi yeniden tartışılıyor. Önümüzdeki yıllarda yüz milyonlarca kişinin işini kaybetme ya da iş değiştirme riskiyle karşı karşıya kalabileceği yönündeki değerlendirmeler, evrensel temel gelir modelini yeniden gündeme taşıdı.

Şirketler otomasyona yöneliyor

Yapay zekâ destekli yazılımlar ve otomasyon sistemlerinin iş dünyasında daha geniş alan kaplaması, istihdam üzerindeki baskıya ilişkin kaygıları artırdı. Üretim, muhasebe, hizmet ve teknoloji gibi alanlarda tekrar eden işlerin giderek daha fazla yazılımlar ve makineler tarafından üstlenildiği belirtiliyor.

İstihdamda büyük dönüşüm uyarısı

Türkiye Gazetesi’nin aktardığına göre, şirketlerin yatırım tercihini insan kaynağından çok otomasyon sistemlerine kaydırdığına dikkat çekilirken, Meta ve Nike gibi şirketlerin iş gücünde küçülmeye gitmesi bu dönüşümün güncel örnekleri arasında gösteriliyor. Goldman Sachs’ın değerlendirmesine göre 2030’a kadar 300 milyon iş yapay zekâdan olumsuz etkilenebilir.

Evrensel gelir yeniden gündemde

Bu tablo, evrensel temel gelir modelini yeniden öne çıkarıyor. Elon Musk bu yaklaşımın kaçınılmaz olduğunu savunurken, Anthropic CEO’su Dario Amodei de devletlerin bu geçişe ekonomik olarak hazırlık yapması gerektiğini belirtiyor. OpenAI CEO’su Sam Altman‘ın Worldcoin projesi de bu tartışmalar kapsamında değerlendiriliyor.

Asıl tartışma gelir paylaşımında

Yapay zekânın verimlilik artışıyla büyük sermaye birikimi yaratabileceği, asıl tartışmanın ise bu kazancın topluma nasıl dağıtılacağı olduğu belirtiliyor. Gelir güvencesinin sosyal politikalarla mı sağlanacağı, yoksa bunun yeni bir ekonomik bağımlılık düzeni mi doğuracağı sorusu öne çıkıyor.