ABD’de Vietnam savaşı sırasında gizli Pentagon belgelerini sızdıran Ellsberg 92 yaşında öldü

Ailesi tarafından yapılan yazılı açıklamada, Ellsberg’in 92 yaşında California’daki evinde pankreas kanserine yenik düştüğü bildirildi.

Ellsberg, 2 Mart’ta ilk defa Twitter hesabından kendisine ‘müdahale edilemez pankreas kanseri’ teşhisinin konulduğunu duyurmuş ve “Size, doktorlarımın bana 3 ila 6 ay süre verdiğini haber vermekten ötürü üzgünüm” sözünü paylaşmıştı.

Pentagon dokümanlarını basına sızdırdı

Chicago’da 1931’de doğan Ellsberg, 1952’de Harvard Üniversitesinden mezun olduktan sonra Deniz Kuvvetleri’ne katılarak iki yıl orduda görev yaptı.

Ellsberg, ordudan sonra Harvard’a dönerek ekonomi üzerine doktorasını tamamladı ve 1964’te Savunma Bakanı Robert McNamara döneminde Pentagon’da işe başladı.

Vietnam’da iki yıl görev yapan Ellsberg, bölgedeki savaşla ilgili en saklı bilgileri içeren ve Pentagon gelgeleri ismiyle bilinen Savunma Bakanlığının özel kapsamlı çalışmasına katkıda bulundu.

Zamanla Vietnam Savaşı konusundaki fikirleri değişen Ellsberg, RAND Corporation’da savunma analisti olarak çalışırken 1969’da ABD hükümetinin savaşı kazanamayacağını çok evvelden bildiğini ve kamuoyunu kandırdığını ortaya çıkaran 7 bin sayfalık Pentagon evraklarını gizlice fotokopisini çekerek basına sızdırdı.

Dönemin ABD Başkanı Richard Nixon, Ellsberg’i hain olmakla suçlarken yönetim, New York Times ve Washington Post’a sızdırılan dokümanların yayımlanmaması için mahkemeye başvurdu lakin Yüksek Mahkeme, davada basının lehine karar verdi.

115 yıl hapis cezası talebiyle yargılandı

Casusluk Yasası’ndan dava açılan Ellsberg, 115 yıl hapis cezası istemiyle yargılandı. Dava, Nixon hükümetinin yasa dışı bilinmeyen dinlemeler yaptığının ortaya çıkmasıyla usulsüzlükten iptal edildi.

Dönemin uzmanları, Ellsberg’in sızdırdığı dokümanların ülkedeki savaş aksiliğini artırarak ABD’nin Vietnam’dan çekilmesinde etken olduğu, akabindeki gelişmelerin de Nixon’ı istifaya götüren Watergate Skandalı’nın ilk işaretlerini oluşturduğu değerlendirmesinde bulundu.

Ellsberg, Vietnam savaşından sonra ömür uzunluğu savaş tersi tavrını sürdürdü, Irak ve Afganistan başta olmak üzere Rusya-Ukrayna Savaşı’na karşı çıkanların arasında yer aldı.

Devlete ait bilinmeyen dokümanların sızdırılması konusunda çoğu zaman muhbirlere arka çıkan Ellsberg, bu mevzuda ABD kamuoyunda çok tartışılan Edward Snowden ve Chelsea Manning benzeri ifşacılara da destek verdi.