Kamuda tasarruf tedbirleri kanun teklifi komisyonda kabul edildi

AKP milletvekillerinin imzasını taşıyan, kamuda tasarruf önlemlerine ilişkin düzenlemeler içeren Birtakım Kanun ve Kanun Kararında Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Kurulunda kabul edildi. 

Tasarruf önlemlerine uymayanlara disiplin kararları uygulanacak.

Teklifle, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM), Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Türk Standartları Enstitüsünün gelirleri arasında sayılan “genel bütçeden yapılacak Hazine yardımlarına” ilişkin karara yönelik kararı doğrultusunda düzenlemeye gidiliyor. Buna göre söylediği söz edilen karar, Türk Standartları Enstitüsü ile İlgili Birtakım Düzenlemeler Hakkında Kanun’a derç ediliyor.

Karayolları Trafik Kanunu’nda tanımlanan taşıt ve iş makineleri ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na devredilen bu çeşitteki taşıt ve iş makinelerinin yönetimler ismine bütüncül ve süratli bir şekilde, belirlenecek esas ve metotlar çerçevesinde satışının gerçekleştirilmesi amacıyla Özelleştirme Yönetimi Başkanlığı’na yetki veriliyor. Bu kapsamdaki süreçler ve ihale sürecinin yürütülmesi dahil, ihtiyaç duyulan her türlü danışmanlık hizmeti alımı, Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun kararları çerçevesinde gerçekleştirilecek ve masraflar Özelleştirme Fonu’ndan karşılanacak. Satış bedellerinden masraflar düşülecek ve kalan meblağ genel bütçeli yönetimler için Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkez Muhasebe Müdürlüğü hesabına, başkalarında ise ilgili yönetim muhasebe ünitesi hesaplarına aktarılacak. Aktarılan bu fiyatlar ilgisine göre genel bütçeye ya da ilgili kamu kurum ve kuruluşu bütçelerine gelir kaydedilecek.

Komisyonda kabul edilen önergeye göre, söylediği söz edilen satışlar, açık ihale ve/veya e-ihale metotlarıyla yapılacak.

Damga Vergisi Kanunu’nda değişiklik

Damga Vergisi Kanunu’nda yapılacak değişiklikle, Sanayi ve Teknoloji Bakanı ile yatırımcılar arasında imzalanan ve yatırım teşviklerine ilişkin kararlar içeren yatırım mukaveleleri, yatırım teşvik evraklarına istinaden uygulananlara aynı şekilde damga vergisinden istisna tutulacak. Bu karar, 1 Temmuz 2024’ten geçerli olmak üzere düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu’na AYM ayarı

Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu’nun Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen kararı yeniden düzenleniyor. Buna göre, iptal münasebetine uygun olarak üniversitelere öğretim elemanı takımları ihdas ediliyor.

Bazı üniversite takımlarına öğretim elemanları

Komisyonda kabul edilen önerge doğrultusunda Ondokuz Mayıs Üniversitesi’ne ilişkin takım cetvelinde değişikliğe gidiliyor ve birtakım üniversite takımlarına öğretim elemanları ekleniyor.

BOTAŞ ve TPAO’ya yönelik hükümler

Doğal Gaz Piyasası Kanunu’nda yapılacak değişikliğe göre, BOTAŞ’ın nakit idaresinin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi için doğal gaz ithalatından kaynaklanan şirketin ödenmemiş her türlü vergi, fon ve hisseler ile idari para cezaları, bunlara bağlı gecikme zammı ve gecikme faizlerinden oluşan borçları, Hazineden görevlendirme bedeli alacaklarına karşılık mahsup edilecek. Bu kapsamda mahsuba husus olacak borçlara kararın yayımlandığı tarihten sonra feri alacak hesaplanmayacak. BOTAŞ’ın Hazineden olan görevlendirme bedeli alacağı fiyatını tespit etmeye ve mahsup suretiyle yapılacak terkin süreçlerini belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanı yetkili olacak.

Anayasa Mahkemesi’nin, Elektrik Piyasası Kanunu ile Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Kamu İhale Kanunu’nda yapılan doğal gaz alımlarına yönelik değişikliğe yönelik iptal kararı doğrultusunda da düzenlemeye gidiliyor. BOTAŞ tarafından yapılacak her türlü doğal gaz alımı, Kamu İhale Kanunu’ndan istisna tutulacak.

Anayasa Mahkemesi’nin ilgili kararı doğrultusunda Kamu İhale Kanunu’nda da değişikliğe gidiliyor. Buna göre, BOTAŞ tarafından yapılacak doğal gaz alımlarına yönelik olarak satın alma prosedürleri dahil, alım sürecinin yürütülmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin gerçekleştirilecek iş ve süreçler hakkında yol ve temeller, piyasa şartları, kapalılık, güvenilirlik, gereksinimlerin uygun koşullarla ve vaktinde karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması prensipleri doğrultusunda Cumhurbaşkanı tarafından belirlenecek.

Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda BOTAŞ’ın; Türkiye Petrolleri Anonim İştirakine (TPAO) sağlanan istisnalardan, bağlı iştiraklerini da kapsayacak şekilde yararlanabilmesi amaçlanıyor. Buna göre, Kamu İhale Kanunu’nda yapılan değişiklikle kanunun “istisnalar” kararında belirlenen nakdî limit, TPAO, BOTAŞ ve bu şirketlerin bağlı iştirakleri ile yurt dışında kurdukları şirketlerin petrol ve doğal gaz arama, sondaj, üretim, taşıma, depolama ve gazlaştırma faaliyetleri ile ilgili olarak yapacakları her türlü mal ve hizmet alımları ile imal işlerinde uygulanmayacak.

BOTAŞ tarafından yapılacak alımlarda, belirlenen temel unsurlar doğrultusunda uygulanacak satın alma teknikleri, ilan ve davet mühletleri ile kuralları, doküman hazırlanması, tekliflerin sunulması, kıymetlendirilmesi ve alımların sonuçlandırılması dahil, ihale süreci ve çerçeve mutabakatlara ilişkin iş ve süreçler ile ilgili esas ve yordamlar kurum görüşü üzerine şirket tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenecek ve ihale sürecindeki süreçler kısmen ya da tamamen Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden gerçekleştirilebilecek.

Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi dış finansmanı

Kamu Finansmanı ve Borç İdaresinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle, Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nin Kuruluşu Hakkında Kanun ile kurulan Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin, Japonya hükümeti ya da Japonya ülke kuruluşlarından kendi ismine yatırım programında yer almaksızın sağlayacağı dış finansmana Hazine geri ödeme garantisi verilmesinde Hazine ve Maliye Bakanı yetkili olacak. Bu kapsamda verilen Hazine geri ödeme garantileri kapsamında doğacak Hazine alacakları hakkında Amme Alacaklarının Tahsil Yöntemi Hakkında Kanun kararları uygulanacak.

Teklifle, kamu bankalarının sermaye yapılarının güçlendirilmesi hedefleniyor. Buna göre, Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi Piyasa İstikrar ve İstikrar Alt Fonu’na kamu bankalarının sermayelerinin güçlendirilmesi amacıyla 2024 mali yılı içerisinde ikrazen özel tertip devlet iç borçlanma senedi ihraç etme konusunda Hazine ve Maliye Bakanına yetki verilecek.

Kamu kurum ve kuruluşlarının harcama ve uygulamalarının tasarruf önlemlerine uygunluğunun yönetimlerince ya da Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca izlenmesi ve denetlenmesi sonucunda, alınan önlemlere aykırı iş ve süreçleri tespit edilenler hakkında tabi oldukları mevzuat uyarınca disiplin kararları uygulanacak.

Hibrit elektrikli araçlara ilişkin düzenleme

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen ve kamuda tasarruf önlemlerine ilişkin düzenlemeler içeren Kimi Kanun ve Kanun Kararında Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ne göre, yalnızca araç dışından şarj edilebilen (plug-in) hibrit elektrikli araçlardan yüklü birleştirilmiş kilometre başına karbondioksit emisyonu 25 gramın altında ve muadil elektrik gücüyle katedilebilir menzili 70 kilometre ve üzerinde olanlardan, motor silindir hacmi 1800 santimetreküpü geçmeyenlerin motor silindir hacmi ve matrah eşiklerine göre ÖTV oranları ayrıyeten belirleniyor.

Yeterli depolama ve kendi araçlarına akaryakıt ikmal kapasitesine sahip olmaları ve akaryakıtı kendi muhtaçlıkları için kullanmaları koşuluyla; kamu kurum ve kuruluşlarına, fabrika, şantiye, maden ya da taş ocaklarına yapılan teslimler hariç, araçlara yapılacak akaryakıt ikmali bayilik lisansı ve kâfi donanımı olan akaryakıt istasyonları dışında yapılamayacak.

Akaryakıt istasyonu dışında yapılacak akaryakıt teslimlerinde akaryakıtın alıcı deposuna taşınması ya da taşıttırılması bayilik lisansına sahip satıcı tarafından gerçekleştirilecek. Bu düzenleme 1 Ocak 2025’te yürürlüğe girecek.

Tasarruf önlemlerine uymayanlara disiplin kararları uygulanacak

Kamu kurum ve kuruluşlarının harcama ve uygulamalarının tasarruf önlemlerine uygunluğunun yönetimlerince ya da Hazine ve Maliye Bakanlığınca izlenmesi ve denetlenmesi sonucunda, alınan önlemlere aykırı iş ve süreçleri tespit edilenler hakkında tabi oldukları mevzuat uyarınca disiplin kararları uygulanacak. Sonuçları yönetimlerince Cumhurbaşkanlığı’na bildirilecek.

Teklifle, bakanlıklar ve diğer merkezi yönetim kuruluşlarının, kent özel yönetimleri aracılığıyla yapacağı yatırımlarına ilişkin kaynak transferlerinin avans ödemeleri hariç ilgili işe ait hakediş raporlarına istinaden yapılması düzenleniyor.

İl özel yönetimleri aracılığıyla yapılacak işlere ilişkin ödenekler kamu kurum ve kuruluşlarının bütçelerinde farklı tertiplerde izlenecek, bu ödeneklerden diğer tertiplere aktarma yapılamayacak ve öbür gayelerle kullanılamayacak. Tertiplerde yer alan ödeneklerden harcanmayan kısımlar sonraki yıl bütçesine devren ödenek kaydedilebilecek.

Bakanlıklar ve diğer merkezi yönetim kuruluşları tarafından kent özel yönetimlerine aktarılan kaynaklardan bu düzenlemenin yürürlük tarihi itibarıyla kullanılmayan kısımları kent özel yönetimlerince hizmeti yaptıran yönetime iade edilecek.

Gelir Yönetimi Başkanlığı çalışanının görev ve sorumlulukları düzenleniyor

Teklifte, Gelir Yönetimi Başkanlığına bağlı ünitelerde görev yapan gelir uzmanları ve gelir uzman yardımcılarının görev ve sorumlulukları da düzenleniyor.

Gelir Yönetimi Başkanlığına ait defterdar takımı, mali ve sosyal hak ve yardımlar ile diğer özlük hakları bakımından vergi dairesi başkanı kadrosuna denk olacak.

Düzenlemeye göre, 1 Eylül 2024 tarihi itibarıyla takımları kaldırılan “Defterdar Yardımcısı” unvanlı işçi, takım derecelerine uygun olarak Gelir Yönetimi Başkanlığı taşra teşkilatında bulunan Gelir Yönetimi Grup Müdürü kadrolarına başkaca bir sürece gerek kalmaksızın atanmış sayılacak.

AYM’nin iptal kararının münasebetlerine göre düzenleme

Teklifte, avukatların, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yükümlü sayılmasına ilişkin kararın Anayasa Mahkemesinin 18 Ocak tarihli kararıyla iptali nedeniyle bir düzenleme yapılıyor.

Buna göre, avukatların, yalnızca “taşınmaz alım satımı, sınırlı birebir hak kurulması ve kaldırılması, şirket, vakıf ve dernek kurulması” aynıi işlerle sınırlı olarak MASAK yükümlüsü oldukları düzenleniyor. Öte yandan düzenlemede savunma hakkı kapsamında icra edilen misyonların ve edinilen bilgilerin (meslek sırrı olarak), MASAK yükümlülüğü kapsamında olmadığı vurgulanıyor.

Mali Suçları Araştırma Kurulu tarafından verilen idari para cezalarına ilişkin ihtilafların görüleceği mahkeme, sulh ceza yerine idari yargı olarak belirleniyor.

Kurum içi vazifelerden sırf birine maaş

Özel ya da kamu ayrımı gözetilmeksizin her statüdeki kurum ve kuruluşun yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu, istişare kurulu üyeliğinde ve komisyon, heyet, komite ile organlarda görev alanlara, kurum içi ve kurum dışı ayrımı yapılmaksızın bu görevlerinden yalnızca biri için ücret ödenebilecek.

TBMM Plan ve Bütçe Komitesinde kabul edilen Kimi Kanun ve Kanun Kararında Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile zelzele bölgesindeki nüfusu azalan belediyelerin genel bütçeden alacakları hissenin azalması engelleniyor.

Buna göre, 30 Haziran 2027 tarihine kadar 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen sarsıntılar bundan ötürü genel hayata tesirli afet bölgesi olarak kabul edilen Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa vilayetlerinde yer alan ve 2023 yılı ocak ayı verilerine göre nüfusu azalan belediyeler bakımından 2023 yılı ocak ayı nüfus bilgileri esas alınacak. Bu tarih aralığında 2023 yılı ocak ayı nüfus datalarının geçildiği belediyelerde yüksek olan datalar dikkate alınacak.

Devlet Takviyelerinin İzlenmesi ve Denetlenmesi Hakkında Kanunu’nda yapılacak değişiklikle, devlet dayanaklarının bildirimi ve denetlenmesine ilişkin yönetmelikler, Cumhurbaşkanınca alınacak karar üzerine yürürlüğe konulacak. Strateji ve Bütçe Başkanlığı, kamu kurum ve kuruluşları, teşebbüslere mali katkı sağlayanuygulamalarına ilişkin her türlü kayıt ve bilgiyi, bünyesindeki bilgi sistemine aktaracak.

Başkanlık ve devlet yardımının uygulanmasından sorumlu olan kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve hükmî şahıslardan, devlet yardımlarının izlenmesi ve tesirlerinin kıymetlendirilmesi maksadıyla bilgi, evrak, kayıt ve data talep edebilecek. Söz konusu bilgi, doküman, kayıt ve datalar bunlara sahip olan genel yönetim kapsamındaki kamu yönetimleri ile kamu hukuksal kişiliğini haiz kurumlardan da talep edilebilecek. Bu suretle kendisi ile bilgi paylaşılanlar, paylaşılan bilginin kapalılığından ve güvenliğinden sorumlu olacak. Ferdî bilgilerin korunması ile ilgili kararları ihlal edenler, çeşitli kanunlar mucibince zımnî kalması lazım gelen bilgileri ifşa edenler ile bu fıkrada belirtilen hedef dışında kullananlar hakkında Türk Ceza Kanunu ve ilgili diğer mevzuat kararları uygulanacak.

Devlet Takviyeleri Bilgi Sistemi’nde yer alan her türlü kayıt ve bilgi ile sisteme ilişkin mevcut teknik dokümantasyon ve kaynak kodları, bu hususun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde bir protokol ile Strateji ve Bütçe Başkanlığına devredilecek.

Düzenleme ile Vilayetler Bankasının sermaye tavanı arttırılarak 9 milyardan 60 milyar liraya çıkarılıyor.

Yönetim kurulu üyeliklerinde maaş ve huzur hakkı sınırlaması

Özel ya da kamu ayrımı gözetilmeksizin her statüdeki kurum ve kuruluşun yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu, müracaat kurulu üyeliğinde ve komisyon, heyet, komite ile gibi organlarda görev alanlara, kurum içi ve kurum dışı ayrımı yapılmaksızın bu görevlerinden yalnızca biri için ücret ödenebilecek.

Yürütülen sorumluluklar nedeniyle huzur hakkı, ücret, ikramiye her ne isim altında olursa olsun bir ayda yapılabilecek ödemelerin toplam net fiyatı 108 bin gösterge sayısının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak fiyatı geçemeyecek.

İlgililere bu fıkrada belirtilen üst sona tabi ödemeler dışında, söylediği söz edilen sorumluluklar nedeniyle direkt ya da dolaylı olarak herhangi bir isim altında birebir ya da nakdi menfaat sağlanamayacak.

Yürütülen sorumluluklar karşılığında ödenmesi öngörülen fiyatlar, ilgili kurum ya da kuruluşlarca brüt meblağları üzerinden gerekli vergi kesintileri yapılarak çalışanın asli görevli bulunduğu kurumca bildirilen bir emanet hesabına yatırılacak.

Bu kapsamda birden fazla görev alan işçi, ücret alacağı görevi asli görevli olduğu kuruma beyan edecek. İlgililere mevzuatı uyarınca yapılacak ödemeye ilişkin süreçler bu hususta belirtilen yol ve asıllar çerçevesinde asli görevli bulundukları kurumlarca herhangi bir vergi kesintisi yapılmaksızın gerçekleştirilecek ve üst hududu aşan yahut ücret alınamayan misyonlara ilişkin ödeme meblağları genel bütçe kapsamındaki yönetimlerde genel bütçeye, diğer yönetimlerde ise ilgili kurum bütçesine gelir kaydedilecek.

Bu kararlar, belediye başkanları, belediye meclisi üyeleri ve kent genel meclisi üyeleri hakkında da uygulanacak. Diğer mevzuatın bu hususa aykırı kararları uygulanmayacak.

Maddenin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye Cumhurbaşkanlığı yetkili olacak.

Komisyonda kabul edilen AK Parti ve CHP milletvekillerinin önergeleriyle, düzenlemenin genel aydınlatma kapsamında belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri hissesinden yapılacak kesinti oranlarına yönelik 28. hususu tekliften çıkarıldı.