Discord’a neden erişim engeli getirildi, uygulama neden eleştiriliyor?

Türkiye, ABD merkezli iletişim platformu Discord’a 9 Ekim’de erişim engeli getirdi. Platform, suç teşkil eden içeriklerin paylaşıldığı ve çocuklara yönelik şantaj ve istismar tezleriyle gündemde.

Discord Mayıs 2015’te piyasaya sürüldü.

Başlarda birçok oyunsever, platformu, oyun oynarken bir yandan sesli sohbet etmek için kullandı.

Discord, kullanıcılarına, sohbet odaları oluşturabildikleri “sunucular” kurma imkanı tanıyan bir platform.

Birçok açıdan özelleştirilebilen bu sunucular herkese açık yahut sırf davetiye yoluyla girilebilecek şekilde ayarlanabiliyor.

Bir sunucuya üyeyseniz, dünyanın neresinde olursanız olun o sunucuda “kanallar” ismi verilen yazılı yahut sesli sohbet odalarına katılabiliyorsunuz.

Kullanıcılar, ferdî olarak yahut en fazla 10 kişilik gruplar halinde “direkt mesajlar” üzerinden sunuculara girmeden irtibat da kurabiliyor.

Platforma katılmak için en az 13 yaşında olmak gerekiyor. Şayet bir ülkenin sosyal medya maddelerine göre taban üyelik yaşı bunun üstündeyse Discord’a kaydolmak için yerel mevzuattaki koşullar esas alınıyor.

Platform ilk çıktığı yıllarda oyunseverler arasında tanınan oldu.

Ancak yayın açma, imajlı aramai işlevlerin eklenmesiyle yıllar içinde tabanını yüzbinlerden on milyonlara çıkardı.

Discord bugün oyunseverlerin yanı sıra şirketlerden okullara, arkadaş kümelerinden enstitülere birçok farlı topluluğun iletişim kurmak ve içerik paylaşmak için kullandığı bir platform.

Discord’un web sitesine göre platformun aylık faal kullanıcı sayısı 150 milyonun üzerinde.

Platformun karanlık yüzü

Bazı diğer sosyal medya platformunda olduğu Discord’u da berbata kullananlar var.

Platformun ismi, hem Türkiye’de hem de dünya çapında, siber suçlar, online zorbalık ve cinsel istismar argümanlarıyla anıldı.

Discord, İstanbul’da 4 Ekim Cuma günü İkbal Uzuner ve Ayşenur Halil isimli 19 yaşındaki iki bayanın benzeyenyaştaki Semih Çelik tarafından vahşice öldürülmesinin akabinde tartışma konusu oldu.

Çelik’in Discord üzerinden bir Incel (Involuntary celibate/İstemsiz Bekarlık Projesi) grubuyla iletişim halinde olduğu iddia edildi.

Cinayetlerin akabinde Discord ilei platformlarda suç ögesi içerikler paylaşılan çok sayıda grup olduğu ve bunların kimilerinin üyelerini suça özendirdiği öne sürüldü.

Platforma, 9 Ekim günü, “Çocukların cinsel istismarı ve müstehcenlik hatalarının işlendiğine dair kâfi kuşkunun bulunması” nedeniyle erişim engeli getirildi.

Gazeteci ve İletişim Danışmanı Mehmet Şafak Sarı, toplumu şoke eden cinayetleri işleyen Çelik ve onun toplumda kendine yer bulamayan bireylerin birbirlerini teşvik eden, cesaretlendiren şiddet içerikleri paylaşmak için Discord ve gibi platformları kullandıklarını söyledi.

BBC Türkçe‘ye konuşan Sarı, bu şahısların tepki gördükleri yahut platform kuralları tarafından engellendikleri için paylaşımlarını herkese açık uygulamalarda yapmayı tercih etmediklerini ifade etti.

İletişim Danışmanı Sarı, Discord’a erişimin engellenmesiyle bu davranışın daha da teşvik edilebileceği, bu tip faliyetler yürütmek isteyecek çocukların “daha da kapalı bir mecraya yönelebileceği” ihtarında bulundu.

Sarı, örnek olarak da Türkiye’nin Ağustos’ta Roblox isimli oyun platformunu yasaklamasını gösterdi.

Roblox’a “çocukların istismarına neden olacak içerikler barındırdığı için” erişim engeli getirilmişti.

Sarı, “Roblox yasaklandığında da çocuklar farklı sitelere yönlendi. Discord’da da şeyi yaşayabiliriz” dedi.

Discord’un Türkiye’de erişime engellenmesinden bir gün önce Rusya da platformu kanunları ihlal ettiği ve uygunsuz içerikleri kaldırmadığı gerekçesiyle ülke çapında yasakladı.

2023’te ise ABD Savunma Bakanlığı’ndan sızdırılan birtakım dokümanların bir asker tarafından ilk olarak Discord’daki bir sunucuda paylaşıldığı tespit edilmişti.

Discord’un güvenlik tedbirleri kâfi mi?

Discord, BBC Türkçe’nin Türkiye’deki erişim engeli ve platform güvenliğiyle ilgili sorduğu sorulara haber yayına girdiği sırada şimdi karşılık vermemişti.

Ancak platformun “politika ve güvenlik” sayfasında ne tıp tedbirler aldığına dair ayrıntılı açıklamalar mevcut.

Discord’un Topluluk Kuralları’na göre platformda taciz, tehdit, şahsî bilgilerin ifşası, nefret söylemi, aşırılıkçılık, çocuk istimarı, 18 yaş altı kullanıcılar ile cinsel içerik paylaşımı, intihar ve kendine zarar vermeyi teşvik ve aşırı şiddet içerikli görüntüler paylaşmak yasak.

Kurallarda ayrıyeten çocuk istismarı yahut yasa dışı içeriklerin paylaşılması benzeri birtakım durumlarda yerel kolluk kuvvetleriyle irtibata geçilebileceği belirtiliyor.

Discord’un web sitesinde bu hadiselere dair birçok ayrıntılı alt başlık bulmak mümkün.

Platform, Topluluk Kuralları’nı ihlal edilen içerik ve kullanıcıların engellenmesi için çalışıldığını da söylüyor.

Peki platformun aldığı tedbirler sunucularda suç teşkil eden faaliyetleri durdurmak için kâfi mi?

Mehmet Şafak Sarı’ya göre Discord ve şirketlerin kurallarını uygulama sürecinde yaptırım yahut denetim sistemleri epey sınırlı:

“Şirketler tamamen kendi belirledikleri (şekilde), kişi ve kurumların fikrini almadan süreç işletiyorlar. Birtakım devletler de güvenlik siyasetleri ve kişilik haklarını öne sürüp farklı taraflarda hareket ediyor”

Sarı, halka da bu süreçte bir söz hakkı sağlanmadığını söylüyor.

Ulaştırma Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 9 Ekim’de TBMM’de basın mensuplarına yaptığı bir açıklamada Discord’un ilgili devlet üniteleriyle IP adresleri ve içerikler bilgileri paylaşmayı reddettiği için erişime engellendiğini söyledi.

Sarı, bilgi paylaşımı durumunda kullanıcı saklılığının riske girebileceğini belirtti.

İletişim danışmanı, hem Discordi şirketlerin hem de kamu kurumlarının bu türlü süreçleri “tamamen şeffaf ve toplumda özgürlükler manasında emniyetli bir çizgide” yürütmesi gerektiğini vurguladı.