Avrupa havalimanlarında sıvı sınırlaması neden geri döndü?

Yusuf Özkan
Lahey

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu’nun kararı uyarınca bütün Avrupa havalimanlarında, el bagajlarında taşınabilecek sıvı miktarı yeniden 100 mililitre (ml) ile sınırlandı.

Yeni uygulama kapsamında 1 Eylül Pazar gününden itibaren AB ülkeleri ile İngiltere’deki havalimanlarında artık 100 ml’den fazla su, meşrubat, parfümi sıvı içeren ambalajlar ile uçağa binilemeyecek.

Geçici bir uygulama olduğu bekletilen sıvı madde kısıtlamasının ne kadar süreceği açıklanmadı.

Başta Amsterdam ve Roma olmak üzere Avrupa’daki birçok büyük havalimanında 2019 yılından bugüne yarım litrelik şişe suyu, bir şişe kontakt lens solüsyonunu ya da büyük bir şişe parfüm gibi sıvı ürünleri el bagajında taşımak mümkündü.

BT X ışını teknolojisini kullanarak sıvı patlayıcıları tespit eden ve “C3 tarayıcı” olarak bilinen çağdaş güvenlik aygıtları nedeniyle, el bagajlarında sıvı ölçüsüne sınırlama uygulanmıyordu.

Ancak Temmuz ayında AB Komitesi, “son kuşak C3 tarayıcılarda yaşanan birtakım teknik sorunlar” nedeniyle, tedbir maksatlı olarak el bagajlarında sıvı sınırlamasının yeniden uygulanmasına karar verdi.

AB Komisyonu’na göre, bu süreksiz bir önlem ve herhangi bir tehdit nedeniyle alınmadı.

AB kaynaklarına göre, el bagajında sıvı madde kısıtlaması, C3 tarayıcıların güvenilirliği ile ilgili kuşkular üzerine alındı.

AB Komisyonu’nun incelemeleri sonucu, havaalanlarındaki tarayıcıların, 330 ml’den fazla olan kapların denetimi konusunda gereğince inançlı olmadığı belli oldu.

Brüksel yönetimi, Mayıs ayında Avrupa sivil havacılık otoritelerini bu bahiste bilgilendirdi.

Komisyona göre, C3 patlayıcılarını belirlemek amacıyla kullanılan çağdaş tarayıcılar hala en inançlı fakat kimi teknik problemlerin denetimi nedeniyle süreksiz olarak kullanım dışı kalacak.

Bu aygıtların yazılımı denetim edilerek, her türlü sıvı ambalajın denetiminin kuşkuya yer bırakamayacak şekilde yapılması sağlanacak

Avrupa havalimanlarında bir süre C3 tarayıcıları yerine, sıvı patlayıcıların belirlenmesinde tesirli olmayan, X – Ray aygıtları kullanılacak.

Bu nedenle havalimanı denetimleri sırasında, el bagajındaki 100 ml’den fazla olan su, meşrubat, şampuan, sıvı sabun, krem, deodorant, parfüm, güneş kremi, mayonez, hardal ve fıstık ezmesi hususların geçişine izin verilemeyecek.

100 ml altını hala şeffaf plastik torbada taşımak mümkün

Yolcular, 100 ml ve altında sıvı içeren kutuları, açılıp kapanabilir şeffaf plastik poşetlere koyarak güvenlik denetiminden geçebilecek.

Bebek maması ve ilaçlar, tıbbi sertifikası bulunan diyet mamaları da el bagajında taşınabilecek.

Güvenlik denetimi sonrası gümrüksüz satış yapan mağazalardan alınan içki ve diğer sıvılarla uçağa binilmesine de çoğu zaman olduğu aynıi izin verilecek.

El bagajına taşınan sıvılara sınırlama getiren karar, 55 ülkede 500’den fazla havalimanını bağlı olduğu Avrupa Havalimanları Kurulu (ACI) tarafından tepkiyle karşılandı.

Örgüte göre bu uygulama, çağdaş teknolojilere yatırım yapan havalimanları için çok önemli maddi ve operasyonel ve dertleri beraberinde getirecek.

C3 tarayıcılarının, klâsik X – Ray aygıtlarına göre 8 kat daha pahalı ve bakım maliyetlerinin daha yüksek olduğu belirtiliyor.

Ancak AB Kurulu, havalimanlarının güvenliğin her şeyden önce geldiğini vurgulayarak, bu aygıtların güvenlik açısından vazgeçilmez olduğunu belirtiyor.

Bu nedenle teknik sıkıntıların çözülmesinden sonra yeniden C3 tarayıcıların kullanılacağı ve 100 ml sınırlamasının kaldırılacağı belirtiliyor.

Ancak bunun ne kadar bir sürede gerçekleşeceği konusunda herhangi bir bilgi verilmedi.

Havalimanlarında bagajlarındaki 100 ml sınırlaması, 11 Eylül 2001’de ABD’de yaşanan atakların akabinde gündeme gelmişti.

Teröristlerin uçağa sıvı patlayıcı getirmesini önlemek gayesiyle 2006 yılından itibaren bütün havalimanlarında el bagajlarındaki sıvı madde miktarı 100 ml ile sınırlanmıştı.

Sıvı patlayıcıları tespit edebilen C3 tarayıcıların kullanılmaya başlanmasının akabinde, 2019 yılından itibaren birçok havalimanında bu kural gevşetilmişti.