Hamas’ın 7 Ekim 2023 yılında İsrail’e düzenlediği Aksa Tufanı Operasyonu sonrası İsrail’in başlattığı katliamın 1. yılı doldu. Ataklarda 41 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti, 96 binden fazla kişi ise yaralandı. Ortadoğu’da son 1 yılında yaşananlar ve yankılarını, Gazeteci Musa Özuğurlu, Sputnik’e anlattı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’tge İsrail’e düzenlediği Aksa Tufanı Operasyonu sonrası İsrail’in karşılığıyla ile başlayan savaşın 1. yılı doldu. 7 Ekim’den bu yana İsrail’in Gazze Şeridi saldırılarında 17 bini çocuk, 11 bin 378’i bayan olmak üzere 41 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti, 96 binden fazla kişi ise yaralandı. Çatışmalar, daha sonra Filistin’in de dışına taştı. O denli ki, 31 Temmuz’da Hamas lideri İsmail Haniye, İran cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan‘ın göreve başlama merasimine katıldıktan sonra sabahın erken saatlerinde Tahran’da kendisine yönelik suikast sonucu hayatını kaybetti.
Şimdilerde İsrail eliyle gerçekleştirilen taarruzlar, Lübnan ve İran’ı da hedef alıyor. Son olarak 1 Ekim’de İran İsrail’e füze saldırısı düzenlemiş, İsrail ise “büyük ve şiddetli” şekilde karşılık vereceğini açıklamıştı. Ortadoğu’da son 1 yılında yaşananlar ve yankılarını, gazeteci- yazar Musa Özuğurlu Sputnik’e değerlendirdi.
‘Batı’nın Filistinlileri insan olarak görmediklerini anlamış olduk’
Gazeteci Musa Özuğurlu, İsrail’in Filistin’e yönelik gerçekleştirdiği akınlara yönelik gelen uluslararası yansıları samimi ve düzmece olarak ikiye ayırdı. “Batı’nın insan hakkı derken aslında Filistinlileri insan olarak görmediklerini anlamış olduk. Bundan Ötürü yansıları de tanımlamaları benzeri samimi değildi, ikiyüzlüydü” diyen Özuğurlu şöyle devam etti:
“Uluslararası toplum ismi verilen bloklaşma genel olarak ikiye ayrılabilir. Bunlardan biri Batı Bloku, başkası de Direniş Ekseni; Rusya, Çin, Güney Afrika Cumhuriyeti. Yani kürenin güneyi olarak isimlendirilen blokta yer alan ülkeler. İkisinin tepkisi, birbirine zıt haldeydi. Batı Bloğunun çoğu zaman ki benzeri mevzuya ikiyüzlü yaklaştığını gördük. İnsan hakları tanımlamalarını bile, kendi temellerinden yola çıkarak yaptıklarına bir defa daha şahit olduk. Münasebetiyle, bir yandan insan hakkı derken aslında Filistinlileri insan olarak görmediklerini anlamış olduk. Bundan Ötürü yansıları de tanımlamaları benzeri samimi değildi, ikiyüzlüydü. Güney’in ise bu probleme yaklaşımı daha önce de olduğu gibi, daha samimiydi. Rusya, Çin, Güney Afrika Cumhuriyeti, Brezilya benzeri ülkelerin nerede durdukları belli. Sorunun neden ve kimlerden kaynaklandığı konusundaki tespit ve karşı çıkışları, Filistin halkının yanında olduklarını bir defa daha gösterdi.”
‘Batı dünyasında, halka anlatılanla perde arkasında yaşananlar, birbirinden ebediyen farklıdır’
Özuğurlu, katlima rağmen yapılan protestolara ilişkin olarak şunları ekledi:
“Halklarla devletleri yahut siyasal idareleri birbirinden ayırmak lazım. Siyasal idareler elbette ekseriyetle seçimle iktidara geliyor lakin ne olursa olsun, bilhassa Batı dünyasında, halka anlatılanla perde arkasında yaşananlar, birbirinden sürekli farklıdır. Batı başşehirleri yapabilseler, sansürü ve karartmayı kendi ülkelerine uygularlar lakin yapamıyorlar. Sadece bir süre engelleyebiliyorlar. Daha sonrasında da gerçekler bir şekilde geniş kitleler tarafından anlaşılabiliyor. Batı’da yaşanan işte budur. Bu nedenle protestolar olmuştur. Ancak hükümetler gerçek yüzlerini ortaya koyup bu protestoları ya bastırdılar yahut göz altılarla kitleleri sindirmeye çalıştılar.“
‘İsrail’in diğer devletlere karşı genişlemesi tam bir hayal’
Gazeteci Musa Özuğurlu, İsrail’in topraklarını genişletme gayesinde olmadığını belirtirken bunun tam bir “hayal” olacağını şu sözlerle kaydetti:
“İsrail’in, Gazze’de istediğini tam olarak elde edemediğini gördük. Bunun sebebi, İsrail Ordusu’nun il savaşlarını bilmemesi. Hamas, bilhassa Gazze kentinde çok iyi savunma mevzileri oluşturmuştu. Her bir bina, binaların arası, sokaklar Hamas için çok tanıdık ama İsrail için orman gibiydi. İsrail aynı taarruzları Lübnan’da da yapmaya çalışıyor fakat bu defa karşısında il değil, geniş yerler var. Fakat Hizbullah da yıllardır buna hazırlanıyor, araziyi çok iyi biliyor, arazi yapısına göre konuşlanmış durumda. O nedenle İsrail Ordusu’nun karadan ilerleyemediğini görüyoruz. Buna karşı İsrail Ordusu havadan bombardıman yahut füze atakları yapıyor. İsrail’in kara operasyonu yapabilmesi bir tek şeye bağlı. Şayet Hizbullah’ı bitirebilirse, onu yapabilir lakin bu çok da kolay görünmüyor. İsrail topraklarını genişletme maksadında değil. Bunu en azından şu anda için söyleyebiliriz. Fakat topraklarını kendi güvenliğini sağlamak için Gazze Şeridi, Batı Şeria ve Lübnan’ın güneyinde tampon bölge manasında genişletmek istiyor. Bunlarda bile başarılı olup olmayacağı, muamma. O nedenle daha ötesini düşünmek tam bir hayal, yani diğer devletlere karşı genişleme tam bir hayal. İsrail Ordusu’nun buralara yayabilecek insan gücü yok. “
İsrail’in gerçekleştirdiği ataklar, kendi toplumunda nasıl karşılandı?
Özuğurlu, İsrail halkının başbakanları Binyamin Netanyahu’ya karşı yansıları olduğunu lakin 7 Ekim Hamas’ın saldırısı sonrasında o his yoğunluğunun aksine döndüğünü belirtirken şunları aktardı:
“İsrail halkı çoğu zaman için kendi ordusuna güvenen ve zati aslında kendisi ordu olan bir halk. İstisnalar dışında İsrail, koca bir kışladan ibarettir. Bunda bir taraftan objektif şartların da tesiri var fakat diğer yandan İsrail hükümetinin halkı sürekli yanında tutmak için kullandığı telaffuzlardan de kaynaklanıyor. Bu nedenle İsrail halkının çoğunluğu için Filistinliler teröristtir. Bu da Filistinlilere karşı atılan her adımın çoğunluk tarafından olumlu karşılanmasına sebep oluyor. Son devirde de bu türlü oldu. Netanyahu’ya karşı İsrail halkının yansıları var ama aynı şekilde Hamas’ın saldırısı sonrasında o his yoğunluğunun bilakis çevrildiğini görüyoruz. Halkın tepkisi ise Filistinli çocukların öldürülmesine yönelik değil rehineler içindi. Rehineler kurtarılmış olsaydı Filistinlilere karşı yürütülen savaş, Musevilerin umrunda olmayacaktı. Nasrallah’ın öldürülmesi ise Netanyahu’ya karşı yükselmekte olan olumsuz kanıyı törpüledi. İran’ın saldırısı ise bunu pekiştirdi.”
‘Bunca yıkım ve insan kaybından sonra barış olsa da Filistinliler için bir manası var mı?’
Özuğurlu, bölgede herhangi bir barış öngörmediğini, olursa ateşkes olacağını söylerken İsrail’in yaklaşımında tam bir dönüşüm olmadan bu topraklara barış gelmeyeceğini aktardı. Mevzuya ilişkin niyetlerini ise şu sözlerle tamamladı:
“Barış için çok umutlu olamayız. Barış olmaz, ateşkes olabilir. Bu da kesinlikle bir tarafın aleyhine olacaktır yani Filistinlilerin. Bunca yıkım ve insan kaybından sonra, esasen barış olsa da Filistinliler için bir manası var mı? Filistinliler için bundan sonra yalnızca savaş var. Savaş, Ortadoğu’nun mukadderatı. İsrail bu siyasetlerine devam ettiği sürece savaş da eksik olmayacak. Evet, ABD seçimleri bir şekilde taktik belirlenmesini sağlayabilir ama strateji değişmiyor. İsrail çoğu zaman Filistinlilere saldırmaya devam edecek, Filistinliler çoğu zaman karşı koyacak. ABD başkan kim olursa olsun İsrail’i desteklemeye devam edecek bu nedenle savaş bitmeyecek. Bu nedenle süreksiz bir ateşkes olsa bile İsrail’in yaklaşımında tam bir dönüşüm olmadan bu topraklara barış gelmez.”