Almanya’dan Uluslararası Adalet Divanı’na çağrı: ‘İsrail’e silah davası düşürülsün’

Almanya, İsrail’e silah ihracatı nedeniyle kendisine karşı açılan davada Uluslararası Adalet Divanı’na (UAD) itiraz etti. Nikaragua, Berlin’i 1948 Soykırım Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal etmekle suçlarken, Almanya davanın mahkemenin yetki alanına girmediğini savunuyor.

Almanya, 2025’te birkaç ay boyunca İsrail’e silah ihracatını durdurmuş, ancak daha sonra ihracata yeniden başlamıştı. Ekim 2025’te yürürlüğe giren ABD destekli ateşkes, Gazze’deki geniş çaplı çatışmaları durdurdu ancak İsrail’in saldırıları sona ermedi.

Hem Almanya hem de Nikaragua, devletlere olası soykırımları önlemek için harekete geçme yükümlülüğü getiren Soykırım Sözleşmesi’ne taraf. Ancak davanın merkezindeki çatışmaya iki ülkenin de doğrudan dahil olmaması nedeniyle bu tür bir davanın UAD’de görülmesi alışılmadık bir durum olarak değerlendiriliyor.

İsrail ise soykırım suçlamalarını reddediyor ve bunların siyasi amaçlı olduğunu savunuyor. İsrail, askeri operasyonlarının Ekim 2023’te İsrail’e saldırarak savaşı başlatan Hamas’ı hedef aldığını belirtiyor.

Almanya Uluslararası Adalet Divanı’nın yetkisine itiraz etti

Nikaragua’nın Almanya’ya karşı açtığı dava, Güney Afrika’nın İsrail’e karşı açtığı soykırım davasına dayanıyor.

UAD, 2024’te verdiği geçici kararda, İsrail’in Gazze’deki saldırıları sırasında Soykırım Sözleşmesi kapsamındaki bazı hakları ihlal etmiş olabileceğini belirtmişti.

İsrail bu davaya da karşı çıkıyor, uluslararası hukuka uyduğunu ve kendini savunma hakkına sahip olduğunu savunuyor. İsrail’e karşı açılan ana soykırım davasında tarafların yazılı savunmalarının mayıs 2029’a kadar sürmesi, nihai kararın ise daha sonraki bir tarihte verilmesi bekleniyor.

Almanya ise pazartesi günü UAD’ye, Nikaragua’nın mahkemeye başvurmadan önce gerekli adımları atmadığını ve iddiaların önemli bölümünün Soykırım Sözleşmesi kapsamında mahkemenin yetkisinin dışında kaldığını bildirdi.

2024’te Gazze’deki savaş nedeniyle İsrail ile diplomatik ilişkilerini kesen Nikaragua, salı günü davanın neden devam etmesi gerektiğine ilişkin savunmasını yapacak.

Almanya’nın yetki itirazına ilişkin kararın bu yıl içinde verilmesi bekleniyor. Davanın devam etmesine izin verilmesi halinde bile esasa ilişkin nihai kararın çıkmasının yıllar sürebileceği belirtiliyor.

Birleşmiş Milletlerin en yüksek yargı organı olan UAD, devletler arasındaki anlaşmazlıkları ve uluslararası anlaşmaların ihlal edildiği iddialarını ele alıyor. Mahkemenin kararları nihai ve temyize kapalı.