Blinken: ABD ve Çin ikili ilgilerini sorumlu şekilde yönetmeli

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Çin seyahatinde son olarak Pekin’de Devlet Başkanı Şi Cinping tarafından kabul edildi. Blinken’ın programında olmayan görüşme, Amerikalı bakanın Şi’nin dış siyaset danışmanı Vang Yi’yle bir araya gelmesinin akabinde yapıldı.
Antony Blinken, yaklaşık yarım saat süren görüşmeden sonra düzenlediği basın toplantısında, ABD ve Çin’in ortalarındaki alakayı “sorumlu şekilde yönetmek” zorunda olduğunu söyledi.
Blinken, Şi ile ortak çıkarlarına ilişkin pek çok bahiste benzer çizgide olduklarını; Çin’deki resmi görüşmelerin tamamının yapan geçtiğini belirtti.
Blinken, Kuzey Kore’nin füze denemelerinden vazgeçip davranması gerektiğini söyledi, ABD’nin Tayvan siyasetinin değişmediğini vurguladı.
“Tavyan’ın bağımsızlığını desteklemiyoruz” diyen Blinken, bölgede statükonun değişmesini istemediklerini kaydetti, bununla birlikte Şi’ye “Çin’in Tayvan’la ilgili provokatif hareketlerine dair endişelerini” aktardığını söyledi.
Blinken, ülkesinin, Çin’deki insan hakları ihlalleriyle ilgili dertlerini da Şi’ye ilettiğini belirtti.
Şi Cinping: İlerleme kaydettik, kimi bahislerde mutabakata vardık’
Şi Cinping ise Çin Devlet Televizyonu’na yaptığı açıklamada, “İki taraf da Başkan Joe Biden ve benim Bali’de vardığımız ortak mutabakat doğrultusunda hareket etmeyi kabul etti. İki taraf da ilerleme kaydetti ve kimi mevzularda muahedeye vardı. Bu çok iyi” dedi.
Şi, hangi hususlarda mutabakata vardıklarını ise açıklamadı.
Blinken’in seyahatinin Çin-ABD ilgilerinin istikrara kavuşmasına “daha olumlu katkılar” sağlamasını umduğunu söyleyen Şi, “Devletler arası etkileşimler çoğu zaman karşılıklı hürmet ve samimiyete dayalı olmalı” diye konuştu.
ABD Başkanı Joe Biden ve Çin lideri Şi Cinping, Kasım ayında Endonezya Bali’de gerçekleştirilen G20 zirvesinde bir araya gelmişti.
ABD Dışişleri Bakanlığı daha önce Blinken-Vang görüşmesini ise “samimi ve yapıcı” olarak nitelendirmişti.
Vang, ABD ve Çin’in ikili münasebetlerini düzeltmelerini gerektiğini vurgulamıştı.
Blinken dün de Çin Dışişleri Bakanı Qin Gang ile 7,5 saat süren bir görüşme yapmıştı.
Çin’in devlet televizyonu CCTV’ye göre Qin, Blinken’a, “iki ülke arasındaki alakaların, diplomatik münasebetlerin kurulmasından bu yana en berbat durumda olduğunu” söyledi. Qin, “Bu durum iki ülkenin ve uluslararası toplumun çıkarına değil” dedi, Tayvan sıkıntısının iki ülke ilgilerine en çok zarar veren mevzu olduğunu söyledi.
Çin, toprağı olarak gördüğü Tavyan yakınında kısa süre önce askeri tatbikat yaptı.
ABD ise Tayvan hükümeti ile yakın bir bağlantıyı sürdürmekte kararlı.
Amerikan Dışişleri Bakanı Antony Blinken’ın gezisi, 2018’den bu yana ABD’den Çin’e yapılan en üst seviye ziyaret.
Blinken’ın 5 ay önce yapmayı planladığı Çin gezisi ise casus balon krizi nedeniyle ertlenmişti.
ABD, Şubat ayında ülkedeki çok önemli askeri alanlar üzerinde casusluk için kullanıldığını ileri sürdüğü Çin’e ait dev bir balonu düşürmüştü.
Olay diplomatik krize yol açmış; Çin balonun “bilimsel ve meteorolojik” maksatla uçurulduğunu ve Amerikan hava alanına girmesinin “üzüntü yarattığını” açıklamıştı.