Trump’ın olası seçim zaferi dünya için ne anlama gelebilir?

Trump’ın başkanlık devrine agresif göç siyasetleri damga vurmuştu

26.06.2024 07:20

A⁺

A^-

Anketler, eski ABD Başkan Donald Trump’ın Kasım ayındaki başkanlık seçimlerinde kazanabileceğini gösteriyor, fakat ortadaki fark çok az.

Kim kazanırsa kazansın, sonuç tüm dünyada yankılanacak ve Amerika sonlarının ötesinde milyonlarca insanın hayatını etkileyecek.

Cumhuriyetçi Parti’nin Temmuz ayındaki ulusal kongresinde adaylığının onaylanması beklenen Trump, ülke için ne planladığını çoğu zaman detaylı bir şekilde açıklamıyor.

Ancak siyasetlerinin mevcut Başkan Joe Biden’dan pek çok bahiste ayrılacağı açık.

Trump Ukrayna’yı desteklemeye devam eder mi?

Anketler, Cumhuriyetçi seçmenlerin ABD’nin Ukrayna’ya mali ve askeri yardımını Demokrat seçmenlere göre daha az desteklediğini gösteriyor.

Pew Araştırma Merkezi tarafından 8 Mayıs’ta yayımlanan bir ankete katılan Cumhuriyetçilerin yüzde 49’u, Washington’un Ukrayna için çok fazla harcama yaptığını söylerken bu oran Demokrat seçmenlerde yüzde 17.

Donald Trump, Rusya’nın 2022’deki geniş çaplı işgalinden bu yana Ukrayna’ya gönderilen milyarlarca dolarlık askeri yardımı uzun vakittir eleştiriyor.

Başkanlığı sırasında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i açıkça öven Trump, yeniden seçilmesi halinde savaşı “24 saat içinde sonlandırma” söylediği söz verdi, lakin bunu nasıl yapacağını söylemedi.

Trump’ın tabirleri Ukrayna’ya Rusya’ya toprak vermesi için baskı yapacağı yönünde tasalara yol açtı.

Kiev’e 60 milyar dolarlık askeri yardım içeren bir yasa tasarısı, Cumhuriyetçi Parti’deki Trump destekçileri nedeniyle aylarca ABD Kongresi’nde bekledi.

Trump, tasarının Nisan ayında kongreden geçmesinin akabinde yorum yapmadı.

Ancak müttefiklerinden Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Mart ayında Florida’da eski ABD liderini ziyaret ettikten sonra, Trump’ın seçilmesi halinde Ukrayna’ya “bir kuruş bile vermeyeceğini” söyledi.

Time mecmuasına konuşan ve Orban’ın sözlerine cevap veren Trump, “Avrupa eşitlenmeye başlamadığı sürece vermem” dedi.

“Ukrayna’ya yardım etmeye çalışacağını” paylaşan Trump, Avrupa’nın şimdi “payını ödemediğini” söyledi.

Londra Royal Holloway Üniversitesi’nde uluslararası ilişkiler alanında uzman olan Michelle Bentley, Trump’ın iletilerinin şimdiden tesirini gösterdiğini ve Putin’in Trump’ın mümkün zaferi karşısında “cesaretlenmiş olabileceğini” belirtti.

Trump, ABD’yi NATO’dan çeker mi?

Aralarında İngiltere, Almanya ve Fransa’nın da bulunduğu 32 ülkeden oluşan Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO), Trump’ın en sevmediği örgütlerden biri.

Trump başkan olduğu devirde sık sık ABD’yi örgütten çekeceğini söyledi.

Buna münasebet olarak diğer üyelerin gayrisafi yurtiçi hasılalarının yüzde 2’sini savunmaya harcama hedefini tutturamamalarını gösterdi.

NATO kuralları uyarınca, bir üye ülkeye yönelik herhangi bir saldırı, bloktaki tüm ülkelere yönelik bir saldırı olarak kabul ediliyor.

Ancak bu yılın Şubat ayında Trump, “parasını ödemeyen” bir ülkeyi korumayacağını ve Moskova’yı bu ülkeye “ne isterlerse yapmaları” için cesaretlendireceğini söyledi.

Seçim kampanyası için oluşturulan web sitesinde Trump, NATO’nun emel ve misyonunu “temelden yeniden değerlendirmeyi” hedeflediğini söylüyor.

Trump’ın ABD’yi ittifaktan çekip çekmeyeceği konusunda görüşler bölünmüş durumda.

Ancak Londra merkezli niyet kuruluşu Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü’nden Ed Arnold, eski liderin NATO’dan çekilmeden de, örneğin Avrupa’daki Amerikalı askerlerin sayısını azaltarak yahut Rusya’nın bir NATO üyesini işgal etmesi halinde, ABD’nin vereceği karşılığa şartlar koyarak ittifakı “zayıflatmaya” çalışabileceğini düşünüyor.

Trump toplu sınır dışı söylediği söz verdi

Trump’ın başkanlık devrine agresif göç siyasetleri damga vurmuştu.

Eski başkan, Beyaz Saray’a dönmesi halinde daha da ileri gideceğini, ilk günden itibaren “Amerika tarihindeki en büyük sınır dışı etme operasyonunu başlatacağını” söyledi.

Trump, yasal evrakları olmayan göçmenlerin çocukları için doğuştan vatandaşlık hakkını sonlandırma ve Meksikalı uyuşturucu kartellerine karşı savaş açma söylediği söz verdi.

Geçen yıl ise çoğunluğu Müslüman olan birtakım ülkelerden gelen insanlara yönelik daha evvelki tartışmalı seyahat yasaklarını genişleteceğini öne sürdü.

Şu anda feshedilmiş olan ABD Göçmenlik ve Vatandaşlık Servisi’nin eski komiseri olan ve Washington DC merkezli Göç Siyaseti Enstitüsü’nde uzman olarak çalışan Doris Meissner, “Trump, onlarca yıldır ABD’de yaşayan milyonlarca müsaadesiz göçmeni sınır dışı etmenin ötesinde, yasal göçü de azaltmaya çalışabilir” diyor.

Ancak Meissner, Trump’ın yeniden seçilmesi durumunda, ilk döneminde olduğu bunaplanların yasal pürüzlerle karşılaşacağına inanıyor.

Joe Biden göç konusunda daha “insancıl” bir siyaset söylediği söz veriyor ve başkanlık döneminde Trump periyodundan kalma kimi sınır siyasetlerini askıya aldı yahut iptal etti.

Ancak anketler hem sol hem de sağ seçmenin göç düzeyleri konusunda telaşlı olduğunu gösteriyor. Bu da onu hassas bir istikrar kurmak zorunda bırakıyor.

Biden Haziran ayında, yetkililerin ABD’ye yasa dışı yollardan giren göçmenleri sığınma taleplerini sürece koymadan süratli bir şekilde sınır dışı etmelerine imkan tanıyan kapsamlı bir düzenleme açıkladı.

İki hafta sonra da ABD vatandaşlarının yüz binlerce evraksız eşini sınır dışı edilmekten koruyan bir siyaset duyurdu.

Trump İsrail’i desteklemeye devam eder mi?

Trump, başkanlığı sırasında İsrail’in ve sağcı hükümetinin açık bir destekçisi oldu.

ABD’nin onlarca yıllık resmi siyasetini bilakis çevirerek Kudüs’ü İsrail’in başşehri olarak tanıdığını açıkladı ve ABD Büyükelçiliğini Tel Aviv’den Kudüs’e taşıdı.

Biden’ın da geri çevirmediği bu iki atak Filistinliler tarafından taraf tutma olarak bedellendiriliyor.

Trump hükümeti, işgal altındaki Batı Şeria’da bulunan ve uluslararası toplumun büyük çoğunluğu tarafından yasa dışı kabul edilen Yahudi yerleşimlerini de desteklemişti.

Trump yönetimi ayrıyeten İsrail ile dört Arap Ligi ülkesi Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Sudan ve Fas arasındaki ilişkileri olağanlaştıran mutabakatlara aracılık etmişti.

Ancak kimileri Trump’ın 2020 ABD başkanlık seçimlerinden bu yana Binyamin Netanyahu’ya karşı kin beslediğini düşünüyor, çünkü Trump sonuçlara itiraz ederken İsrail Başbakanı Biden’ı arayarak tebrik etmişti.

Trump, 7 Ekim ataklarının akabinde Netanyahu’nun bir Hamas saldırısına “hazırlıklı olmadığını” söylemiş ve Hizbullah’ı “akıllı” olarak nitelendirerek İsrail’i destekleyen Cumhuriyetçiler arasında öfkeye yol açmıştı.

Bugünlerde İsrail’e verdiği dayanağın altını çizmeye devam eden Trump, ülkenin Hamas’a karşı “başlattığı işi bitirmesi” gerektiğini söylüyor.

Time mecmuasına verdiği demeçte İran-İsrail arasında mümkün bir savaşta “İsrail’i koruyacağını” söyleyen Trump, İran’la ilgili planları konusunda daha fazla detay vermedi.

Başkan olduğu devirde Trump, ABD’yi İran nükleer muahedesinden çekmiş, İran’a yönelik yaptırımları artırmış ve İran’ın en güçlü askeri komutanı Kasım Süleymani’yi öldüren bir hücuma yetki vermişti.

Trump Çin üzerindeki baskıyı artıracak mı?

Trump vazifedeyken Çin ile sert bir ticaret savaşını tetikledi.

Yeniden seçilmesi halinde de Çin’e yönelik yüzde 60’tan fazla gümrük vergisi uygulanmasını önerdi.

Geçen yıl bu mevzuda konuşan Trump, ABD’de enerji ve telekomünikasyon gibi hayati dallar için “yapılan tüm Çin alımlarını gelecekte durdurmak” amacıyla “agresif yeni kısıtlamalar”dan söz etmişti.

Güney Çin Denizi’nde ve Tayvan konusunda tansiyon yükselirken etrafındaki birtakım şahıslar ABD’nin güvenlik siyasetinin Çin’e daha fazla odaklanmasını istiyor.

Trump yönetimi sırasında savunma bakanlığı danışmanı olan Elbridge Colby, “Bu Ukrayna’ya sırtımızı dönmemiz gerektiği manasına gelmiyor, lakin Çin’in Amerika’nın çıkarları için Rusya’dan çok daha büyük bir tehdit olduğu bu periyotta Ukrayna’yı desteklemek bir öncelik olmamalı” diyor.

Tayvan kendisini Çin anakarasından farklı görüyor. Lakin Pekin, Tayvan’ı eninde sonunda kendi denetimi altına girecek ayrılıkçı bir eyalet olarak değerlendiriyor.

ABD, Çin’in Tayvan’ı işgal etmesi durumunda nasıl bir tepki vereceği konusunda geçmişte meçhul bir tavır sergiledi.

Biden ise ABD’nin Tayvan’ı savunacağını söyleyerek bu bahiste daha açık bir yol izledi.

Trump bu bahiste yorum yapmayı reddetti. Lakin 2016’daki seçim zaferinin akabinde Tayvan cumhurbaşkanının tebrik telefonunu kabul ederek ABD’nin onlarca yıldır sürdürdüğü diplomatik münasebet kurmama siyasetini bozmuştu.

Çevre konusundaki tavrı ne olabilir?

Başkan olduğu devirde Trump, ABD’yi 2015 Paris İklim Mutabakatı’ndan çekmişti.

Joe Biden’ın Beyaz Saray’daki ilk icraatlarından biri ise mutabakata geri dönmek oldu.

Trump’ın seçim kampanyası için oluşturulan web sitesinde yeniden başkan seçilmesi durumunda muahededen yeniden çekileceği belirtiliyor.

Daha ucuz enerji vaat ederek petrol arama ve çıkarma çalışmalarının devam edeceği söyleniyor.

Web sitesinde Trump’ın ayrıyeten çevreciler tarafından açılan “anlamsız davaları” durduracağı, rüzgar gücüne yönelik sübvansiyonları sona erdireceği, petrol, gaz ve kömür üreticilerine uygulanan vergileri azaltacağı ve Biden tarafından getirilen araç emisyon düzenlemelerini geri alacağı belirtiliyor.

San Diego’daki California Üniversitesi’nde iklim değişikliği uzmanı olan Prof. David G. Victor, son 30 yılda başkan adaylarının iklim konusunda hiç birbirinden bu kadar uzak olmadığını söylüyor.

Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin (IPCC) eski müelliflerinden biri olan Prof. Victor ise Trump’ın zaferinin ABD hükümetinin mevcut iklim maksatları için bir “felaket” olacağını söylüyor.

İklim değişikliği konusunda yayın yapan haber sitesi Carbon Brief’in yardımcı editörü Dr. Simon Evans, Trump’ın Beyaz Saray’a dönmesi halinde ABD’nin uluslararası iklim taahhütlerini yerine getirmesinin “çok düşük bir ihtimal” olduğunu söylüyor.

Evans’ın da yer aldığı bir yeni bir araştırma, ABD’nin Biden döneminde de iklim maksatlarını tutturamayacağını, lakin Trump’a kıyasla bunun daha küçük bir farklı gerçekleşeceğini tespit ediyor.

Biden, Enflasyonu Düşürme Yasası aracılığıyla temiz enerji ve iklim teşebbüslerine 300 milyar dolarlık tarihi bir yatırım yaptı.

Ancak kimi iklim aktivistleri, Alaska’daki Willow petrol projesi de dahil olmak üzere petrol ve gaz üretimini artırmak için attığı adımlara karşı çıkıyor.

ETİKETLER: abd, Başkan, Trump, Trump'ın

Yorumlar

[ Yoruma cevap yazmaktan vazgeç ]

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.