BM: İsrail’in Refah planı, yardımlarımızın tabutuna son çiviyi çakacak

BM İnsan Hakları Kurulunun 55. Oturumu’nun açılışında konuşan Guterres, hiçbir şeyin Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki İsrail’e yönelik akınlarını haklı göstermeyeceğini belirtti.

Guterres, hiçbir şeyin Filistin halkının toplu cezalandırılmasını da haklı gösteremeyeceğini vurgulayarak, görev müddeti boyunca ilk defa Gazze’de kan dökülmesini durdurmak ve tansiyonun tırmanmasını önlemek gayesiyle BM Güvenlik Kuruluna (BMGK) ateşkes içeren 99. maddeyi hatırlatan mektup gönderdiğini lakin bunun kâfi olmadığını dile getirdi.

Uluslararası insancıl hukukun saldırı altında bulunduğuna dikkati çeken Guterres, şunları söyledi:

Guterres, insani ateşkesin yanı sıra tüm rehinelerin derhal ve şartsız serbest bırakılması davetini yineledi.

Dünyanın, insanların ve insan haklarının çalkantılı olduğu bir vakitte bir araya geldiklerini aktaran Guterres, savaşın tarafları, insan haklarını ve insancıl hukuku ayaklar altına aldıkça çatışmaların çok büyük ziyanlara yol açtığını kaydetti.

Guterres, yerel seviyede ve çevrim içi ortamda birçok topluluğun şiddet içeren telaffuzlar, ayrımcılık ve nefret tabirleriyle parçalandığını ifade ederek, bu duruma bilgi savaşının da eklendiğinin altını çizdi.

Dünyanın gün geçtikçe daha az inançlı bir yer haline geldiğini vurgulayan Guterres, on yıllardır süren istikrarlı güç ilgilerinden sonra ‘çok kutupluluk‘ çağına geçildiğine, bu durumun, uluslararası sahnede liderlik ve adalet için yeni fırsatlar oluşturduğuna işaret etti.

‘BM Güvenlik Kurulunun oluşumu ve çalışma prosedürlerinde önemli ıslahatlara ihtiyaç var’

Guterres, “Ukrayna’dan Sudan’a, Myanmar’dan Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ne ve Gazze’ye kadar çatışmanın tarafları uluslararası hukuku, Cenevre Mukavelelerini ve hatta BM Koşulu’nu görmezden geliyor. BM Güvenlik Kurulu her zamançıkmaza giriyor ve çağımızın en çok önemli barış ile güvenlik sorunları konusunda harekete geçemiyor. Güvenlik Kurulunun Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ve Hamas’ın 7 Ekim’deki müthiş terör akınlarının akabinde İsrail’in Gazze’deki askeri operasyonları konusunda birlik eksikliği, otoritesini önemli biçimde sarstı. Kurulun oluşumu ve çalışma sistemlerinde önemli ıslahatlara ihtiyaç var” dedi.

Dünya genelinde şiddetin arttığını ve çatışmalara bağlı insan hakları ihlallerinin yayıldığını ifade eden Guterres, tarafların siviller ile savaşçılar arasında ayrım yapması gerektiğini bildirdi.

Guterres, uluslararası hukuk uyarınca sivillere, okul ile hastane dahil müdafaa altında olan altyapı tesislerine hücumların yanı sıra zorla yerinden edilmeler, sivillerin rehin alınması, canlı kalkan olarak kullanılmasının da yasaklandığını belirtti.

Tüm hükümetlerin, insan haklarına dayanan barış ve güvenlik için birlikte çalışması ve yeniden kararlılık göstermesi gerektiğine dikkati çeken Guterres, eylülde düzenlenecek ‘BM Gelecek Zirvesi’nin bu hususta yeniden bir taahhüt için imkan olduğunu kaydetti.

Guterres, zirvede tartışılacak ‘Barış için Yeni Gündem’ kapsamında, şiddetin her biçiminin önlenmesi ve sona erdirilmesinin insan hakları yerinde ele alınacağını dile getirdi.

Dünyayı tehdit eden iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve kirlilik benzeri krizlerin temelinde büyük bir adaletsizlik olduğunu anlatan Guterres, bu krizlere en az sebep olanların açlık, kıtlık, zorla yerinden edilme ve erken mevt benzeri meselelerin yükünü çektiğini söyledi.

BM İnsan Hakları Kurulunun (İHK) 55. Oturumu, 2024 Dönem Başkanı Fas’ın BM Cenevre Ofisi Nezdinde Daimi Temsilcisi Büyükelçi Omar Zniber’in başkanlığında BM Cenevre Ofisi’nde yapılıyor.

Oturumun açılışına, Guterres’in yanı sıra BM 78. Genel Konsey Başkanı Dennis Francis, BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İsviçre Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis, Türkiye’nin BM Cenevre Ofisi nezdinde Daimi Temsilcisi Büyükelçi Güven Begeç ile BM üyesi ülkelerin temsilcileri katıldı.