Bakan Fidan: PKK Irak’ın her yerini kanser hücresi benzeri sarıyor

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İsrail’in Gazze’ye hücumları ve ateşkes müzakereleri başta olmak üzere Ortadoğu’daki ve Karadeniz’deki gelişmelere dair Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) merkezli Sky News Arabia televizyon kanalına mülakat verdi.

Filistin-İsrail barış müzakerelerinde mutabakata varılamamasıyla ilgili olarak Fidan, “Netanyahu’nun, öbür bir ajandası var. Filistin’de ateşkes, Netanyahu’nun politik gayeleriyle örtüşmüyor. Gerek Amerikalılar, gerek Batılılar da bu bahiste hemfikirler” diye konuştu.

Fidan ayrıyeten, “İki devletli tahlili şu anda hayata geçirmezsek, ileride bir dördüncü Gazze savaşı çıkacaktır. Daima savaşlarla uğraşacağız” değerlendirmesinde bulundu.

Dışişleri Bakanı, “İki devletli çözüm konusunda anlaşma olursa, Türkiye olarak önerdiğimiz garantörlük sisteminin kesimi olabiliriz” tabirini kullandı.

‘Petrolü, enerji kaynaklarını alıp Suriye halkına geri vermemiz gerekiyor’

Suriye konusunda Türkiye’nin sonuncu duruşuna ilişkin soru üzerine Fidan, terörizmin Suriye’den temizlenmesi gerektiğine işaret ederek, orada bilhassa PKK’nın işgal ettiği Arap toprakları, ele geçirdiği petrol tesisleri olduğunu belirtti. Fidan, “(PKK/YPG) ile savaşmamız, bunun elindeki petrolü, enerji kaynaklarını alıp Suriye halkına geri vermemiz gerekiyor” dedi.

Ankara ve Bağdat’ın PKK’yla mücadele konusunda ortak bir perspektife ve duruşa sahip olup olmadığı sorusuna ilişkin Fidan, Türkiye olarak Irak’ta hem siyasal istikrarın hem can güvenliğinin sağlanması için daima yapan katkıda bulunduklarını söyledi.

Fidan, “PKK, Irak’ın her yerini kanser hücresi benzeri sarıyor. Bu artık bizim meselemiz olmaktan çıkıp Irak’ın bir milli güvenlik problemine dönüştü” ifadelerini kullandı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriye’yle olan sonun güvenliği, terörle mücadele, Suriyelilerin inançlı ve özgür şekilde ülkelerine geri dönüşü hususlarının Türkiye için olağanüstü çok önemli olduğunu söyledi.

Gazze sıkıntısının özelde İslam dünyasının, genelde de tüm dünyanın kalbine saplanmış bir hançer benzeri olduğunu ifade eden Fidan, bütün insanlık kurallarının ayak altına alındığı bir soykırımı canlı yayında bütün insanlığın izlediğini söyledi.

Gazze’deki savaşı durdurmak, halkın yaralarını sarmak ve Filistin devletinin tanınması için dünyada muazzam bir seferberlik olduğunu ve bilhassa Mısır’ın ve Katar’ın müzakereler konusundaki arabuluculuk rollerini çok değerli bulduklarını dile getiren Fidan, “Türkiye olarak ateşkes konusunda biz de bütün taraflara elimizden gelen takviyesi vermeye çalışıyoruz. Bu bahiste Hamas ile de temaslarımız var, onlarla da konuşuyoruz. Hem istihbaratımız, hem Bakanlığımız ağır bir diplomasi trafiği içerisinde. Gayemiz bu savaşın, bu katliamın bir an önce durması. Bunun için uğraşıyoru.” dedi.

Hamas önderlerinin Türkiye’de konuk edilmesi gündemde yok

Hamas önderlerinin Katar’ın başşehri Doha’dan çıkarılması için baskı yapıldığına dair savların dedikodudan ibaret olduğunu belirten Fidan, Hamas başkanlarının Türkiye’de konuk edilmesi sıkıntısını ise şimdi teoride ve pratikte tartışmadıklarını bildirdi.

Bakan Fidan, İsrail’in Gazze atakları sonrasında Hamas’a içeriden yöneltilen tenkitlerle ilgili ve Ankara’nın Hamas’ın geleceğini nasıl gördüğüne dair soru üzerine şu sözleri kullandı:

Ankara’nın desteklediği tek mevzunun, Filistin’in haklı davası ve haklı direnişi olduğunu söyleyen Fidan, “Bunun, Batı Şeria’da, Kudüs’te ya da Gazze’de olması fark etmiyor. Çok Önemli olan Filistinlilerin uluslararası sistem tarafından kendilerine verilmiş olan 1967 hudutları içerisinde başşehri Doğu Kudüs olan bir devlete sahip olmalarıdır” diye konuştu.

Filistin’de iki devletli tahlil hayata geçirilmezse savaşların önüne geçilemeyeceğini, bölgelerinde savaşın yaygınlaşmasını istemediklerini vurgulayan Fidan, İsrail, Filistin ve bölgenin güvenliği için bunun yapılması gerektiğini, Türkiye’nin bu politikayı esas aldığını vurguladı.

Fidan, Türkiye olarak birtakım İslam ülkeleriyle bu devletin ve barış muahedesinin ayakta kalması için ellerini taşın altına koymaya hazır olduklarını söyledi.

Türkiye’nin hem Arap ülkeleri ile ilgilerini çok ileri seviyeye taşımak hem de güvenlik krizleri başta olmak üzere diğer cinsten krizler yaşamamak için bir sistem oluşturulmasını istediğini belirten Fidan, şunları söyledi:

‘Suriye ile belli noktalarda gerekli adımları atmak istiyoruz’

“Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Suriye’yle yakınlaşma konusunda birtakım davetleri olmuştu. Başkan (Beşar) Esad buna olumlu yaklaştı fakat birtakım kaideler koymuştu. Daha sonra Türk Silahlı Kuvvetleri’nin bir açıklaması olmuştu. Türkiye’nin Suriye ile yakınlaşma konusunda en son duruşu nedir?” sorusunu Fidan şu şekilde yanıtladı:

2017’den itibaren çeşitli kanallarla yürütülen görüşmeler ve çoklu ortamlarda yapılan tartışmalar olduğuna ve bunların yararını gördükleri anlar olduğuna işaret eden Fidan, “Mesela bakın, son 6-7 yıldır Suriye’de, Suriye muhalefeti ile rejim arasında bir çatışma yaşanmıyor. Bu birincisi. İkincisi, halihazırda Suriye’den bölge ülkelerine ve dünyaya daha fazla mülteci gitmiyor. Suriye rejimi, savaşın olmadığı bu süreç içerisinde, altyapı meselelerini, ekonomi meselelerini gidermek için, birtakım siyasi sıkıntılarını gidermek için imkan buldu” dedi.

‘Suriyelilerin yarıdan fazlası şimdi ülke dışında yaşıyor’

Fidan, “bu süreksiz durumu” daha kalıcı bir hale dönüştürmeleri gerektiğini dile getirerek, “Biliyorsunuz Suriye’den, hayatlarından telaş ettikleri için bölge ülkelerine gitmek zorunda kalmış milyonlarca insan var. Ürdün’e gittiler, Lübnan’a gittiler, Körfez ülkelerine gittiler, 1 milyon Avrupa’ya gitti, birkaç milyonu Türkiye’ye geldi. Yani Suriyelilerin yarıdan fazlası şimdi ülke dışında yaşıyor. Bu insanlar inançlı şekilde ülkelerine dönebilmeli” sözlerini kullandı.

Terör örgütü PKK’nın yurt dışındaki faaliyetlerine ilişkin konuşan Fidan, “Çünkü bu örgüt oradan çaldığı bu servet sayesinde hem Suriye halkına karşı hem Türk devletine karşı bir savaş içerisinde.” diye konuştu.

Fidan, kendisine yöneltilen “Şam’ın söz ettiği bir terör var, teröre yönelik ortak bir perspektif var mı? Suriye muhalefetinin geleceği, siyasi muhalefet ve silahlı muhalefetin geleceği hakkında Suriye ordusuyla birleştirme konusu var. Bu hususta ne dersiniz?” sorusuna şu karşılığı verdi:

‘Türkiye olarak bizim Suriye devletiyle bir arada atmamız gereken adımlar var’

Suriye muhalefetinin Cenevre’de rejimle katıldıkları anayasa çalışmaları olduğuna ve bu çalışmaların sağlıklı şekilde gitmesi gerektiğine dikkati çeken Fidan, “Aslında Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu (BMGK) aldığı 2254 sayılı kararla olağanüstü kısa ve öz bir iç uzlaşma yol haritasını ortaya koydu. Hem muhalefetin hem rejimin bir arada bir araya gelip ne yapması gerektiğine ilişkin çok net bir yol haritası var. Bu uluslararası sistemin koyduğu bir harita. Biz iki tarafın da bu harita çerçevesinde çalışmasını destekliyoruz” sözlerini kullandı.

Fidan, “Buna ilaveten Türkiye olarak bizim Suriye devletiyle birlikte atmamız gereken adımlar var. Sınır güvenliği, terörle mücadele başta olmak üzere, mültecilerin inançlı ve özgür bir şekilde geri dönüşü konusu var. Bunlar olağanüstü önemli” dedi.

Fidan, milyonlarca insanın Suriye’yi terk ettiğini, ülke nüfusunun yarıdan fazlasının mülteci olduğunu hatırlatarak, “Burada ne ekonomi olur, ne tarım olur, ne endüstrileşme olur, ne yatırım olur” diye konuştu.

“Şam’ın Türkiye ile ilişkileri yeniden eski haline dönmesi için kaide koştuğu sorunlar var. Türk askerlerinin Suriye’den çıkması kaidesi var. Türk güçlerinin Suriye’den çıkması için bu bahiste bir zaman çizelgesi oluşturmayı düşünür müsünüz?” sorusu üzerine Fidan, şunları kaydetti:

“Bize şu ana kadar iletilmiş herhangi bir ön kaide yok. Şu an bizim perspektifimizde olan birtakım meseleler var, onların perspektifinde olan kimi sıkıntılar var. Daha görüşmeden birbirimize koşul koyacak isek o vakit esasen görüşmenin bir manası yok. Görüşme dediğiniz şey uygar bir şekilde zati meseleleri çözmek için vardır. İnsanlar sıkıntıları çözmek için görüşürler.”

Fidan, “Biz güçlü bir ülkeyiz. Çaresizlikten ötürü bir görüşme arayışı içinde değiliz. Tam aksine olgunluğumuzdan ötürü bir görüşme arayışı içindeyiz. Bu bahiste gücümüzden fazla, diplomatik etkimizi ve bölgenin barışa olan gereksinimini esas alma anlayışındayız” değerlendirmesinde bulundu.

Bu konuda Türkiye’nin dostlarının takviyesinin kıymetine değinen Fidan, “Arap Ligi üyelerinin, bilhassa Suriye’nin komşusu olan ülkelerin dayanakları ve tavırları da önemli. Biz onlarla konuşuyoruz. Suudi Arabistan ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile konuşuyoruz. Katar’la, Mısır’la, Ürdün’le, kardeşlerimizin hepsiyle konuşuyoruz” diye konuştu.

‘Türkiye yapan rolü oynamada kararlıdır’

Fidan, esas problemin “Suriye’ye ve Suriyelilere nasıl yardımcı olabiliriz? Suriye’yi içinde bulunduğu krizden nasıl kurtarabiliriz?” sorularına karşılık bulmak olduğuna işaret ederek, “Hep birlikte bunun arayışı içerisindeyiz. Bu yeni periyotta bölge ülkelerinin birbirleriyle olan diyaloğunun arttığını görüyoruz. Daha yapan siyasetlerin öne çıktığını görüyoruz. Bölgede kalkınmaya yönelik arayışların öne çıktığını görüyoruz. Türkiye bu noktada elinden gelen yapan rolü oynamada son derece kararlıdır.” dedi.

“Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Esad’ın görüşmesi hala ihtimal dahilinde mi?” sorusuna Fidan, “Cumhurbaşkanı’mız bu türlü bir teklifte bulundu. Bizler de bu bahis üzerinde çalışıyoruz. Bir şey söylemek için şimdi erken ama ben çalışıyorum” karşılığını verdi..

Türkiye’deki Suriyelilere ilişkin soruyu yanıtlayan Fidan, Türkiye’nin bölgesinde istikrarı güçlü bir ülke olduğunu vurgulayarak, “Son 20-30 yıldır, yakın etrafımızda olan krizlerden kaçan çok sayıda insan Avrupa’nın öbür kentlerine iltica ettikleri benzeri Türkiye’ye de geliyorlar. Yani istikrarlı ülkelerin bu türlü bir yazgısı var” dedi.

Fidan, kardeşlik hukuku gereği bilhassa Suriyelilere el uzattıklarını, Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın tanımlamasıyla “ensar-muhacir” kardeşliği temelinde, zor durumda olan, canını kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya olan insanlara el uzatmış olan bir Türkiye olduğunu, Irak’ta ve sorunları olduğu zaman diğer ülkeler için de birebirini yaptıklarını ve el uzatmanın, Türk kültüründe olduğunu söyledi.

Türkiye’nin yardım elini uzatmasının hem kültürlerinden hem de hukuktan kaynaklandığını dile getiren Fidan, şöyle devam etti:

‘Ağustos ayı başında Kahire’ye bir ziyaretim olacak’

Mısır-Türkiye alakalarına dair Fidan, “Benim ağustos ayı başında inşallah Kahire’ye bir ziyaretim olacak. Sayın (Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah) Sisi’yi de inşallah Ankara’da ağırlayacağız” diye konuştu.

Fidan Türkiye’nin Arap ülkeleriyle ilişkileri hakkındaki bir soruya, “Arap kardeşlerimizle ilgilerimiz elhamdülillah nitekim kusursuz bir seviyeye ulaşıyor. İhtilafların olması olağandır. Ama olgun devletlerin bunları belli bir stratejik çerçeve içerisinde olgun bir şekilde yönetmesi gerekiyor” yanıtını verdi.

‘Türkiye, Irak’ın kalkınmasına yönelik siyasetleri önceliyor

Türkiye’nin Irak’ın kalkınmasına yönelik siyasetleri öncelediğini ifade eden Fidan, Irak’ın Kalkınma Yolu projesinin çok çok önemli bir proje olduğunu ve Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani’yi ve bu projeyi sonuna kadar desteklediklerini vurguladı.

Fidan, Irak’ın yatırım alabilmesi için silahtan, çatışmalardan, PKK ve IŞİD benzeri terör örgütlerinden arındırılmış olması gerektiğini aktardı.

Bakan Fidan, “Bölgede herhangi bir ülkenin, bölgenin tamamında yahut öbür ülkeler üzerinde olağan işbirliği dışında farklı tekniklerle tesir oluşturmasını, bölgede rahatsız edici ögeler oluşturmasını desteklemiyoruz. Buna benzer şeyleri hangi ülke yaparsa yapsın biz bu çeşitten siyasetleri desteklemiyoruz. Bu nedenledir ki biz, bölgede çok önemli bir bölgesel güvenlik işbirliği yapısının oluşturulması fikrine sahibiz. Bölgesel işbirliğini artırırsak, bölgesel ülkelerin birbirine olan güven ve itimadını yükseltirsek, bölgede zayıf alan kalmayacaktır” şeklinde konuştu.

‘BAE ile itimada dayalı olağanüstü bir alakamız var’

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile ilgilerinin de olağanüstü seviyede olduğunu bildiren Fidan, şunları söyledi:

Fidan, Suudi Arabistan’la bağlarının sorulması üzerine, “Suudi Arabistan’la da münasebetlerimiz çok iyi. Bilhassa savunma endüstrisi alanındaki işbirliği önemli. Karşılıklı yatırımlar alanında işbirliğimiz önemli. BAE ile olduğu benzeri Suudi Arabistan’la da bizim bölge krizlerine yönelik görüş alışverişlerimiz devam ediyor. Hem Suudi Arabistan hem Birleşik Arap Emirlikleri ile Körfez İşbirliği Kurulu içerisinde önemli temaslarımız var. Son olarak Katar’da Dışişleri Bakanları seviyesinde yapılan Türkiye Körfez İşbirliği Kurulu toplantısında beraberdik. Çok önemli, hoş kararlar alındı” değerlendirmesinde bulundu.

Fidan, sözlerini şöyle sürdürdü:

Libya’nın doğusundaki silahlı güçlerin lideri Halife Hafter’in Türkiye’yi ziyaret etme ihtimali ve Türkiye’nin Libya’nın doğusuyla ilişkileri hakkındaki soruya Fidan, Libya’nın doğusuyla münasebetlerinin epeyce iyi şekilde ilerlediği yanıtını verdi.

Hem doğunun hem batının birleşip bütünleşeceği, bağımsız, hükümran bir Libya devletinin tekrar hayata geçmesini arzuladıklarını dile getiren Fidan, şunları kaydetti:

Libya’nın Türkiye ile 2019’da imzaladığı Deniz Yetki Alanlarının Sonlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası’nın yeniden gözden geçirilip geçirilmeyeceğinin sorulması üzerine Bakan Fidan, “Biz Libya ile bu mevzuyu kendi ortamızda biliyorsunuz hallettik. Bu öbür ülkeleri kasvete sokmuş olabilir, ama o bizim sıkıntımız değil. Çok Önemli olan bizim yaptığımız bu işin hukuka uygunluğu ve karşılıklı isteğe dayalı olmasıdır. Biz buna bakıyoruz” dedi.

‘Biz orada barışı muhafaza faaliyetimize devam edeceğiz’

Fidan, Türkiye’nin Kuzey Kıbrıs’ta askeri varlığıyla ilgili bir soru üzerine şunları dile getirdi:

‘Ateşkes görüşmesinin başlamasında Türkiye olarak elimizden gelen her şeyi yapmaya hazırız’

Sky News Arabia muhabiri, Fidan’a Türkiye’nin Kiev ve Moskova ile münasebetlerinde nasıl bir istikrar yürüttüğünü sordu.

Fidan, “Ukrayna’da devam eden savaşın sona erdirilmesi için Cumhurbaşkanı’mızın baştan beri ortaya koyduğu bir perspektif var, bir vizyon var. İlk başta bu vizyonu savaşan taraflar pek paylaşmadı. Ama şu anda geldiğimiz noktada, büyük bir memnuniyetle görüyoruz ki, bir diyaloğun, bir ateşkes görüşmesinin başlaması gerektiği konusunda artık herkes hemfikir. Biz Türkiye olarak bu hususta elimizden gelen her şeyi yapmaya hazırız” dedi.

Ateşkes konusunda ellerinden geleni yaptıklarını ve yapmaya devam edeceklerini bildiren Fidan, Karadeniz’in güvenliğinin Türkiye için çok önemli olduğunu ifade etti. Fidan, şu değerlendirmelerde bulundu: