Alman siyaseti ile Elon Musk arasında neler oluyor? Tesla yeni fabrikasını Türkiye’ye kuracak mı?

ABD’nin seçilmiş başkanı Donald Trump’ın özel danışmanı olarak atadığı teknoloji milyarderi Elon Musk, son günlerde giderek artan biçimde Alman siyasetine müdahale ediyor, hatta Alman siyasilere yönelik saldırgan sözler kullanıyor. Musk, son olarak Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier ve Başbakan Olaf Scholz’a aleni bir biçimde hakaret etti.

Cumhurbaşkanı hakkında “Steinmeier, demokratik olmayan bir tirandır. Utanç duymalı” diyen Musk, Başbakan hakkında ise 20 Aralık’ta Magdeburg’da düzenlenen terör saldırısının akabinde “Scholz çabucak istifa etmeli. Kabiliyetsiz salak” yorumunu yaptı.

Musk, Başbakan Scholz için daha önce de “salak” tabirini kullanmıştı. Alman hükümetinin geçen Kasım ayında çökmesinin akabinde Almanca bir paylaşım yapan Musk, “Olaf bir salak” demiş ve paylaşıma gelen yorumlara da kahkaha atan emoji ile tepki vermişti.

“Bu kulağa Hitler mi geliyor?”

Almanya’nın çok önemli haftalık gazetelerinden Welt am Sonntag için geçen hafta yazdığı yorumla da tenkit oklarını üzerine çeken Musk’ın 23 Şubat’ta yapılacak erken seçimlerde aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisine oy verme davetinde bulunması ise tabir yerinde ise infial yarattı.

AfD’yi Almanya için “son umut” olarak nitelendiren Musk, “Almanya vasatlığın içinde rehavete kapılmış durumda. Şu Anda yavuz değişimlere imza atma vakti ve AfD, bu yolu açan tek parti” biçimindeki tabirler kullandı. Yazısında “AfD’yi aşırı sağcı olarak nitelendirenlere şunu söylüyorum: Bu damgalama sizi yanıltmasın” sözlerine yer veren Musk, AfD’nin başbakan adayı Alice Weidel’ın lezbiyen ve partnerinin de Sri Lankalı olduğuna atıfta bulunarak “Sizce bu kulağa Hitler gibi mi geliyor? Rica ediyorum ama!” dedi.

Eylül ayında yaptığı bir paylaşımda “Avrupa’nın bu intiharını durdurabilmek adına seçimleri AfD’nin kazanmasını umuyoruz” diyen Musk, Magdeburg saldırısının akabinde da Almanya’yı sırf AfD kurtarabilir” mesajını paylaşmıştı.

Musk, Alman siyasetine karışmasının meşruiyetini “Alman sanayi ve teknolojisine kayda değer yatırımlar yapmış biri olarak ülkenin siyasi yönelimine ilişkin açıkça görüş beyan etme hakkım olduğunu düşünüyorum” sözleriyle gerekçelendiriyor.

Musk’ın gazeteye yazdığı yazı Alman Gazeteciler Birliğini (DJV) de alarma geçirdi. Birlik Başkanı Mika Beuster, basını seçim kampanyasına alet olmamaları ve konuk muharrir katkılarını dikkatle ele almaları konusunda uyardı. Birlik, “Alman medyası otokratların ve dostlarının sözcüsü olarak suiistimal edilmelerine izin vermemelidir” açıklamasını yaptı.

Öte yandan Musk’ın sahibi olduğu elektrikli araç üreticisi Tesla’nın Berlin yakınlarında yaklaşık 12 bin bireye istihdam sağlayan bir fabrikası bulunuyor.

Scholz kendisine “salak” diyen Elon Musk’a ne cevap verdi?

ABD’de birkaç hafta sonra üst seviye bir siyasi rol üstlenecek olan 53 yaşındaki Musk’ın Hükümet Verimliliği Dairesi’nin başına getirilmesi bekleniyor. Yeni görevi ile müstakbel Başkan Trump’a yakınlığı daha da artması beklenen Musk’ın sarf ettiği sözler, ABD ve Almanya arasındaki bağların geleceğine ilişkin soru işaretleri doğuruyor. Musk’ın müdahalesinin öncelikle Trump’ın onayıyla gerçekleşip gerçekleşmediği sorusu gündemi meşgul ediyor.

Elon Musk ve Donald Trump’ın stratejik paydaşlığı son aylarda ortaya çıktı

Seçim arifesinde iç siyasete müdahale Alman kamuoyunda rahatsızlık yaratırken Alman siyasalların sert bir reaksiyondan kaçındığı gözleniyor.

Musk’ın sözlerini ciddiye almama stratejisi izleyen Başbakan Scholz, “Milyarderlerin de görüşlerini açıklama hakkı var. Bu, yanlış ve kötü politik tavsiyeleri de kapsar” dedi. 31 Aralık’taki yeni yıl bildirisinde ise Musk’ı isim vermeden eleştiren Scholz, “Almanya’nın geleceğini sosyal medya sahipleri değil, vatandaşları belirleyecek” sözlerini kullandı.

Scholz’un üyesi olduğu Sosyal Demokrat Parti’nin (SPD) Federal Meclis Grup Başkanı Rolf Mützenich ise Musk’ın Steinmeier’e yönelik kelamlarının tüm Alman yurttaşları hedef aldığını savundu. Mützenich, Trump’ın müttefiği ve danışmanı olan Musk’ın sarf ettiği sözlerle iki dost devlet arasındaki sonu aştığını kaydetti.şekilde temkinli bir üslup benimseyen Yeşiller partili Başbakan Yardımcısı Robert Habeck “Musk, Avrupa’yı zayıflatanları güçlendiriyor” diye konuştu. Yeşiller Meclis Grup Başkan Vekili Konstantin von Notz ise Musk’ın liberal demokrasileri istikrarsızlaştırma ve aşırı sağcı partileri desteklemeden yarar sağladığını belirterek sosyal medya platformlarının gücü konusunun kamuoyu nezdinde tartışılması gerekliliğine vurgu yaptı.

AfD, seçimlere iki aydan kısa süre kala anketlerde ikinci sırada. Diğer partilerin AfD ile işbirliği yapmayacaklarını açıklamasından ötürü AfD’nin birinci sırada gelse bile hükümette yer alma mümkünlüğü düşük.

İngiltere’yi karıştırdı, Erdoğan’la dostluk kurdu

Musk, sırf Alman siyasetine ilişkin yorumlarda bulunmakla yetinmiyor. İngiltere’deki kamusal tartışmalara da müdahil olan Musk, Başbakan Keir Starmer ile de tekraren söz dalaşına girdi. Musk, İngiltere’nin Avrupa Birliğinden (AB) çıkmasına ilişkin Brexit referandumunda kilit rol oynamış olan aşırı sağcı Reform Partisi lideri Nigel Farage için de destek mesajları verdi.

Ekim ayında İngiltere’de “göçmen çetelerinin” mevcut olduğunu ve “hüküm giymiş pedofillerin cezavinden öylece salıverildiğini” savunan Musk, ülkenin tanınmış aşırı sağcı ve İslam aksisi aktivistlerinden Tommy Robinson’ın cezaevinden salıverilmesini istedi. Musk, İngiltere’de erken seçime gidilmesi davetinde da bulundu.

Son devirde aşırı sağcı görüşleri ile ön plana çıkmaya başlayan Musk’ın dünyanın dört bir yanındaki siyasilerle pragmatik ilişkiler kurduğu biliniyor. Bunlar arasında Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da bulunuyor. Erdoğan ile Eylül 2023’te New York’taki Türkevi’nde görüşen Musk, Türk lider ile kameralar önünde dostça bir tutum sergilemişti. Erdoğan ayrıyeten Musk’tan Tesla’nın yedinci fabrikasının Türkiye’de kurulmasını istemişti.

Tesla yeni fabrikasını Türkiye’ye kuracak mı?

Musk ayrıyeten İtalya’nın aşırı sağcı başbakanı Giorgia Meloni ile de iyi bir şahsî bağlantıya sahip.

Musk, Tesla ve SpaceX’in yanı sıra eski ismi Twitter olan sosyal medya devi X platformunun da sahibi. Trump’ın 20 Ocak’ta başkanlık sorumluluğunu devralmasının akabinde Musk’un Hükümet Verimliliği Dairesini (DOGE) Trump’ın sadık destekçilerinden olan sağ popülist Vivek Ramaswamy ile birlikte yönetecek.

Trump’la Musk’ın bağlantısı evvelce nasıldı?
Musk ile Trump’ın bugün inşa ettiği stratejik dostluk, geçmişte pek mevcut değildi. Trump’ın ilk başkan adaylığı kampanyasını yürüttüğü 2016 yılında Musk, “Trump bence doğru adam değil. ABD’yi iyi yansıtan bir karaktere sahip değil duruyor” demişti. 2017 yılında Trump’ın Paris İklim Mutabakatı’nı terk etmesini de eleştiren Musk, “İklim değişikliği, bir gerçek. Paris’i terk etmek Amerika ya da dünya için iyi bir şey değil” sözlerini sarf etmişti.

Musk, Temmuz 2022’de de “Trump’ın şapkasını asıp gün batımına doğru yelken açmasının vakti geldi” sözlerini kullandı. Trump’ın kazandığı 5 Kasım seçimlerine aylar kala Mart 2024’te “herhangi bir adaya bağışta bulunmayacağını” taahhüt eden Musk, bu sözlerinden 7 ay sonra Trump ile ilk defa kamuoyu önünde uzunluk gösterdi.

Musk’ın, kimin kazanacağının öngörülemediği “salıncak eyaletlerde” (swing state), belli bir dilekçeyi imzalayan seçmenlerden birine 1’er milyon dolar ikram verileceği tarafındaki açıklaması da Trump’ı zafere götüren kampanyanın en akılda kalan detaylarından oldu.