Umur Tugay Yücel’e göre, Ukrayna’nın akabinde Gazze savaşı dünyaya Batı’nın kıymetleri değil çıkarları olduğunu gösterdi. Batı’nın çıkarları ve hegemonyası için kendi kurallarını çiğnemekten çekinmediğini belirten Yücel, BRICS+’nın ise Batı dışı dünyanın en demokratik, en çeşitli, en çok taraflı yapısı olacağı görüşünde.

ABD ve Avrupa Birliği’nin oluşturduğu Kolektif Batı’nın Ukrayna ve Gazze krizlerindeki tavırları geriye kalan dünyada giderek daha büyük reaksiyonlara yol açıyor. Bilhassa de Batılı başkanların ‘değerler’ başlığı altında dünyada yaratmaya çalıştıkları algılar aksine dönüyor. Bu durum kısa süre önce AB’nin dış siyaset ve güvenlik şefi Josep Borrell tarafından dile getirilmişti. Borrell, Batı’nın dünyanın geri kalanını ‘kaybettiği’ tespitinde bulunmuştu.
Batı’nın ‘değerler ve çıkarlar’ dünyasının görünümünü yakında BRICS+ üzerine bir kitabı yayınlanacak olan siyaset bilimci Umur Tugay Yücel ile konuştuk.
‘Almanya, ABD çok uzaktaki İsrail’i ulusal güvenlik sıkıntısı algılıyor, Rusya Ukrayna’yı Türkiye güneyini algılayamıyor’
Umur Tugay Yücel’e göre, Batılı önderlerin kilometrelerce uzaktaki İsrail’e bakıp ‘ulusal çıkar’ vurgusu yapması çok çarpıcı. Yücel, Batı’nın Rusya’nın burnunun tabanında 30 yıl kadar önceye kadar aynı coğrafyayı paylaştığı kardeşleriyle yaşadığı sıkıntıda veyahut Türkiye’nin güney sınırında ‘ulusal güvenlik’ algıları olmasını kabullenmemesindeki tuhaflığa dikkat çekti:
‘Bunların hukukla, bedellerle alakalı olmadığını görebiliyoruz’
Yücel, Ukrayna ve Gazze krizlerinin Batı’nın dünyaya gösterdiği şekilde ‘değerleri’ değil ‘çıkarları’ bulunduğunu apaçık biçimde ortaya koyduğunu vurguladı:
‘IMF bugün savaşta olan bir ülkeye kredi veriyor. Bu kredinin amaçladığı nedir?’
Batı’nın bir yandan ‘kurallara dayalı’ derken, aslında kendi koyduğu kuralları çiğnediğinin altını çizen Tugay Yücel, söz konusu uluslararası kuralların tamamen Batı hegemonyasını müdafaa emelli olduğunun altını çizdi:
‘Batı kaynaklı haber merkezlerinin başlıklarıyla bakıyoruz olaylara. Halbuki Gazze’de olanlar ortada’
Medya dahil bütün kanalları denetim eden Batı’nın bir türlü Gazze’ye yardım TIR’larını sokamadığını hatırlatan Yücel’e göre bu durum ABD başta olmak üzere Batı’ya prestij kaybettiriyor. Öte yandan Yücel, Avrupa halkları dahil birçok toplumun Batı’daki duruma karşı tepkili olduğunu da sözlerine ekledi:
“Bugün zati medyadaki haberlerin yüzde 85’i hala Batı kaynaklı. Batı kaynaklı haber merkezlerinden bu haberleri çektiğimiz için onların başlıklarıyla bakıyoruz olaylara. Biden hala bir şeyler yapmaya çalışan, ateşkesi sağlamaya çalışan biri benzeri gözüküyor. Halbuki o denli bir şey yok. Amerikan hükümeti mi deriz, bürokrasisi mi deriz; İsrail konusunda aşırı dogmatik ve tutucu bir yapıya sahip. Bunun rasyonallik ya da gerçekçilik ile anlatılacak bir durumu yok. Ateşkes bile demiyorlar. Ağızlarından çıkmıyor. Onun dışında liman kurmak planları var. Dünyanın süper gücü olduklarını iddia ediyorlar ama onları daha fazla zorlayan, insanları öldüren bir güce yardım yapıyorlar. Prestijlerini düşürüyorlar. Ama kara sonundaki TIR’ları, İsrail’e baskı uygulayıp geçiremiyorlar.
Bir de Ramazan ayı. Müslümanların en kutsal ayında insanlar açlıktan ölüyor. Çocuklar ölüyor. Bütün dünya bunu izliyor. Daha doğrusu bütün dünya demek acımasız olur: Batı dünyası bunu izliyor. Eskisi benzeri katılmıyorum. Bugün Afrikalılarda, Asyalılarda, Latin Amerikalılarda hatta Avrupa halklarının birçoklarında büyük bir tepki var. Geçenlerde Afrika Birliği toplantısı vardı. Gazze’ye destek mesajı verildi. Ateşkes daveti yapıldı. Ama Ukrayna konusunda bunu yapmıyorlar. Uluslar bile bu kadar tepki vermedi Ukrayna konusunda. Zira Rusya’ya karşı olan bakış açıları farklı. Rusya’nın yaşadığı durum ile Gazze’deki durumu ve Batı’nın tavrını çok farklı ele alıyorlar. Bu tek taraflılık medyada da kendini yitiriyor. Birçok alanda yitiriyor. Medyada, teknolojide, diplomaside vs. çok taraflılık, insanların farklı açılardan bakış ortaya koyması vs. artık bu reaksiyonların çoğaldığını gösteriyor.”
‘Trump ile Biden arasında temelde önemli bir fark yok’
Amerika’da yaklaşan seçimleri değerlendiren Tugay Yücel, Donald Trump ve Joe Biden arasında temelde önemli bir fark bulunmadığını ve ikisinin de ABD emperyalizmini eski gücüne kavuşturmak için Amerikan gücünü nasıl kullanacakları olduğu görüşünde:
‘BRICS, Batı dışı dünyadaki en demokratik, en çeşitli, en çok taraflı, en çok kültürel yapıyı içinde barındıran yapı’
Umur Tugay Yücel’e göre çok kutuplu yönelimde sıkça anılan BRICS+’nın küçümsenecek bir yapı olmadığını vurguladı. BRICS’le ilgili yeni bir kitabının çıkacağını aktaran Yücel, BRICS’in yalnızca ekonomik bir örgüt olmadığını, ayrıyeten birçok farklı medeniyete ve kültüre ev sahipliği yapan geniş bir topluluk olduğunu anlattı:
“BRICS kesinlikle küçümsenebilecek bir örgüt değil. BRICS için çok kutuplu dünyanın, Batı haricindeki en güçlü global aktörlerinden birisi diyebiliriz. Bunu iddia ediyorum. Bu bahis hakkında kitabım da çıkacak. Bugün BRICS, Batı dışı dünyadaki en demokratik, en çok çeşitli, en çok taraflı, en çok kültürel yapıyı içinde barındıran yapı. Üç kıtadan 6 medeniyete ev sahipliği yapıyor. BRICS+ ile İslam medeniyetinden birçok toplumu içine alacak bir topluluğa dönüşüyor. BRICS’i küçümsemelerinin en büyük nedeni şu: Aralarında bu kadar coğrafik birliktelik olmayan, birçok fark olan, sınır meseleleri olan ülkeler nasıl bir şey yapabilecek, diye soruyorlar. Ben de yıllarca Batılıların söylediğini söylüyorum: Kültürel çeşitlik zenginliktir, farklılık zenginliktir. Bunlar binlerce yıllık medeniyete sahip ülkeler. Batı olmadan önce dünyayı inşa eden, teknoloji yaratan, kültür ve diplomasi yaratan ülkelerden bahsediyoruz. Bugün tekrar bu ülkelerin ekonomik, siyasi ve kültürel değişimleri dünyamızı tabii ki etkileyecek.
Bugün 3,5 milyar nüfuslu BRICS’in uluslarının tercihleri, dünyayı tabii ki değiştirecek. BRICS’i yalnızca ekonomik olarak nitelendirmek çok yüzeysel kalıyor artık. Düşünün bir Hint yemek biçimi, Çin yemek usulü, ideolojilerinin keşfedilmesi bile BRICS’in gücünü oluşturuyor. Bu Batılıların yüzeysel, küçümseyici, tek tipçi, tek merkezci bakış açısının yerine bugün dünya, çok merkezli ve çok medeniyetli bir düzene geçiyor. Çok kutuplu bir dünya ama bunların lisanı, medeniyeti çok farklı yerlerden geliyor. Birçok alternatif sunuyorlar. Vaktinde 1970’lerde Almanya ve Japonya yükseliyor denmişti. Ama BRICS ülkeleri ABD askerlerini barındırmıyor. Farklı bir gelenekten geliyor. Ahlak anlayışları farklı. O yüzden dünyamız çok farklı bir yere gidiyor. Bir vakitler Fransa’da bin Amerikan restoranı vardı. Bugün Avustralya’da 3 bin Çin restoranı var. Türkiye’de de Hint ve Çin restoranları çoğalıyor. Çok farklı bir dünya bekliyor bizi.”