AB iltica reformu: Zirveden uzlaşma çıkmadı

Brüksel’de düzenlenen Avrupa Birliği (AB) zirvesinde ortak bir iltica siyaseti konusunda mutabakat sağlanamadı. AB Kurulu Başkanı Charles Michel, 27 üye ülke başkanları arasında uzun süren müzakerelerin bir uzlaşma ile sonuçlanmadığını duyurdu.

Michel, göç konusuna ilişkin ortak bir sonuç bildirgesi yerine Polonya ve Macaristan dışındaki 25 üyenin desteklediği bir metin yayımladı. Metinde üyelerin çoğunluğunun, göç siyasetinin her alanındaki çalışmaların devamına yönelik istekli olduklarını ifade ettikleri belirtildi. 25 üye, Varşova ve Budapeşte’nin sığınmacıların yerleştirilmeleri ve yeniden yerleştirmelerinin gönüllülük temelinde düzenlenmesi talebine ise çekinceli yaklaştı.

Polonya Başbakanı Mateusz Morawiecki zirvede, Paris’te yaşananlarasahneleri ülkelerinde görmek istemediğini ifade etti. 17 yaşındaki Nahel M.’nin polis tarafından öldürülmesinin akabinde başlayan aksiyonlara atıfta bulunan Moawiecki, “Birbiri arkasına yasa dışı göç dalgalarının bir ülkeye giriş yapmasının hangi riskleri doğurduğunu herkes görebilir” tabirlerini kullandı.

Tartışmalı “reform” planı

Yıllar süren tartışmaların akabinde Haziran ayı başında AB üyelerinin içişleri bakanları, ortak bir iltica ıslahatı üzerinde mutabakata varmıştı. Söz konusu ıslahat, ağır bir göçle karşı karşıya olan ülkelerin yükünün hafifletilebilmesi için üye devletler arasında istikrarlı bir paylaşım öngörüyor. Buna göre, her yıl en az 30 bin sığınmacının yeniden yerleştirilmesi mümkün olacak. Göçmenleri ülkelerine kabul etmeyi reddeden üye devletlerin ise, reddettikleri her göçmen için 20 bin euro ödemesine yönelik planlar, Polonya ve Macaristan’la ihtilafın temelini oluşturuyor. Bu iki ülkenin, yasal süreci durduramayacak olsa da yeni düzenlemenin uygulanma sürecini tıkama ihtimalleri Birlik içinde tasaya neden oluyor.

AB’ye sistemsiz göçün azaltılması ise tüm üye devletlerin üzerinde mutabık kaldığı bir bahis. Bu gayeye yönelik olarak, yeni düzenlemeyle iltica müracaatlarının AB hudutlarında kıymetlendirilmesi tasarlanıyor. Zirvede, bu maksada yönelik olarak üçüncü ülkelerle göç mutabakatlarının imzalanması da gündeme geldi. Birlik, yakın vakitte Tunus’la bir prensip muahedesi imzalamayı planlıyor. Bu anlaşma için AB-Türkiye mülteci muahedesinin örnek olarak alınacağı belirtilirken, Tunus’un sığınmacıları kendi kıyılarında durdurmasının yanı sıra, sınır dışı edilenleri de kabul edeceği belirtiliyor.

Birliğin söylediği söz edilen planlarının ilticacılar için felakete varan sonuçları olacağını savunan insan hakları örgütleri, AB’nin ıslahat planlarına tepkili. Alman mülteci yardım örgütü Pro Asyl, Birliğin adımını, “Avrupa’da insan haklarının satılması” olarak değerlendirmişti.