AİHM, ilk defa iklim değişikliğinin etkileri davasında bir ülkeyi mahkum etti

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) , iklim değişikliğinin tesirleri şikayetiyle açılan davada ilk defa bir ülke aleyhine karar verdi.

AİHM’deki dava, 70’li yaşlardaki bir grup İsviçreli bayan tarafından açıldı. Davacı bayanlar, kendi yaş gruplarının, iklim değişikliği kaynaklı sıcak hava dalgalarından daha fazla etkilendiğini savunuyordu. Mahkeme İsviçre’nin karbon salımını azaltma tarafındaki taahhütlerinin “son derece gerisinde” kaldığına hükmetti.

Bu, mahkemenin iklim değişikliği konusunda verdiği ilk karar oldu.

Bağlayıcı kararın, Avrupa’daki İngiltere dahil çok sayıda ülke için de emsal olabileceği kaydediliyor.

Kendilerin, KlimaSeniorinnen olarak tanımlayan grup, İsviçre’yi etkileyen sıcak hava dalgaları sırasında meskenlerini terk edemediklerini ve sağlık meseleleri yaşadıklarını savunuyordu.

Mahkeme sonrası Reuters haber ajansına konuşan Rosemarie Wydler-Walti, “Bu sonuca hala inanamıyoruz. Avukatlarımıza ‘Bu gerçek mi’ diye sorduk” diyerek karardan duydukları sevinci aktardı.

AİHM şekilde açılan iki başka davayı ise kabul etmedi.

Altı Portekizli genç ve eski bir Fransız belediye başkanı tarafından açılan davalar, Avrupa devletlerinin iklim değişikliği ile gereğince süratli mücadele etmediğini ve haklarını ihlal ettiğini savunuyordu.

İsviçreli KlimaSeniorinnen grubundan 76 yaşındaki Elisabeth Smart, BBC’ye karar sonrası yaptığı değerlendirmede İsviçre’de on yıllar içinde yaşanan değişimi örnek gösterdi.

En sıcak Mart

Kararın dokuz senede çıktığının hatırlatılması üzerine Smart, “Bazılarımız sallanan sandalyede oturup, örgü örmek için yaratılmamışız” dedi.

Hükümetler global ölçekte petrol, kömür ve gaz dünya atmosferini ısıtan fosil yakıtların kullanımını azaltmak için resmi vaatlerde bulundu.

Ancak bilim insanları söylediği söz verilen dönüşümün çok yavaş gerçekleştiğini savunuyor.

Paris İklim Muahedesi’nin belirlediği düzenlemeler global ısınmanın endüstrileşme öncesi periyoda kıyasla 2 derecenin altında tutulmasını, sınır maksadın de 1.5 derece olmasını öngörüyordu.

AİHM’in İsviçre aleyhine verdiği kararda, ülkenin amaçlarına ulaşma konusunda çok yavaş hareket ettiği ve bu istikametteki siyasetlerinde “kilit boşluklar” olduğuna hükmedildi.

1940’dan bu yana iklim hareketlerini takip eden Era5-ECMWF modelleri, 2024 Mart ayının en sıcak Mart olarak tarihe geçtiğini duyurdu.

Son 10 aya ait datalar, her ay en sıcak ay rekorunun kırıldığını gösteriyor.