5G başka bahara kaldı, hazırlıklar ertelendi: Gecikmenin maliyeti 120 milyar TL

GSM operatörleri, bu yıl 5G ihalesiyle ilgili hazırlıkların başlamasını beklerken, Orta Vadeli Program’da (OVP), Türkiye’nin 5G’ye geçişine ilişkin hazırlıklarda takvim 2025 yılının son çeyreği olarak belli oldu. Bir yıllık gecikmenin ülke iktisadından 120 milyar TL götüreceği hesaplanıyor.

Cumhuriyet’in haberine göre; Türkiye’nin “5. jenerasyon taşınabilir telekomünikasyon hizmeti”ne (5G) geçişi, yılan kıssasına döndü. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, geçen ay 2026’da 5G’ye geçileceğini duyurdu. GSM operatörleri ise bu yıl 5G ihalesi ile ilgili hazırlık sürecinin başlamasını bekliyordu. Fakat 2025-2027 yıllarını kapsayan orta vadeli program’da (OVP) gördük ki, Türkiye’nin 5G’ye geçişine ilişkin hazırlıklarda takvim 2025 yılının son çeyreği olarak belli oldu. Halbuki 2022’de, periyodun Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu, 5G ihalesinin 2023’te yapılacağını açıklamıştı.

Yüzde 12 kayıp

4G teknolojisi bugün, taşınabilir abonelikler arasında global çapta yüzde 58’lik hisse ile en yüksek düzeyine ulaştı ve yerini 5G’ye bırakmaya hazırlanıyor. Kuzey Amerika, Avrupa ve Kuzey Doğu Asya ülkeleri başta olmak üzere, 83 ülkede 209 operatör 5G’yi kullanıyor. 2027’ye gelindiğinde 5G’nin global çapta taşınabilir abonelikler arasında birinci olacağı öngörülüyor. Türkiye’de ise yüzde 93’ünü 4.5G abonelerinin oluşturduğu toplam 87 milyon taşınabilir abonelik mevcut. Vodafone ve Deloitte’nin “5G teknolojisinin Türkiye için ekonomik ve sosyal yararları, 2022” raporundaki tahminlere göre bu alanda gecikme, yıllık 120 milyar TL (9 milyar dolar) pahasında ekonomik aktiviteden yoksun kalmaya neden mahrum. Buna göre 5G’nin teknolojik döngüsünde elde edilecek 1 trilyon liralık aktivitenin yüzde 12’si kaybedilebilir.

Raporda şöyle saptamalar da yer alıyor:

“Teknolojik gelişmelerden geri kalmanın rekabetçilik üzerinde de kalıcı tesirleri oluyor. 5G’nin gecikmesi, 5G ile gerçekleştirilebilecek sürat ve düşük gecikme mühletine ihtiyaç duyan her dalın gelişimini rakip ülkelere kıyasla baltalama, teşebbüs ekosisteminde oyun sektörü aynıi gelişmekte olan alanlarda girişimcilerin dünya ile rekabetini düşürme aynıi riskleri beraberinde getiriyor.

Bu Türkiye’nin ilgili kesimlerdeki yabancı yatırımcılar için geri planda kalmasına ve yabancı yatırımların sağladığı finansman, teknolojik transfer ve işbirliği fırsatlardan mahrum kalmasına neden olacak.

Yatırım ve hizmet harcamaları ile üretkenlik artışı sonucu oluşacak satış tesirlerinin 15 yıllık süreçte toplam 1 trilyon 47 milyar TL ekonomik aktivite artışı ve 479 milyar TL GSYH artışı sağlayacağı öngörülüyor.”