Türkiye ihracatı kısıtladı, İsrail’den ‘ABD’li’ cevap geldi: ‘İlişkiler daha da gerileyecek’

İsrail- Filistin çatışmasının siyasetin yanı sıra Ankara ve Tel Aviv arasındaki ticari ilişkileri de etkilemesi bekleniyordu. Bugün Türkiye, İsrail’e yönelik ihracat kısıtlaması kararı alırken, İsrail ise ‘ABD’li dostları’ ile birlikte Türkiye’ye karşı yaptırımlar için hazır olduklarını açıkladı. Mevzuyu gazeteci Özuğurlu Sputnik’e değerlendirdi.

Gündem

11.04.2024 03:20

A⁺

A^-

Türkiye, İsrail’in Filistin’e yönelik saldırılarına tepki olarak 54 ürün grubunda ihracat kısıtlaması uygulanmasını kararlaştırdı. Bu karar, BM Güvenlik Kurulu ve Uluslararası Adalet Divanı kararlarının hukuken bağlayıcı olduğu vurgusuyla bugünden itibaren geçerli olacak şekilde Ticaret Bakanlığı tarafından duyuruldu.

Kısıtlama listesi 54 ürün kümesini içeriyor ve Ticaret Bakanlığı’nın belirlediği eserler arasında alüminyum profillerden çimento ve inşaat makinelerine kadar geniş bir yelpaze bulunuyor.

Öte yandan Bakanlık’tan yapılan açıklamada Türkiye’nin bu kararın takipçisi olacağı tekraren vurgulanırken, İsrail’in uluslararası hukuktan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde kısıtlamaların kaldırılacağı belirtildi. Karar, Gazze’de derhal ateşkes ilan edilmesi ve insani yardım akışının sağlanması koşuluna bağlandı.

İki ülke arasındaki ticari hacim: Çatışma bağlara yansıdı

İki ülkenin ‘normal bir zaman diliminde’ ticari münasebetlere bakıldığında, Türkiye’nin İsrail’den ithalatı 2022’de 2.45 milyar dolar; 2021’de ise 2.05 milyar dolar düzeyindeydi. Türkiye’nin İsrail’den ihracat kıymeti ise 2022’de 7.03 milyar dolar; 2021’de ise 6.36 milyar dolar gerçekleşmişti. Tel Aviv idaresinin Gazze’ye yönelik işgal hareketinin başladığı 2023 yılında ise Türkiye’nin İsrail’den ithalatında yüzde 33’lük bir düşüş yaşandı. Bu düşüş, Türkiye’nin İsrail’e yaptığı ihracatta da yansıdı. 2023 yılında Türkiye’nin İsrail’e ihracatı 5.43 milyar dolar olarak gerçekleşmişti.

İsrail’den Türkiye’ye ‘ABD’li cevap’: ‘Dostlarımızdan Türkiye’ye karşı yaptırımlar uygulamalarını istedim’

İsrail Dışişleri Bakanı Israel Katz‘in Türkiye’ye yönelik cevabı ise sert oldu. ABD’yi bahse dahil ederek Türkiye’ye yatırım yapmayı durdurması ve ürün ithalatını engellemesi davetinde bulunan Katz, ABD Kongresi’ne maddelerin ihlalini incelemeleri ve Türkiye’ye karşı yaptırımlar uygulamaları davetinde bulundu. Katz’in açıklaması ise şöyle:

“Türkiye’ye karşı Türk ekonomisine zarar verecek paralel önlemler alacaktır. Ayrıyeten, bakanlığıma, ABD’deki ülke ve kuruluşlarla temasa geçerek, Türkiye’ye yatırım yapmayı durdurmaları ve Türkiye’den ürün ithalatını engellemeleri talimatı verdim. ABD Kongresi’ndeki dostlarımızdan kanunların ihlalini incelemelerini, bu doğrultuda Türkiye’ye karşı yaptırımlar uygulamalarını istedim.”

‘İktidarla ilgili kamuoyundaki olumsuz fikrin önüne geçebilmek için ihracat kısıtlamasına gidildi’

Konuyu Sputnik’e değerlendiren gazeteci Musa Özuğurlu, Türkiye’nin aldığı kararın, kamuoyundaki olumsuz fikrin önüne geçmek amacıyla bir refleks olduğunu belirterek şunları söyledi:

“Türkiye’nin bu türlü bir kararı almış olması bu süreç başladıktan sonra erken gösterilmiş bir refleks değil. Türkiye aslında bu türlü bir kararı almak istemezdi. Bu tabii ki elbette bu iktidarın İsrail’e yansısının samimi olmadığı manasına gelmiyor. Sonuç itibariyle bir yandan Türkiye’nin çıkarlarını düşünerek bu türlü bir ticaretin devam edebileceğini düşündüler. Diğer taraftan bunun büyük bir çelişki olduğu yönünde kamuoyunda tartışmalar artınca, hem seçim öncesinde de hem bir seçim materyali olarak da karşı bir propaganda şeklinde kullanıldığı için iktidar da artık bir adım atması gerektiğini düşündü. Bundan Ötürü Türkiye’nin atmış olduğu adım bir yandan geç kalmış bir adım diğer yandan da kamuoyundaki olumsuz kanıyı artıran etkenlerden oldu. Geçtiğimiz günlerde yapılan o şovlar ve yaşanan birtakım görünümler da iktidarla ilgili olumsuz kanıyı bu mevzuda arttıran etkenlerden birisi oldu. Bunların önüne geçebilmek için ihracat kısıtlamasına gideceklerini açıklamış oldular.”

‘ABD Türkiye ile kendi arasındaki sorunlar için bir adım atmak isterse İsrail’in bu davetiyle birlikte hareket edebilir’

İsrail’in de Türkiye’ye karşı ekonomik baskılar uygulama niyetinde olduğunu belirten Özuğurlu, bu durumun Türkiye-İsrail bağlantılarını daha da geriletebileceğini vurgulayarak, “Verilen ihracat kısıtlaması kararında ‘İsrail’in ne kadar hayati değer verdiği başlıklar olabilir’ bu da tartışma konusu. O yüzden bunun ne kadar tesirli olup olmadığını elbette önümüzdeki vakitlerde göreceğiz. Diğer taraftansa İsrail’in bu mevzuda Türkiye’ye taviz vermek istemediğini görüyoruz. Yani karşılık olarak verdikleri karşılıkla birlikte Türkiye ekonomisine zarar verecek adımlar atacaklarını ifade etmiş olmaları bunu gösteriyor. Elbette bu yalnızca İsrail’in davetiyle yahut baskısıyla olacak bir şey değil. Fakat ABD nezdinde İsrail’in tesirinin olduğunu unutmamak gerekiyor. Şayet ABD Türkiye ile kendi arasındaki birtakım sorunlarda ve diğer başlıklarda Türkiye’ye yönelik bir adım atmak isterse İsrail’in bu davetiyle birlikte hareket edebilir. Ve Türkiye’yi nitekim de etkileyecek bir takım adımlar atılır” dedi ve ekledi:

‘Bu sefer olay biraz daha önemli, iki ülke arasındaki ilişkiler daha da gerileyecektir’

“Kaldı ki Rusya’yla ilgili olarak da ABD’nin Türkiye’ye bir ekonomik baskı uygulamaya hazırlandığı yönünde bir iddia söz konusuydu. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Mayıs ayında yapacak olduğu ziyarette bu da gündeme gelecek. Bu türlü bir mümkünlük da var. Bundan Ötürü şayet bu yaptırımlar ABD ile birlikte olursa bunlar birleştiğinde sahiden Türkiye’ye bir zarar verebilir. Ama bunun aynı vakitte Türkiye’ye duyulan reaksiyondan olduğunu da söylememiz lazım. Zira İsrail ilk günden itibaren Cumhurbaşkanı hakkını kullanmış olduğu telaffuzlarıyla de Türkiye’ye karşı tepkiliydi. Aslında bu iki ülke arasında çoğu zaman buna benzer sorunlar ve telaffuzlar yaşanıyor ama bu sefer biraz daha önemli benzeri görünüyor. İki ülke arasındaki ilginin daha da gerileyeceğini varsayabiliriz. Aynı vakitte bu karara ABD’nin de katılması durumunda Türkiye sahiden etkilenebilir.”

ETİKETLER: abd, Adım, İsrail, Türk, Türkiye'nin

Yorumlar

[ Yoruma cevap yazmaktan vazgeç ]

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.