‘Altın, altın, altın’: Grönland neden paylaşılamıyor?

Donald Trump, Beyaz Saray’a dönmeden önce ABD’nin “ekonomik güvenliğini” artırmak için Grönland’ı satın alması gerektiğini söyledi.

Kuzey Kutup Dairesi’nin üstünde kalan bölge satılık olmadığını ilan etse de geniş ve çoğunlukla dokunulmamış mineral yataklarına artık büyük bir talep var.

Motorbot, Grönland’ın güney ucundaki dalgalı kıyı sularında ve fiyortlarda yol alırken, önümüzde ansızın engebeli gri tepeler beliriyor.

Madencilik şirketi Amaroq Minerals’ın CEO’su Eldur Olafsson, bu çok yüksek ve sivri dağların aslında bir “altın kuşak” olduğunu söylüyor.

Denizde iki saat yol aldıktan sonra, Nalunaq dağının altında şirketin altın aradığı uzak bir vadiye çıktık.

Çevredeki sıradağları ve vadileri tarayarak diğer değerli mineralleri de arayan şirket, 10.000 kilometrekareden fazla alanı kaplayan bir keşif lisansı aldı.

“Bakır, nikel ve az toprak elementleri arıyoruz” diyen İzlandalı CEO’ya göre “Bu şimdi keşfedilmemiş bir alan ve büyük bir potansiyele sahip.”

Büyük ölçüde el değmemiş

Ana kampta ​​Grönland, Avustralya ve İngiltere’den eski kömür madencileri de dahil olmak üzere 100’den fazla çalışanı barındıran taşınabilir binalar ve parlak turuncu çadırlar var.

Oradan vadiye doğru bir yol tırmanıyor. Otomobille dağın içinde yukarı doğru karanlık bir tüneli takip ederek altın madenine giriyoruz.

“Buraya bakın” diyor Olafsson, bir beyaz kuvars damar ve koyu ince bir çizgiyi işaret ederek: “Altın, altın, altın. Tüm bu alanda. Olağanüstü değil mi?”

Amaroq’un 2015’te satın aldığı maden, geçtiğimiz on yılda çoğunlukla faaliyet göstermiştio vakitler düşen altın fiyatları ve yüksek işletme maliyetleri nedeniyle kapandı.

Ancak bu madenin şu anda kârlı olacağından emin. Bu yıl üretimi artırmayı planlıyor ve metali altın külçeleri haline getirmek için yesyeni bir sürece tesisi inşa etti.

Olafsson, “Her ay bir bavul dolusu altınla da sahadan ayrılabiliriz, 30.000 tonluk bir gemiyle de” diyor.

Grönland’ın eşsiz bir imkan sunduğunu zira büyük mineral rezervlerinin büyük ölçüde el değmemiş olduğunu söylüyor:

“Batı’nın onlarca yıldır ihtiyaç duyacağı tüm minerallerin tedarikçisi olabilir. Bu çok eşsiz bir konum”.

Ancak şimdi tüm adada yalnızca iki etkin maden var.

Grönland, Danimarka’nın bir modülü olsa da kendi doğal kaynaklarını denetim eden, kendi kendini yöneten bir bölge.

Cep telefonlarından pillere ve elektrik motorlarına kadar her şeyi yapmak için hayati değer taşıyan az toprak elementlerinin en büyük sekizinci rezervine sahip. Ayrıyeten lityum ve kobalt gibi diğer çok önemli metaller de büyük ölçüde bulunuyor.

Petrol ve gaz da var, fakat yeni sondaj yapmak yasak ve derin deniz madenciliği de yapılmıyor.

Grönland İş Dünyası Birliği yöneticisi Christian Kjeldsen’e göre, “küresel jeopolitik durum şimdi dünyanın en büyük adasına olan ilgiyi artırdı” ve Çin dünyanın en büyük ender toprak metalleri rezervlerine sahipken, Batı alternatif kaynakları garanti altına almak istiyor.

İzinler verildifakat atılması gereken adımlar var

Batılı ülkeler, Grönland’ın minerallerine erişim konusuna odaklandılar. Bu mevzuda Çin de istekliydi, lakin dahli sınırlı.

Reuters haberinde ABD, Grönland’ın en büyük maden projesini Çinli alıcılara satmaması için Avustralyalı bir madencilik şirketine lobi yapıyor.

Grönland İş, Ticaret ve Hammadde Bakanı Naaja Nathanielsen, bölgedeki minerallere olan ilginin “son beş yılda arttığını” söylüyor ve ekliyor:

“İklim krizi konusunda gündemde olmaya alışkınız. Tahlilin bir kesimi olmak istiyoruz.”

Şirketlerin işlenebilir maden yatakları aradığı Grönland genelindeki 100 blok için müsaadeler verildi. İngiliz, Kanadalı ve Avustralyalı madencilik şirketleri en büyük yabancı lisans sahipleri iken, Amerikalılar yalnızca bir adedine sahip.

Ancak bu alanların potansiyel maden haline gelmesi için atılması gereken daha çok adım var.

Grönland mineral bakımından çok varlıklı olsa da “altına hücum” yavaş gerçekleşiyor.

Yıllık GSYİH’si 3 milyar doların biraz üzerinde olan iktisadını hala kamu sektörü ve balıkçılık yönlendiriyor. Ayrıyeten Danimarka’dan yıllık 600 milyon dolarlık bir sübvansiyonu var.

Grönlandlı siyasetçiler, madencilik gelirlerinin Danimarka’nın sübvansiyonuna olan bağımlılığı azaltacağını ve bağımsızlık gayretlerini artırmaya yardımcı olacağını umuyor. Lakin şu an için Grönland turizmden daha fazla para kazanıyor.

Grönland Üniversitesi’nden mevzunun uzmanı Javier Arnaut, madenciliğin resmi olarak bağımsızlık için hala çok önemli olduğunu söylüyor:

“Ancak pratik açıdan, çok az madencilik lisansı verildiğini görebilirsiniz.”

Bakan Nathanielsen, ABD ve AB ile paydaşlıklar geliştirilirken “bu kesime hala büyük ölçüde para akışı olmadığını” kabul ediyor. Önümüzdeki on yıl içinde üç ila beş madenin daha faaliyete geçmesini umuyor.

Maden açmak kolay değil

Ancak Grönland’da madencilik, adanın uzaklığı ve havası nedeniyle kolay değil. Dünyanın en büyük adasının yüzde 80’i buz katmanıyla kaplı. Dağları engebeli ve yerleşim yerleri arasında yol bulunmuyor.

Bölgenin yataklarını haritalayan Danimarka ve Grönland Jeolojik Araştırma’dan Jakob Kløve Keiding, “Bu bir Arktik arazi” diyor.

“İklim ve sınırlı altyapı şartları zorlaştırıyor. Bu nedenle bir maden açmak epey pahalı.”

Bu yüksek maliyetler, düşük global metal fiyatlarıyla birleşince yatırımcıları uzak tutuyor.

Bazıları ise dalın yavaş büyümesinin sebebini bürokrasiye bağlıyor. Bölgede katı çevre düzenlemeleri ve sosyal tesir kaideleri var. Bu nedenle müsaadeler zaman alabiliyor.

Nathanielsen, çoğu kişinin madenciliği desteklediğini ve bunun yerel ekonomileri canlandırdığını savunuyor.

“Madenciler yerel dükkandan alışveriş yapıyorlar. Yerel nüfusu istihdam ediyorlar. Yerel bir tekne ya da helikopter kiralıyorlar”.

Ancak güneydeki en büyük kasaba olan Qaqortoq’ta yaşayan Heidi Mortensen Møller, yeni madenlerin yerel halk için istihdam yaratıp yaratmayacağından kuşku ediyor. “İstihdam yaratacaklarını söylediklerinde, kimden bahsediyorlar?”

Yerel işçi sendikası SIK’in başkanı Jess Berthelsen, birçok insanın madencilik gelirinin “ülkeden gideceğini” ve Grönland’a yarar sağlamayacağını düşündüğünü söylüyor. Lakin bölümün büyümesini destekliyor:

“Grönland’ın daha fazla gelire ve balıkçılıktan diğer yollarla para kazanmaya ihtiyacı var.”

Trump’ın Grönland’a yönelik son atağının nasıl sonuçlanacağı belgisiz.

Ancak, bölgenin başbakanı Mute Egede bu ayın başlarında “ABD ile iş yapmamız gerekli” dedi ve “madencilik açısından kapıların açık olduğunu” söyledi.

İş Dünyası Birliği’nden Kjeldsen, bunun dala “çok ihtiyaç duyulan yatırımı” getireceğini umuyor:

“Öte yandan Trump’tan gelen sinyallerle ilgili belirsizlik uzun süre devam ederse, bunun yatırım ortamını olumsuz etkileme riski bulunuyor.”