Biden yönetiminin, İsrail’in “olası” savaş suçlarını araştırdığı iddia ediliyor

The Huffington Post’un hususa hakim 3 kaynağa dayandırdığı haberine göre, Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Kurulu Stratejik İletişim Koordinatörü John Kirby’nin 4 Ocak’taki “ABD hükümetinin, müttefikimiz İsrail’in uluslararası hukuka ahengini incelemek için herhangi bir resmi değerlendirme yaptığından haberim yok” sözlerine karşın, Amerikalı yetkiler İsrail’in savaş hataları konusunda harekete geçti.

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Güney Afrika Cumhuriyeti’nin İsrail aleyhine açtığı soykırım davasında 26 Ocak’ta İsrail aleyhine ihtiyati önlem kararları alırken ABD’nin, İsrail’in Gazze’deki savaş suçlarına ilişkin yaklaşımı tartışılmaya devam ediyor.

Kaynaklar, Amerikalı yetkililerinin aylardır İsrail’in mümkün uluslararası hukuk ihlallerini değerlendirdiğini ve bu alandaki çalışmalara sürdüğünü savundu.

Dışişleri Bakanlığı yetkililerinin İsrail’in uluslararası hukuku “ihlal etmiş olabileceğine inandıkları Gazze’deki eylemlerini” araştırdığını söyleyen bir devlet vazifelisi, savcıların buna aynı örnekleri aylardır incelediğini belirtti.

Soruşturmaların da çeşitli yollardan yürütüldüğü ifade edildi.

Söz konusu görevli ve Dışişleri Bakanlığı’nın bir işçisi, Dışişleri Bakanlığınınzamanda İsrail’in eylemlerinde ABD menşeili silahların kullanılmasına ilişkin inceleme yaptığını da kaydetti.

Biden yönetimi, geçen sonbaharda ABD tarafından sağlanan silahların üçüncü taraflarca sivillere zarar vermek için kullanılıp kullanılmadığının izleneceğini ve uluslararası hukuk ihlallerine ilişkin ispatların takibinin yapılacağını açıklamıştı.

The Huffington Post’a konuşan, Beyaz Saray’da Ulusal Güvenlik Kurulu tarafından 9 Şubat’ta düzenlenen basına kapalı brifingde bulunan diğer bir kaynak, bir Kurul yetkilisinin ABD’nin İsrail’in uluslararası hukuka uyup uymadığına ilişkin değerlendirmeler yürüttüğünü söylediğini, aktardı.

Ulusal Güvenlik Kurulu ve Dışişleri Bakanlığı sözcüleri, The Huffington Post’un bahse ilişkin yorum ve taleplerine karşılık vermedi.

“ABD, suç iştirakini sonlandırmali”

Eski Dışişleri Bakanlığı yetkililerinden Annie Shiel, Amerikan yetkililerin aylardır ABD’nin, İsrail’in Gazze’deki akınlarında uluslararası hukuka uyup uymadığını değerlendirmeye almadığını tekraren açıkladıklarını hatırlattı.

Biden idaresinin, ABD’nin “Gazze’de sivillere felaket niteliğinde zarar verme” konusundaki rolüne ve Washington’un daha fazla hasarı tedbire sorumluluğuna artık açıklık getirmesi gerektiğini savunan Shiel, “Kongre ve kamuoyunun bu sürecin neleri gerektirdiğini, neler bulduklarını ve en kıymetlisi ihlallerin sonuçlarının ne olacağını bilmesi gerekiyor.” dedi.

Shiel, “Dört aydan fazla sürede 28 bin Filistinlinin öldürülmesiyle İsrail’in kayıtsız koşulsuz silahlandırılmasının riskleri ortada” diye konuşarak, ABD’nin bu durumu ivedilikle “dürüstçe” kabul etmesi ve suç iştirakini sonlandırmasi gerektiğini söyledi.

Habere göre, Dışişleri Bakanlığı yetkililerinin, İsrail’in uluslararası hukuku savaş suçu teşkil edecek biçimde ihlal ettiğine dair resmi bulguları kesin olarak yayınlayıp yayınlamayacakları şimdi bilinmiyor.

Bakanlık, Rusya ile Ukrayna arasında Şubat 2022’de başlayan savaştan bir ay sonra Rus askerlerinin savaş suçu işlediklerini iddia etmişti.

UAD’de İsrail aleyhine açılan soykırım davası

Güney Afrika Cumhuriyeti, 29 Aralık 2023’te, 1948 tarihli Birleşmiş Milletler (BM) Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Mukavelesi’ni ihlal ettiği gerekçesiyle İsrail aleyhine UAD’de dava açtı.

Güney Afrika, Gazze’deki durumun aciliyet teşkil etmesi sebebiyle UAD’den ihtiyati önlemlere hükmetmesini istedi ve önlem talebine ilişkin duruşmalar, 11-12 Ocak’ta Lahey’deki Barış Sarayı’nda yapıldı.

Divan, 26 Ocak’ta açıkladığı önlem kararlarında, İsrail’in Soykırım Mukavelesi’nin 2. unsurunda tanımlanan fiillerin işlenmemesi için elinden gelen tüm tedbirleri almasına, İsrail ordusunun Soykırım Mukavelesi’nin 2. unsurundaki fiilleri işlemesini engelleyecek tedbirleri acilen almasına, Gazze’deki Filistinlilere yönelik soykırım daveti yapanları önlemek, engellemek ve cezalandırmak için gereken tüm adımları atmasına, Gazze’deki Filistinlilerin karşılaştığı olumsuz ömür şartlarını ortadan kaldırmak için ihtiyaç duyulan temel hizmetlere ve insani yardımın sağlanmasını mümkün kılan acil ve tesirli tedbirleri almasına, Gazze’deki Filistinlilere karşı Soykırım Mukavelesi’nin ihlalini gösteren kanıtların yok edilmesini önlemek ve korunmasını sağlamak için tesirli önlemler almasına, kararın yürürlüğe girmesinden itibaren 1 ayda alınan tüm önlemler hakkında Mahkemeye bir rapor sunmasına hükmetti.