Avrupa Parlamentosu’ndan Airbnb yasası: Sınırlama getiriliyor

Avrupa Parlamentosu, Avrupa kentlerinde giderek artan konut problemine karşı halkı korumak hedefiyle, Airbnb internet üzerinden kısa müddetli ev kiralayan uygulamalara sınırlama getiren bir yasal düzenlemeyi kabul etti.

Yasa, “tüketicileri uydurma kısa vadeli kiralama tekliflerinden korurken, uzun vadeli kiralamaların azalması nedeniyle konut sektörü üzerinde oluşan baskıyı da azaltmayı” amaçlıyor.

“Sorumlu ve şeffaf bir kısa vadeli kiralama sektörü için yeni kurallar” içeren yasa önerisi, Perşembe günü Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’nda ele alındı.

Yeni yasa, 14’e karşı 493 oyla kabul edildi. 33 milletvekili de çekimser kaldı.

Yasal düzenlemeye neden ihtiyaç duyuldu?

Avrupa Parlamentosu tarafından hazırlanan düzenlemeye göre, Airbnb, Booking, Expedia ve TripAdvisor çevrimiçi platformların yaygınlaşmasıyla birlikte Avrupa Birliği (AB) genelinde kısa vadeli konaklama kiralama hizmetlerinin hacmi de çok önemli ölçüde arttı.

Çevrimiçi kısa periyodik kiralamalar, AB’deki toplam turistik konaklamanın yüzde 25’ine ulaştı. Yani bir öteki deyişle, her dört turistik gayeli konaklamadan biri, kısa müddetli kiralama yoluyla yapılıyor.

Bu tıp kiralamalar ev sahipleri, turistler ve birtakım işletmeler için fayda sağlasa da bilhassa konut piyasası için meşakkatlere yol açmaya başladı.

Kısa müddetli kiralama ile ilgili uygun kuralların bulunmaması nedeniyle yüksek konut fiyatları, daimi sakinlerin yerinden edilmesi, aşırı turizm ve haksız rekabeti sıkıntıların artmasına neden oldu.

Bu nedenle birçok turistik Avrupa kenti, Airbnb uygulamalara karşı katı kurallar getirmeye başladı.

Hollanda’nın başşehri Amsterdam ve Fransa’nın başşehri Paris’te, konutların tatil için kira müddetine kısıtlama getirildi.

Ciddi bir konut ıstırabıyla karşı karşıya olan Hollanda’da, yaklaşık 7 bin ev Airbnb üzerinden kısa periyodik kiralanıyor.

Bu nedenle Hollanda’daki konut sahiplerinin, meskenlerin kısa periyodik kiralaması yılda en fazla 30 günle sonlandırıldı.

İspanya’nın Barcelona kenti ise çevrimiçi kısa müddetli kiralama uygulamalarına yasak getirdi.

AB üyesi 23 ülke, 2022’de kısa vadeli çevrimiçi kiralama uygulamaları için yeni kurallar getirdi. Diğer ülkelerde de bu hususta yasal düzenleme hazırlığı devam ediyor.

Parlamento, hem kısa vadeli kiralamadan doğan meseleleri önlemek hem de farklı yerel kuralların iç pazarda yarattığı parçalanmayı ortadan kaldırmak için Avrupa genelinde bu düzenlemeyi gündeme getirdi.

Yeni yasa neleri içeriyor?

Avrupa Parlamentosu tarafından kabul edilen yeni yasa, AB genelinde kısa periyodik kiralamaları kısıtlamak için getirilen kuralları, tek elden daha uygulanabilir hale getirmeyi hedefliyor.

Kaliteli bilgilerin daha iyi yaptırımlara ve daha az yasa dışı kiralamaya yol açmasını sağlayacağı belirtilen düzenleme, şu tedbirleri içeriyor:

• Basit kayıt prosedürü

Kısa müddetli kiralama hizmetlerini kolaylaştıran çevrimiçi platformlar, faaliyet gösterdikleri bölgelerde, listelerindeki mülkler için uygulanan kayıt prosedürleri ve bilgi paylaşımına ilişkin yükümlülüklere uymak zorunda olacak.

Basit bir çevrimiçi kayıt prosedürü sayesinde, ilgili makamların ev sahibini ve ünitesini tanımlamasına ve bilgilerini doğrulamasına imkan sağlanacak.

• Turistler için daha inançlı kiralama hizmetleri

Kısa vadeli kiralama hizmeti veren siteler, ev sahipleri tarafından sağlanan bilgilerin sağlam ve eksiksiz olmasını, kayıt numarasının da açıkça görülebilmesini sağlaması gerekecek.

Yasa kapsamında ilgili makamlar, kayıt numaralarını askıya alabilecek, çevrimiçi platformlardan yasa dışı listelemelerin kaldırmasını isteyebilecek.

Yetkili makamlarla uyumlu çalışmayan platformlara ya da sistem sağlayıcılarına ceza verilebilecek.

• Sağlıklı bilgi paylaşımı

AB üyesi ülkelerin, kısa periyodik kiralama sitelerine kayıtlı ev sahibi faaliyetlerine ilişkin verilere düzenli bir şekilde ulaşabilmesi için tek bir dijital giriş noktası oluşturulacak.

Konutun kiralandığı gece ve konaklayan kişi sayısı, adres, kayıt numarası, bilgilerin toplanması; yetkililerin ev sahibi kayıt süreçlerine ahengi ve ulusal yetkililerin kısa vadeli konaklama kiralama sektöründe uygun siyasetleri uygulamasına imkan tanıyacak.

Taraflar yasa için ne diyor?

Yasa teklifini hazırlayan Hollandalı Yeşil Sol Parti Milletvekili Kim Van Sparrentak, Avrupa kentlerinde yasa dışı kısa vadeli tatil gayeli kiralamalarda artış yaşandığını vurgulayarak, “Bu Avrupa’daki kentlerde hayatı daha zorlaştırıyor” dedi.

Sparrentak’a göre, yeni yasa, yasa dışı kiralamaları ortadan kaldıracak. Düzenli data paylaşımı sayesinde spekülasyonlar önlenecek. Yerel yetkililerin, uygun fiyatlı konutlara erişimi garanti altına alarak konut kriziyle mücadele etmesine katkıda bulunacak.

Airbnb’nin AB siyasetleri sorumlusu Georgina Browes da, AFP’ye yaptığı açıklamada, “İlk kere yolun kuralları netleşiyor. Bu da ev sahiplerine, yetkililere ve ziyaretçilere yarar sağlıyor” dedi.

Yasa ne zaman yürürlüğe girecek?

Avrupa Parlamentosu tarafından kabul edilen yasa, AB Komisyonu’nun onayının akabinde, AB Resmi Gazetesinde yayımlanacak. Üye ülke parlamentoları tarafından da onaylanacak olan yeni yasa en geç 2 yıl içinde bütün AB genelinde yürürlüğe girecek.

Türkiye de kısa vadeli kiralamaya yeni kurallar getirdi

Türkiye de 28 Aralık tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “Konutların Turizm Gayeli Kiralanması Faaliyetlerinin Düzenlenmesine İlişkin Yönetmelik” ile 1 Ocak 2024’ten itibaren Airbnb ve gibi günlük konut kiralamaya dair yeni kural ve düzenlemeler getirdi.

Yeni düzenleme ile 100 günden az süreyi kapsayan konut kiralamaları “Turizm Gayeli Konut Kiralaması” kapsamına alındı.

Bu kapsamdaki konutların kiralanması ile ilgili kontrol ve yetki Kültür ve Turizm Bakanlığı’na devredildi.

Yeni düzenleme uyarınca kiralanan konutların girişlerine plaket asılması mecburî hale getirildi.

Turizm gayeli kiralanacak konut, bir binanın dairesi ise aynı binadaki tüm kat maliklerinden oy birliği ile izin alınması gerekiyor.

İzin dokümanı olmadan konutlarını kiraya verenlere, kiralama yapılan her bir konut için 100 bin TL idari para cezası uygulanacak ve izin dokümanı alarak faaliyette bulunabilmesi için 15 gün süre verilecek.

Süre sonunda izin dokümanı almadan kiralama faaliyetlerini sürdürenlere 500 bin TL idari para cezası uygulanıyor.