CHP cumhurbaşkanı adayını erken ilanı tartışıyor: Takvim ve aday belirleme konusunda hangi seçenekler konuşuluyor?

Ayşe Sayın

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), başta İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu olmak üzere CHP’li belediyelere yönelik yargı kıskacına karşı, yeni bir siyasi yol haritası açıklamaya hazırlanıyor.

CHP Lideri Özgür Özel’in Kartalkaya’daki otel yangını nedeniyle ertelediği yol haritasında, cumhurbaşkanı adayını belirleme metodu ve takviminin de açıklanması tartışılıyor.

Özel, partisinin yeni yol haritasını geçen hafta açıklamayı planlıyordu. Lakin Bolu Kartalkaya’daki yangın nedeniyle bu program iptal edildi.

Merkez Yönetim Kurulu (MYK) toplantısında da, aday belirleme yolu ve takviminin, başta Kartalkaya’daki otel yangını olmak üzere ülke gündemindeki çok önemli meselelerin önüne geçmemesi için ileri bir tarihe ertelenmesi görüşü ağırlık kazandı.

Parti kurmayları, Özel’in grup toplantısında adaylık belirleme konusunda ipuçları verebileceğini fakat bir takvim ilan etmesini beklemediklerini ifade ettiler.

Aday belirleme prosedürünü ve açıklanma takvimine ilişkin tartışmaların şimdi devam ettiği, bu süreci olgunlaştırdıktan sonra kapsamlı bir açıklama yapabileceği vurgulandı.

İmamoğlu’nun da bu bahisteki tavrının belirleyici olacağı ifade edildi.

CHP Lideri Özel, Türkiye Belediyeler Birliği toplantısı için Ankara’ya gelen İmamoğlu ile 27 Ocak Pazartesi bir araya geldi.

‘Aday, dijital iştirakle üyelere sorulacak’

CHP tüzüğüne göre cumhurbaşkanı adayı Meclis grubu tarafından belirleniyor.

Ancak parti heyetlerinde aday belirleme sistemi olarak ortak görüş, üyelerin katılacağı önseçimle belirlenmesi oldu.

Bu çerçevede, “Dijital Demokratik Katılım” yolu kullanılarak üyelerin online olarak adayı belirlemesi planlanıyor.

Üyelerden çıkan aday, tüzük gereği Meclis grubunun da onayına sunulacak.

‘Koltuk paylaşımı’ manzarası verilmeyecek

Siyasi kulislerde, İmamoğlu’nun cumhurbaşkanı adayı, Yavaş’ın cumhurbaşkanı yardımcısı olması formülü de konuşuluyor.

Ancak CHP’de bu formüle sıcak bakılmıyor.

Sadece cumhurbaşkanı adayının ilan edilmesinin planlandığını belirten CHP kaynakları, “Seçimden sonra Yavaş’a cumhurbaşkanı yardımcılığı önerilebilir.fakat Altılı Masa sürecindeki gibi bir ‘koltuk paylaşımı’ imajı seçmende telaşlara yol açar. O nedenle cumhurbaşkanı yardımcılığı ya da diğer bir görev için isimler gündeme gelmeyecek” yorumu yapılıyor.

CHP’li kaynaklar CHP Genel Başkanı Özel’in aday yoklamasına girmeyeceğini ifade ediyorlar.

Özel’in her seferinde aday olmayacağını açıkladığı, bu nedenle, partinin yaptırdığı anketlerde de yer almadığı ifade ediliyor.

Özel’in bu nedenle cumhurbaşkanı için yapılacak önseçim listesinde de yer almayacağı ifade ediliyor.

Muhalefetle nasıl bir diyalog kurulacak?

Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ’ın tutuklanması, kayyum atamaları ve İmamoğlu’na soruşturmaları da dikkate alan CHP yönetimi, 2023 seçimleri sonrasında dağılan Millet İttifakı partileri dahil, muhalefeti bir araya getirmek için de adım atmayı planlıyor.

Ancak, Altılı Masa’nın başarısız olduğunu düşünen CHP yönetimi,bir formül düşünmüyor.

Özdağ’ın tutuklanması sonrasında İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ile CHP Lideri Özel’in Çağlayan Adliyesi’nde buluştuğuna dikkat çekilerek önümüzdeki süreçte, muhalefetle diyalog ve iş birliğinin geliştirilmesine dönük yeni adımlar atılacağı vurgulanıyor.

Adaylık ilanında takvim tartışması

CHP’de “cumhurbaşkanı adayının erken ilan edilmesi” tartışması, İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’na, hakkındaki “ahmak davası” nedeniyle, siyasi yasak uygulanması ihtimali nedeniyle başladı.

Bu süreçte, seçime uzun süre olması nedeniyle, adaylık tartışmasının partide bölünme yaratacağı, belirlenen adayın iktidar tarafından yıpratılacağı gerekçesiyle parti yönetimi de bu seçeneğe aralı bakıyordu.

Ancak, Esenyurt ve Beşiktaş belediye liderlerinin tutuklanması, Ekrem İmamoğlu hakkında arka geriye soruşturmalar açılmasının akabinde CHP’de yapılan iç toplantılarda, “adayın belirlenip ilan edilmesi” güçlü bir seçenek olarak öne çıktı.

Bazı parti yöneticilerin, adayı şimdiden ilan etmeye çekincesi olsa da, yüklü görüş, siyasi yasak ve tutuklama ihtimaline karşı Ekrem İmamoğlu’nun adaylığının şimdiden ilan edilmesi yönünde oldu.

‘İmamoğlu da adayın açıklanmasını istiyor’

CHP kulislerinde, İmamoğlu’nun başta adayın erken ilanına karşı olduğu, fakat yaşanan son gelişmeler nedeniyle kendisinin de adaylık açıklamasını öne almak istediği konuşuluyor.

İmamoğlu’na yakın bazı parti yöneticileri de BBC Türkçe’ye, “çok geç olmayan bir takvimle” adayın parti örgütlerine sorularak açıklanmasının planlandığını ifade ettiler.

Parti içinde İmamoğlu’nun adaylığının erken açıklanmasının avantajlarına ilişkin şu değerlendirmeler yapıldı:

• Erdoğan, adaylık niyetini açıkladı. İmamoğlu’nun adaylığının ilan edilmesi siyasi olarak onları eşit kılar.
• İmamoğlu, cumhurbaşkanı adayı ilan edildikten sonra yargı kararıyla siyasi yasaklı olur yahut tutuklanırsa Erdoğan siyasi rakibini hukuksuzca saf dışı bırakan cumhurbaşkanı olarak tarihe geçer. Bu türlü bir durumda, seçmen mağdurdan yana olur ve CHP kimi aday gösterirse seçilir.
• Ümit Özdağ’ın tutuklanması sonrasında muhalefet partileri arasında daha güçlü bir diyalog başladı. Bu diyalog ilerleyen günlerde daha ileriye taşınacak. Muhalefetin bir ortada durmasını sağlamak için adayın erken belirlenmesi avantajlı olabilir. Muhalefet, Erdoğan’a karşı güçlü bir isim olan İmamoğlu etrafında buluşabilir.

Mansur Yavaş ikna edilebilir mi?

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş’ın adaylık iddiası olduğu biliniyor.

Bazı CHP kurmayları, adayın parti örgütlerine sorularak belirleneceğini ve Yavaş’ın da istemesi halinde örgüt yoklamasına gireceğini ifade ederek, “Zaten örgüt onu tercih ederse, diğer adaylar bu sonucu kabullenir. ama örgütlerden İmamoğlu çıkarsa Mansur Yavaş da buna karşı çıkmaz” görüşünü savunuyor.

Bu görüşü savunanlar, 2019 yerel seçimlerinde ideolojik olarak İYİ Parti’ye yakın olmasına rağmen Yavaş’ın CHP’yi tercih ettiğini anımsatıyorlar.

‘CHP hala birinci parti, AKP erken seçime yanaşmaz’

CHP içinde bir grup ise, adayın erken açıklanmasının sakıncalı olduğu görüşünde.

Bu görüşlerini parti konseylerinde da dile getiren isimler, en çok önemli münasebet olarak “ufukta bir erken seçim olmamasını” gösteriyorlar.

CHP’nin son MYK toplantısında, kamuoyu araştırmaları masaya yatırıldı.

Anketlerde CHP’nin 4 puan farkla AKP’nin önünde olduğuna dikkat çeken birtakım MYK üyeleri, AKP’nin bu tabloyla erken seçime gitmeyeceğini ifade ederek “İktidarın elinde sınırsız imkan var. Seçime kadar geçecek 2-3 yıllık sürede, adayın ve partinin bu süreci zarar görmeden, yıpranmadan yürütmesi çok zor olur” yorumunu yaptı.

Adayın erken açıklanmasının bir öteki sakıncası olarak ise İmamoğlu’nun aday olarak belirlenmesi halinde, Mansur Yavaş’ın bağımsız yahut öbür partinin adayı olma ihtimali gösterildi.

Bazı parti kurmayları, Yavaş’ı ikna edecek bir formülle İmamoğlu’nun adaylığının ilan edilmesini önerdi.