DOLAR
45,1817
EURO
53,1100
ALTIN
6.634,62
BIST
14.442,56
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak

‘Bölge ülkeleri birlikte hareket etmeden ABD’nin Suriye’den çıkması imkansız’

Türkiye, Rusya ve İran’ın Suriye’de terörün sona erdirilmesi ve istikrarın sağlanmasına dair işbirliği yaptığı Astana görüşmeleri devam ediyor. Doç. Dr. Gökçe, “PKK/YPG’nin varlığının zayıflatılması için de birlikte hareket edilmelidir. ABD’nin Suriye’den zaten çıkmasını düşünmek imkansızdır” değerlendirmesinde bulundu.

‘Bölge ülkeleri birlikte hareket etmeden ABD’nin Suriye’den çıkması imkansız’
25.06.2023 21:54
76
A+
A-

Kazakistan’ın başkenti Astana, 20-21 Haziran’da Türkiye’nin bölgesi açısından çok önemli toplantılara ev sahipliği yaptı. Türkiye’den Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Burak Akçapar’ın ve Rusya, İran’dan da üst seviye diplomatların iştirakiyle Suriye bahisli yüksek seviyeli toplantıların yirmincisi ve Türkiye, İran, Rusya ve Suriye arasında sürdürülen Dörtlü Sürecin Dışişleri Bakanlıkları arasındaki ikinci teknik toplantısı düzenlendi.

Astana toplantısının sonucunda yayınlanan ortak bildiriye göre Ankara ile Şam arasındaki alakaların olağanlaşmasına yönelik yol haritası hazırlamak ve İdlib’deki tansiyonu azaltmak için faal gayretlerin devam etmesine vurgu yapıldı.

Bildiriye göre İdlib tansiyonu azaltma bölgesindeki durumu etraflıca istişare eden taraflar, insani durum da dahil bölgedeki durumun sürdürülebilir şekilde olağanlaşması için eforları sürdürme konusunda mutabakat sağladı. Üç ülkenin bakan yardımcıları, İdlib’le ilgili tüm mevcut muahedeler eksiksiz olarak yerine getirilerek sahada sükunetin korunması gerektiğinin altını çizdi.

Taraflar, Suriye’nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü bozmayı amaçlayan ve komşu ülkelerin ulusal güvenliğini tehdit eden sınır ötesi hücumlar ve sızmalar da dahil terörle ve ayrılıkçı planlarla mücadelede işbirliğini sürdürme kararlılıklarını vurguladı.

Burada iletiler bilhassa YPG ile birlikte Suriye’de büyük bir alanı işgal eden ABD’ye verildi.

Sputnik’e değerlendirmelerde bulunan Doç. Dr. Ali Fuat Gökçe, “ABD, Suriye’den masada çıkmaz. ABD’nin oradan çıkması için PKK/YPG’nin misyonunun tamamlanması gerekir. PKK/YPG’nin varlığının zayıflatılması için de birlikte hareket edilmelidir. ABD’nin Suriye’den bizatihi çıkmasını düşünmek imkansızdır. Oradaki varlığıyla Ortadoğu’yu denetim ediyor, İsrail’in güvenliğini sağlıyor, bölgeyi vekil terör örgütleri ile dizayn etmeye çalışıyor. Bu bölgedeki petrollerini de kurmaya çalıştığı terör devletleri ile denetim etmeye çalışıyor” dedi.

‘Bu sürece Irak’ın da katılması gerekiyor’

Bölgede sadece PKK/YPG değil IŞİD, HTŞ ve farklı isimlerde terör örgütlerinin olduğunu hatırlatan Doç. Dr. Gökçe’nin vurguları şöyle oldu:

“Bu sürece Irak’ın da katılması gerekiyor. Liderler Tahran zirvesi sonrası yaptıkları açıklamada buradaki terör örgütleri varlığının sona erdirilmesi ve onlara destekleyici ABD’nin bölgeden uzaklaştırılmasına dair açıklama yaptılar. Bu açıklamadan sonra bölgede terörden zarar gören ülkelerin bir araya gelmesi gerekiyordu ki bunların başında da Türkiye, Suriye ve Irak geliyor. O yüzden Irak’ın da bu toplantılarda olması lazım ama Bağdat idaresinin şimdi ABD’nin güdümünde olduğunu bildiğimiz için bu hususta fazla olumlu bir şey söylemek mümkün değil. Bu toplantılar her ne kadar provokasyona, manipülasyona açık olsa bile sürdürülmesi gerekiyor. Müzakereler kesinlikle devam etmelidir. Ülkeler mikro siyasetleri, ferdi yahut ülkesel küçük menfaatleri bir kenara bırakarak geniş perspektiften olaya yaklaşmalıdır. Bu bölgeden terör örgütlerinin temizlenmesi lazım.”

‘ABD, Astana sürecinin aktörlerine karşı olan bloku genişletmeye çalışıyor’

“ABD, bu toplantılardan ve işleyen süreçten rahatsız oluyor. Bunu İdlib bölgesindeki HTŞ kümelerini YPG ile görüştürmesinden, Suriye hükümetine muhalif Arapları YPG ile buluşturmasından, cepheyi genişletme uğraşından anlayabiliriz. Astana sürecinin aktörlerine karşı olan bloku genişletmeye çalışıyor” diyerek devam eden Gökçe, şunları ekledi:

“Bu toplantıların inadına gerçekleştirilmesi gerekiyor. Süratli bir şekilde de sonuca kavuşturulması gerekiyor. Sonuç ise; terör örgütlerinin bitirilmesi ve akabinde da Suriyeli muhalif ve sığınmacıların ülkelerine geri dönmesidir. Suriye ve bölge ülkeleri ile hareket edilerek terör temizlenebilir. Akabinde Suriye hükümetiyle muhalifler ve sığınmacılar arasındaki güven buhranının çözülmesi lazım. Suriye hükümeti aflar ilan etse bile geçmişteki travmalar kolay çözülemez. Geri dönüş sürecini izleyecek bir komitenin kurulması gerekiyor. Bu komitede bölgede istikrarsızlığa sebep olan Batılı ülkelere yer almamalıdır. ABD, Almanya, Fransa gibi… Astana sürecinin aktörleri, diğer Türk cumhuriyetleri, Körfez ülkeleri yer alabilir. Bölgede samimi olarak barışı ve istikrarı isteyen ülkeler yer almazsa provokasyonlar yaşanabilir.”

‘HTŞ muteber bir oluşum değil’

Ortak bildiride dikkat çeken noktalardan bir oburu ise İdlib’de durumun normalleştirilmesine ve mutabakatların hayata geçirilmesine yönelik oldu. Doç. Dr. Gökçe, İdlib’de düğümün nasıl çözülebileceğini şöyle anlattı:

“Türkiye’nin İdlib’deki operasyona karşı ilk çekincesi mümkün bir sığınmacı akımıdır. İkincisi ise doğuda PKK/YPG ile mücadele ederken HTŞ’yi de karşısına almamayı düşünüyor. Bir yandan da sığınmacıların gelmek isteyenleri geldi. O bölgede sayıları azaldı. Ama yalnızca sığınmacılar gelecek diye bu bölgede istikrarsızlığın devam etmesine göz yummak pek akla uygun değil. ABD’nin son atılımları HTŞ’nin emniyetli bir oluşum olmadığını her an Türkiye’ye karşı eylemler yapabileceğini gösteriyor. Bu yüzden buradaki tüm ayrılıkçı ögelerin ve silahlı kümelerin temizlenmesi gerekiyor. İdlib sorunun kesinlikle çözülmesi kural. İdlib’e açılan sınır kapısının açık tutulması da Türkiye ve insani yardımlar için kıymet taşıyor lakin buradaki çatışmasızlık rejimi de istikrarsızlığı körüklüyor. IŞİD başkanlarına yapılan her iki operasyon da İdlib bölgesinde oldu. Türkiye’ye çok yakın hudutlarda saklanıyorlardı.”

Türkiye, Suriye’den çekilir mi?

Suriye Arap Cumhuriyeti Dışişleri ve Gurbetçiler Bakan Yardımcısı Eyman Sosan, Astana’da yaptığı açıklamada, ‘bu yoldaki herhangi bir fiili sonucun, Türkiye’nin net bir takvime ve muhakkak adımlara göre güçlerini Suriye topraklarından çekmesini ve bu çekilmenin fiilen uygulanmasına dayanması gerektiğini’ ifade etti. Gökçe’nin bu mevzuya dair yorumu ise “Türkiye’nin denetim ettiği bölgeden çekilmesi için öncelikle diğer alanlardaki terör örgütleri varlığının sonlandırılması akabinde bu bölgelerden çekilme takviminin sunulması gerekir. Türkiye bu bölgeden çekildikten sonra oraya yeniden terör örgütleri gelirse bu bölgelerde Türkiye’nin yıllardır terörle mücadele emeğini heba eder. Bu yüzden Türkiye bunu öncelikli olarak kabul etmeyecektir” şeklinde oldu.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.