Financial Times’dan Türkiye analizi: Yeniden yatırım yapılabilir hale getirdi

Financial Times’da, varlık yönetim şirketi Ashmore Group’un küresel araştırma başkanı Gustavo Medeiros tarafından kaleme alınan Türkiye ekonomisine ilişkin yeni bir tahlil yayımlandı. Tahlilde, “Türkiye yeniden yerel para ünitesi varlıklarıyla yatırım yapılabilir ülkeler arasına yerleşti” yorumu yapıldı. 

“Türkiye, yükselen piyasa yatırımcıları için geri döndü. Ankara’dan ekonomik yönetim konusunda bariz bir sinyal değişimi oldu” denilen tahlilde, son yıllarda yüksek enflasyon ve kırılgan liraya yol açan düşük faiz ve devlet takviyeli kredi genişlemesini merkeze alan heterodoks siyasetlerden geri dönüldüğü ifade edildi. Bu siyasetler nedeniyle Türk yerel varlıklarının, yükselen piyasa yatırımcıları için yapısal olarak düşük yüklü bir pozisyon haline geldiği belirtildi.

CNBC-E’nin aktardığı habere göre, yeni siyaset anlaşı ve ıslahatların “Türkiye’yi yeniden yerel para ünitesi varlıklarıyla yatırım yapılabilir ülkeler arasına yerleştirdi” yorumu yapıldı. Bunu sağlayan koşulların 2023 seçimlerinin akabinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın radikal siyaset duruşunun değişmesinin yanısıra Merkez bankasını yönetmek için teknokratların ve Mehmet Şimşek’in maliye bakanı olarak getirilmesi, para ve maliye siyasetinde ihtiyaç duyulan ortodoksluğa dönüşle oluştuğu ifade edildi.

“Yabancı yatırımcılardan gelen girişleri teşvik etmek için önemlidir”

Ekonomi siyasetinde atılan adımların arasında TL’nin Mart – Temmuz 2023 arasında yüzde 38 değer kaybetmesi, Merkez Bankası’nın siyaset faizini kademeli olarak yüzde 8,5’dan yüzde 50’ye yükseltmesi ve kredi sıkılaşması için uygulanan makro ihtiyati siyasetler gösterildi.

Bu siyasetlerin sonucunda enflasyonda gerilemenin görülmeye başlandığına değinildi ve haziran 2024 enflasyonunun aylık bazda yüzde 1,6 olarak açıklandığı ifade edildi. Bunun yıllıklandırıldığı zaman yüzde 21,6’ya muadil olduğu vurgulandı. Medeiros, “Bu da bizim görüşümüze göre yeni olağan haline gelebilir. Enflasyonun bu düzeylerde istikrarlı hale gelmesi, Türk gerçek faiz oranını yüzde 20 civarına getirecektir. Daha istikrarlı fiyatlar, lirayı istikrara kavuşturmak, yerel halkın dolarizasyonunu azaltmak ve yabancı yatırımcılardan gelen girişleri teşvik etmek için önemlidir” yorumunu yaptı.

TL’deki değer kaybının ve yüksek faiz oranlarının, 2023’ün ilk çeyreğinde GSYİH’nin yüzde 5,5’inden bu yıl periyotta yüzde 2,8’e düşen cari açığı şimdiden azalttığı ifade edilirken turizm gelirlerinin de yaz boyunca ek bir destek sağlayacağı vurgulandı.

Getirilen ek kamu vergilerinin geçen yıl enflasyonu yükselttiği ve yeni tedbirlerin direkt vergilere odaklandığı aktarıldı. Bu vergilerin ekseriyetle dezenflasyonist olduğunu ifade eden Medeiros, “Açığın azaltılması, önümüzdeki yıllarda kamu vazifelisi maaşlarının dondurulması kimi zorlu tedbirleri de içerecektir” dedi.

“Cumhurbaşkanı Erdoğan ortodoksluğun GSYİH üzerindeki olumlu tesirine yabancı değil”

Gustavo Medeiros yeni siyaset idaresinin hala bir güven sorunu yaşadığını vurgulayarak, “Geçmişteki birçok başarısız başlangıçtan sonra, Erdoğan’ın bu ortodoks siyasetlerden geri adım atıp atmayacağı sorusu devam ediyor. Lakin bu sefer, ıslahatlar sağlam temellere dayanıyor görünüyor. Bizim görüşümüze göre, Erdoğan, lira istikrarının artık popülaritesi ile irtibatlı olduğunu anlamış durumda. Evvelki heterodoks duruşuna karşın, Cumhurbaşkanı Erdoğan ortodoksluğun GSYİH üzerindeki olumlu tesirine yabancı değil” tabirlerini kullandı.

AKP’nin ilk devirlerine atıfta bulunularak “Erdoğan’ın iktidardaki ilk on yılı, akılcı para ve maliye siyaseti, yabancı yatırımlarda büyük bir artışı destekledi. Bu devirde, ekonomi gerçek olarak yüzde 64 oranında büyüdü ve kişi başına düşen GSYİH yüzde 43 arttı. Bu tarih, ileriye dönük yol hakkında ipuçları sunabilir. 2002-12 büyüme patlaması, 1999 IMF liderliğindeki ıslahatların akabinde Türk iktisadında yapılan yapısal değişikliklerden sonra gerçekleşti. Islahatlar başlangıçta başarılı oldu ve iyi bir ticaret fırsatı sundu. Lakin dotcom balonu sırasında yükselen piyasalardan sermaye çıkışları, yerel siyasi istikrarsızlık ile birleşince, ıslahatların tam olarak uygulanacağına olan güveni azalttı. Gerçek dönüm noktası, Türkiye’nin IMF programının genişlemesi yatırımcı itimadını artırdıktan sonra, 2001 sonunda gerçekleşti. Bu, dotcom balonunun söndüğü periyoda denk geldi ve sermayeyi ABD’den uzaklaştırarak Türkiye de dahil olmak üzere yükselen piyasalara yönlendirdi.” yorumu yapıldı.

Yazar Türkiye’nin makroekonomik problemlerinin 1999 periyoduna göre daha az şok yarattığını ifade etti. Bütçe açığının o dönem bütçe açığının GSYİH’nın yüzde 12’sine ulaştığı ve para ünitesi değer kaybının, büyük ölçüde kısa vadeli dolar borcuyla birlikte ilerlediği vurgulandı.

Bugün ise bütçe açığının daha yönetilebilir olduğu ve kamu borcunun birçoklarının da lira cinsinden olduğu vurgulandı.

Yazar, “Şu anda, ıslahatların uzun vadeli yapısal büyümeye yol açıp açmayacağını söylemek için şimdi çok erken. Lakin işaretler olumlu ve Ashmore gibi yükselen piyasa yatırımcıları için geri dönmek güzel” yorumunu yaparken “Erdoğan’ın yabancı yatırımcıları Türkiye’nin yeniden alımlı bir yatırım fırsatı olduğuna ikna etmesi, iyi bir yol olacaktır. AB ile ilişkileri olağanlaştırmak için adımlar atmak, hukukun üstünlüğünü uygulamak ve kurumları güçlendirmek bu mevzuda yardımcı olacaktır. Son vakitlerde, Türkiye, Merkez Bankası’na mevduatlarını artıran ve diğer destek kaynaklarını sağlayan Körfez yatırımcıları ile irtibatını güçlendirdi” tespitlerinde bulundu.