ABD’de seçim günü: Son anketler ne diyor? Tarafların vaatleri neler? Neden ‘iç savaş çıkabilir’ manşetleri atılıyor?

Ülkede en çok oyu alan değil en fazla delegeye ulaşan adayın başkan olduğu seçim sistemi nedeniyle ‘salıncak eyaletlerdeki‘ sonuçlar daha fazla değer taşıyor.

ABD’de 5 Kasım’da yapılacak 60. başkanlık seçimleri için geri sayım sona ererken, ülke geneli anketler Harris ile Trump‘ın baş başa olduğuna işaret ediyor.

Ülke genelinde yapılan ulusal anketleri derleyen Real Clear Politics (RCP) isimli haber portalında yer alan son 14 anketin ortalamasına göre, hem Harris hem de Trump yüzde 48.5 takviyeye sahip.

Seçim kampanya süreci boyunca birbirine epey yakın seyreden iki adayın seçime başa baş girmesi, birçok uzmana göre 2024 seçimlerinin ‘tahmin edilmesi en zor seçimlerden biri‘ olduğunu gösteriyor.

Washington Post‘un haberine göre, Amerika’da seçim günü yaklaşırken, ülkenin dört bir yanındaki yerel yetkililer, şiddet olaylarıyla ilgili mümkün ‘kabus senaryolarına‘ karşı gibi görülmemiş güvenlik tedbirleri aldı.

Nevada ve Washington olmak üzere en az iki eyalet, 5 Kasım’daki başkanlık seçimleri sırasında karışıklık çıkması ihtimaline karşı Ulusal Muhafızları harekete geçirdi. Arizona Eyalet Sekreteri Adrian Fontes ise kurşun geçirmez yelek giydiğini açıklamak durumunda kaldı.

Arizona’daki oy sayım merkezinde sorumlular sosyal medyayı gerçek vakitli olarak izleyerek sorun bildirirken buna ek olarak, potansiyel tehditlere karşı göz kulak olmak için drone ile gözetleme yapılıyor. Ayrıyeten çatılara keskin nişancılar yerleştirilmesi planlanıyor.

Washington Post’un haberinde yüzlerce seçim ofisinin ‘kurşun geçirmez camlar, çelik kapılar ve gözetleme ekipmanlarıyla desteklendiği‘ diğer eyaletlerde de benzer adımlar atıldığı vurgulandı.

Bazı eyaletler seçim çalışanlarına panik butonları dağıtırken, kimileri da postayla gelen şüpheli tozlara karşı bulaşma önleyici giysiler ve aşırı dozda ‘opioid panzehiri‘ stokladı.

Bir süre önce Beyaz Saray’ın etrafı, Başkan’ın konutu ve ofislerinin bulunduğu bölgenin etrafı boyunca iki metrelik ek bir çitle çevrilmişti. Söz konusu güvenlik tedbirlerinin yeni ABD liderinin 20 Ocak’taki yemin merasimine kadar yürürlükte kalacağı belirtilmişti.

75 milyondan fazla seçmen ‘erken oy’ kullandı

ABD’de bugün başkanlık seçimlerde, bugüne kadar 75 milyonu aşkın vatandaşın erken oy kullandığı bildirildi.

Florida Üniversitesi Seçim Laboratuvarı, bugüne kadar kullanılan erken oy sayısını açıkladı.

Açıklamada, şu ana kadar ülke genelinde 75 milyondan fazla vatandaşın erken oy kullandığı duyuruldu.

Bunlardan 40 milyondan fazlasının şahsen oy verdiği belirtilen açıklamada, yaklaşık 34 milyon ABD’linin ise posta yoluyla erken oy kullandığı kaydedildi.

244 milyon seçmenin bulunduğu ABD’de 2020 yılında yapılan başkanlık seçiminde yüzde 66.6 ile rekor katılım sağlanmış ve 159 milyona yakın kişi oy kullanmıştı.

Birçok eyalette erken oy kullanma süreçleri seçim gününe kadar sürerken, posta yoluyla yahut sandığa giderek kullanılan erken oylar 5 Kasım’da kullanılan oylarla birlikte o gün sandıkların kapanmasından sonra sayılacak.

Seçimlerde ABD’nin Filistin siyaseti tesirli olacak mı?

Müslümanların yoğunlukla yaşadığı Michigan’da bu seçmenlerin oyları klâsik olarak Demokrat Partiye gidiyor lakin 7 Ekim 2023’ten sonra İsrail’in Gazze’deki soykırımı nedeniyle Müslüman seçmenler, Biden yönetiminin Gazze siyasetlerini eleştiriyor.

Eyaletteki Müslüman oylarına ihtiyacı olan adaylar, ‘Gazze’deki savaşı bitirme‘ söylediği söz verirken, Joe Biden hükümetinin İsrail’e süren siyasi ve askeri yardımları, seçmenler üzerinde soru işareti yaratıyor.

Harris, seçim kampanyası bünyesinde düzenlediği etkinliklerde seyircilerden yükselen Gazze protestolarına karşılık ‘Gazze’deki savaşın sona ermesi ve esirlerin bir an önce kurtarılması için elinden gelen her şeyi yapacağını’ söylüyor.

Cumhuriyetçi aday Trump ise ‘başkan olmuş olsaydı Gazze’deki savaşın hiç başlamayacağını’ savunuyor.

Michigan’daki kimi Müslüman toplum başkanları 27 Ekim’de, başkanlık seçiminde ‘Ortadoğu’daki savaşı sona erdireceğini söylediği için’ Trump‘ı desteklediklerini açıkladı.

Trump’tan enflasyonu bitirme vaadi

Ülke genelindeki tüm anketler, enflasyon ve ekonomik problemler, kürtaj ile ilgili tartışmalar ve sınır güvenliği bahislerinin seçmenin oy vermesinde en belirleyici mevzular olduğunu gösteriyor.

Harris, besin ve barınma maliyetlerini azaltmanın yanı sıra büyük işletmelere vergi artışı kelamıyla ön plana çıkıyor.

Siyasetten önce başarılı iş hayatıyla öne çıkan Trump ise başkan seçilmesi halinde ‘enflasyonu bitirme’ söylediği söz veriyor.

Trump göç meselesini bitirecek mi?

Sınır eyaletleri Nevada ve Arizona’da göçmen problemine bakış, bu salıncak eyaletlerin oyuna talip adaylar için çok önemli bir öge.

ABD’ye yasa dışı yollardan giren çok sayıda göçmenin cinayet suçu işlemiş olduğunu iddia eden Trump, Biden idaresine ‘sınırın güvensizliği ve sistemsiz göçmen akını’ konusunda yüklenmeye devam ediyor.

“Bizim vaktimizde sonlarımız tarihin en inançlı sonuydu. Şimdi, katillerin, teröristlerin akın ettiği en inançsız sınır haline geldi” sözünü kullanan Trump, sistemsiz göçmenler konusunda sert değerler alacağının mesajını veriyor.

ABD’de göçmen bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Harris ise ABD’nin bu insanlar için fırsatlar ülkesi olmaya devam edeceği mesajını veriyor.

Kürtaj problemi bir diğer değişken

Sağlık hizmetleri konusunda ise adayların karşısına son yılların en tartışmalı konusu olan kürtaj hakkı çıkıyor.

Trump, en çok tenkit aldığı hususlardan biri olan kürtaj hakkıyla ilgili daha önce ülke genelinde bir yasağı savunurken, 8 Nisan 2024’te bu hususta kararın her eyaletin inisiyatifine bırakılması gerektiğine inandığını ifade etti.

Harris, Trump‘ın bayanların kürtaj hakkını ellerinden almaya çalıştığını ve buna hakkı olmadığını vurgulayarak, başkan olması halinde bu bahiste net adımlar atacağı sinyalini veriyor.

​​​​​​​Salıncak eyaletlerden Pensilvanya’da, kentli Cumhuriyetçi bayan seçmenin, kürtaj konusunda Demokrat Parti’nin görüşlerine daha yakın olduğu görülüyor.

Anketler ne diyor?

Bir yandan postayla yahut şahsen erken oy kullanma süreçleri devam ederken, anketler Trump ve Harris‘in başa baş gittiğini gösteriyor.

Ülkede ulusal bazda yapılan tüm çok önemli anketleri derleyen tahlil sitesi Real Clear Polling‘e göre, ulusal çaptaki anketlerde genel olarak Trump, Harris’in yüzde 0.1 oranla önünde görünüyor.

NY Times/Sieana ve CNN anketlerinde durum eşit görünürken, Wall Street Journal‘da (WSJ) ise Trump‘ın, rakibinin yüzde 3 önünde olduğu belirtiliyor.

İngiliz haber ajansı Reuters‘ın anketlerine göre ise mevcut ABD Başkan Yardımcısı Haris, 1 puanla yarışı önde götürüyor.

CBS News‘un anketine göre de Harris 1 puan önde.

‘Salıncak eyaletlerdeki Trump’ üstünlüğü

En çok oyu alan değil en fazla delegeye ulaşan adayın başkan olduğu Amerikan başkanlık seçim sistemi nedeniyle ‘salıncak eyaletlerdeki‘ sonuçlar daha fazla ehemmiyet taşıyor.

‘Seçiciler Kurulu‘ (Electoral College) ismi verilen sistem bundan ötürü kritik ehemmiyete sahip 7 salıncak eyalet Pensilvanya, Georgia, Arizona, Nevada, Michigan, North Carolina ve Wisconsin‘deki anketlerin ortalamasına göre Trump, yüzde 0.8 ile az farkla Harris‘in önünde yarışı götürüyor.

Trump‘ın, rakibi Harris‘e en büyük farkı, yüzde 1.9 ile Georgia ve yüzde 2.6 ile Arizona’da attığı görülüyor.

Pensilvanya’da yüzde 0.3 önde olan Trump, Nevada’da yüzde 1 ve North Carolina’da yüzde 1.5 önde görünüyor.

Öte yandan Harris, Michigan’da yüzde 0.9 ve Wisconsin’de yüzde 0.3’le rakibinin önünde çıkıyor.

Cumhuriyetçilerin adayı Donald Trump kimdir?

New York’ta 14 Haziran 1946 tarihinde dünyaya gelen Trump, emlakçı olan babasının da teşvikiyle gençlik yıllarından itibaren emlak dünyasına merak saldı.

Trump, 1968’de Pennsylvania Üniversitesi Ekonomi Kısmından mezun olarak, 1971’de babasının şirketinin başına geçti ve şirkete ‘Trump Organizasyon‘ ismini verdi.

Şirketin merkezini Manhattan bölgesine taşıyan Trump, inşa ettiği otellerle ünlendi.

2004 yılında Amerikan NBC kanalında ‘Çırak’ (The Apprentice) isimli program yapmaya başlayan Trump, bu sayede dünya çapında tanındı.

Cumhuriyetçi Partiden başkan adayı olan Trump, 2016-2020’de ABD başkanlığı yaptı.

Demokratların adayı Kamala Harris kimdir?

Harris, 1964’te California’nın Oakland kentinde Hindistan’dan ABD’ye öğrenci olarak gelen biyolog bir anne ile Jamaika’dan ABD’ye tekrar öğrenci olarak gelen ekonomi profesörü siyahi bir babanın çocuğu olarak dünyaya geldi.

Hukuk kısmını dereceyle bitiren Harris, uzun yıllar San Francisco’da savcılık yaptı. Harris ayrıyeten 2010’da California eyaletinin ilk bayan başsavcısı seçildi.

Kamala Harris, 2017’de tarihteki ikinci Afrikalı-Amerikalı bayan ve ilk Güney Asyalı-Amerikalı senatör olarak California Senatörü seçilerek mesleğine devam etti.

Joe Biden, Ağustos 2019’da Harris‘i başkan yardımcısı adayı olarak seçti. Biden‘ın kasımda seçimi kazanmasının akabinde Harris, bu zaferle ABD’nin başkan yardımcılığı misyonuna gelen ilk kadın, ilk siyahi ve ilk Güney Asyalı Amerikalı oldu.

Harris halen Demokrat Parti’den başkan yardımcılığı sorumluluğunu sürdürüyor ve başkanlık seçimlerinde galip gelirse ülkenin ilk bayan başkanı olacak.

Harris ve Trump’ın seçim kampanyaları kapsamında yaklaşık 1.4 milyar dolar topladı

Demokrat Parti’nin başkan adayı Kamala Harris‘in ABD başkanı seçilmesi için yürütülen kampanyada neredeyse 1 milyar dolar toplanırken, Cumhuriyetçi Parti’nin adayı Donald Trump,’ın ise Federal Seçim Kurulu’nun istatistiklerine dayanan açık verilere ve ABD medyasının hesaplamalarına göre 400 milyon doların biraz altında para topladığı belirtildi.

Federal Seçim Komitesi’ne göre Ekim ayı ortası itibarıyla toplanan fonların neredeyse tamamı harcandı. Raporlara göre Harris‘in 118 milyon dolar, Trump‘ın ise 36.2 milyon dolarının kaldığı aktarıldı. Bu hesaplara göre adaylar toplamda 1.2 milyar dolardan fazla harcama yaptı.

Seçim yarışının son aşamasında Harris, Trump‘ın 16.2 milyon dolarına karşılık Ekim ayı başında 97.2 milyon dolar toplayarak Trump‘a neredeyse beş kat fark atmıştı. Harris, seçimden yalnızca birkaç ay önce aday olması sebebiyle, bağış toplama suratı açısından bir evvelki seçim döngüsünde aday olan siyasetçileri da geride bıraktı.

Harris üç ay içinde 1 milyar dolardan fazla para toplayarak bağış toplama suratında bir rekora imza attı. Son seçimdeki iki aday 1.85 milyar dolar toplamıştı. Trump için 785 milyon dolar toplarken, Joe Biden için ise 1.06 milyar dolar toplanmıştı.

Trump‘ın en cömert bağışçısının 150 milyon dolar bağışlayan milyarder Timothy Mellon olduğu ifade edilirken tekrar Elon Musk 120 milyon dolar katkıda bulundu.

Demokrat Parti’nin adayı Kamala Harris‘i 76 varlıklı Amerikalı tarafından destekleniyor.

Seçim öncesi ABD’den göç etmek isteyenlerin sayısında büyük patlama

Bloomberg‘in yayımladığı ve göç uzmanlarına dayandırdığı haberinde, yaklaşan başkanlık seçimlerinden kaynaklanan siyasi istikrarsızlık ihtimali nedeniyle hatırı sayılır sayıda ABD vatandaşının göç etmeyi düşündüğü ifade edildi.

Expatsi şirketinin kurucusu Jen Barnett‘e atıfta bulunan Bloomberg, söylediği söz edilen şirketin hizmetlerine olan talebin, o zamanki başkan adayları olan Joe Biden ve Donald Trump arasındaki tartışmadan sonra yüzde 900 arttığını vurguladı.

Barnett, Ekim ayında yapılan bir Expatsi anketinin 7 bin ABD vatandaşının göç etmekle ilgilendiğini gösterdiğini ifade ederek Amerika Birleşik Devletleri’ndeki siyasi bölünmüşlüğün, ‘macera ve şahsî gelişim‘ benzeri sebeplerden sonra, ayrılmak isteyenlerin en çok önemli sebepleri arasında yer aldığını sözlerine ekledi.

Henley & Partners Genel Müdürü Basil Mohr-Elzeki, ABD’den gelen toplam talep sayısının 2020’den bu yana yüzde 500 arttığını ve 2024’ün ilk 10 ayında 2023’ün tamamından daha fazla talep gördüğünü söyledi.

Global Citizen Solutions kurucu ortağı Artur Saraiva, Amerikalıların ayrılma kararında başkanlık seçimlerinin büyük rol oynadığını vurguladı.

Bloomberg’in haberinde birçok ABD vatandaşının yatırım yoluyla ikamet programlarını araştırdığını ve en tanınan destinasyonların Antigua ve Barbuda, Portekiz, Malta, Yunanistan ve İspanya olduğunu dile getirildi.

Washington iç savaşa mı hazırlanıyor?

Washington Post’un haberinde Beyaz Saray, Başkan Yardımcısı Kamala Harris‘in konutu ve diğer birtakım kurumların etrafına esirgeyici çitler yerleştirilirken, işyeri sahiplerinin de ABD başkanlık seçimlerinde yaşanması beklenen sokak olayları nedeniyle pencere ve kapılarını kapatmaya başladığı kaydedildi.

ABD basınında yer alan haberde şu cümleler yer aldı:

Gizli Servis’in Beyaz Saray kompleksi, Hazine Bakanlığı ve Lafayette Meydanı’nın bitişik kısımlarının yanı sıra Donanma Gözlemevi ve Harris‘in konutunun dışına yeni yüksek metal bariyerler kurduğu kaydedildi.

Washington’un yanı sıra Florida’da da başkan adayı Donald Trump‘ın seçim gecesi parti düzenleyeceği West Palm Beach’teki konferans merkezinin dışında da fizikî güvenlik tedbirleri arttırıldı.

Beyaz Saray yakınlarındaki işyeri sahiplerinin de güvenlik tedbirlerini artırdığını gözlemlenirken özel güvenlik tedbirleri alındığı, sokak düzeyindeki pencerelerin ve girişlerin de kapatıldığı ifade edildi.