Avrupa Parlementosu kadına yönelik şiddet konusundaki ilk AB yasasını onayladı: Faillere ağır cezalar geliyor

Avrupa Parlementosu bayana yönelik şiddet konusundaki ilk AB yasasını onayladı: Faillere ağır cezalar geliyor

24.04.2024 23:40

A⁺

A^-

Avrupa Parlamentosu, Avrupa Birliği (AB) genelinde ilk defa uygulanacak bayana yönelik şiddetle çabayla ilgili maddeyi kabul etti.

Kadına yönelik şiddet ile aile içi şiddete karşı ağır cezalar içeren yeni yasa, bayan sünneti ve zorla evlendirmeyi suç kapsamına alıyor.

Yeni yasal düzenleme, siber şiddete karşı daha güçlü mücadele, mağdurlara daha iyi yardım ve tecavüzü önlemeye yönelik adımları içeriyor.

Çarşamba günü Avrupa Parlementosu Genel Kurulu’nda ele alınan yasa, 27’ye karşı 522 oyla kabul edildi. 72 milletvekili de çekimser kaldı.

Yasa hangi düzenlemeleri içeriyor?

Büyük bir çoğunluğun dayanağıyla kabul edilen yasa, üye ülkelerde gereğince ele alınmayan, bayanları orantısız şekilde etkileyen makul şiddet çeşitlerini AB genelinde suç kapsamına alıyor.

Yeni düzenleme ile bayan sünneti ve bayanların zorla evlendirilmeleri yasaklanıyor. Özel bilgilerin ifşa edilmesi ve internet yoluyla işlenen suçlara ilişkin yeni kurallar getiriliyor.

Yasa uyarınca, tecavüzün önlenmesi konusunda “rıza” kavramına kapsamlı bir açıklama getirilirken, internet ve sosyal medya üzerinden yapılan taciz de cezalandırılıyor.

Yeni yasa, şu cürümleri düzenliyor:

-tecavüz

-cinsel saldırı

-kadın sünneti

-interseks sünneti

-zorla kısırlaştırma

-zorla evlendirme

-çalışma ömründe cinsel taciz

-mahrem ya da manipüle edilmiş gereçlerin istek dışı paylaşımı

-siber takip ve taciz

-cinsel içerikli malzemenin istenmeden elde edilmesi

-şiddete ya da nefrete siber teşvik

Yasada hangi cezalar öngörülüyor?

Yasa kapsamında, tecavüz tarifi, istek dışı tüm cinsel eylemleri kapsayacak şekilde genişletiliyor.

Yeni maddede, korkutma, şuur kaybı, sarhoşluk, uyku, hastalık, bedensel yaralanma ya da sakatlıki savunmasız durumlar, “rıza dışı eylem” kapsamında bedellendiriliyor.

Kadının sessizliği, kelamlı ya da fizikî olarak direnmemesi, faille mevcut yahut geçmişteki alakası etkenlerin, “rızası varmış gibi” ele alınması yasaklanıyor.

Yasada, bireyin istek göstermiş olmasına karşın isteğinden vazgeçme hakkı da tanınıyor.

Kadına Yönelik Şiddet ile Aile İçi Şiddetin Önlemesi Yasası, tecavüz ve şiddete ilişkin hatalarda 8 – 10 yıl hapis cezası öngörüyor.

Yasa, cinsel saldırı cürümleri için en az 3 yıl, suçun ağırlaştırıcı nedenler altında işlenmesi halinde ise en 5 yıl hapis cezası verilmesini emrediyor.

Yeni maddeyle, bu suçlara ilişkin ağırlaştırıcı nedenler listesi de genişletildi.

Liste, kamu görevlilerine, gazetecilere ya da insan hakları savunucularına karşı işlenen kabahatlerin yanı sıra, mağdurların cinsiyetlerine, cinsel yönelimlerine, cilt renklerine, dinlerine, sosyal kökenlerine ya da siyasi inançlarına göre cezalandırmayı da içeriyor.

Mağdurlar için neler öngörülüyor?

Avrupa Parlementosu tarafından kabul edilen yasa, cinsel şiddet mağdurlarına destek konusunda da yeni düzenlemeler içeriyor.

Mağdurlara, sığınma ve barınma ortamı ile kapsamlı sağlık hizmeti sağlanması başta olmak üzere, güvenlik ve refahı artırıcı çeşitli yardımlar sağlanacak.

Yeni düzenlemeyle, şikayetler ve yasal süreçlerin takibi kolaylaştırılacak.

Yasa kapsamında, AB üyesi ülkeler, “rıza dışı cinsel alakanın ceza gerektiren bir suç olarak kabul edildiği” konusunda kamuoyunu bilinçlendirecek kampanyalar düzenleyecek.

Yeni yasa ne zaman yürürlüğe girecek?

Yeni yasal düzenleme, AB Resmi Gazetesinde yayımlandıktan 20 gün sonra yürürlüğe girecek.

AB üyesi ülkeler, yeni maddeyi 3 yıl içinde hayata geçirmiş olacak.

Yasal düzenlemeye neden ihtiyaç duyuldu?

Avrupa Parlementosu’na göre, bayanlara yönelik şiddet ile aile içi şiddet AB genelinde epeyce yaygın.

AB üyesi ülkelerde her 3 bayandan birinin bu durumdan etkilediği tahmin ediliyor.

AB verilerine göre, 2014 yılında her 10 bayandan biri cinsel taarruza uğradığını, her 20 bayandan biri ise tecavüze uğradığını bildirdi. Her 5 bayandan yaklaşık ikisi de aile içi şiddete maruz kaldığını söyledi.

Avrupa Parlementosu’na göre, son yıllarda da tahminen her 2 genç bayandan biri cinsiyete dayalı siber şiddete maruz kalıyor.

Siber şiddet bilhassa siyasetçi, insan hakları savunucuları ya da gazeteciler kamusal hayatta etkin olan bayanları etkiliyor.

AB genelinde cinsel tacize uğrayan bayanların yaklaşık üçte biri iş yerinde şiddete maruz kalıyor.

Bu nedenle de bütün üye ülkelerin, bu hususta daha faal ve süratli tedbirler alması için kapsamlı bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyduğu savunuldu.

Yasanın kabulüne yönelik yansılar neler?

Avrupa Parlementosu Bayan Hakları ve Cinsiyet Eşitliği Kurulu eş raportörü Frances Fitzgerald, yasal düzenlemenin kabul edilmesini, “Avrupa’yı dünyada bayana yönelik şiddeti sona erdiren ilk kıta yapmak için atılan ilk adım” olarak değerlendirdi.

Düzenlemeyi, “kadına yönelik şiddeti önleyecek, mağdurları koruyacak ve failleri yargılayacak, böylelikle bu menfur kabahatlerle mücadelede bütünsel bir yaklaşım sağlayacak geniş kapsamlı bir yasa” diye tanımlayan Fitzgerald, “Kadına yönelik şiddet ortadan kaldırılmadan eşitlik olamaz; Buna cürümleri işleyenlerin cezasız kalmamasını sağlamalıyız” dedi.

Parlamento Sivil Özgürlükler Komitesi eş raportörü Konutun İncir de, yasanın, “AB genelinde adalet ve eşitlik için bir zafer” olduğunu söyledi.