DİSK/Genel-İş EMAR: Her 10 kadından sadece 3’ü çalışma hayatında

DİSK/Genel- İş tarafından hazırlanan 8 Mart Bayan Emeği Raporu’na göre, Türkiye’de her 10 bayandan yalnızca 3’ü çalışma hayatında yer aldı. Türkiye’de bayan işsizliğinin, AB ve OECD üye ülkelerinin 2 katından fazla olduğu belirtilen raporda, 12 milyona yakın bayan ev işleri bundan ötürü çalışma hayatına katılamadığı vurgulandı. 

DİSK/Genel-İş Emek Araştırmaları (EMAR), “kadın emeğinin görmezden gelinen sıkıntılarına dikkat çekmek ve görünürlüğünü artırmak için” hazırladıkları 8 Mart Bayan Emeği Raporu’nu kamuoyuyla paylaştı.

OECD üye ülke ortalamasında istihdamda toplumsal cinsiyet açığı oranı yüzde 12,1, AB üyesi ülkelerde de yüzde 10,7 olduğu belirtilen raporda, Türkiye’de bu oranın yüzde 34,6 olduğu vurgulandı. 

2021 yılında 2023 yılına bayanların işgücüne iştiraklerinin 10,560 milyon kişi ile yüzde 32,8’den, 2023  11,938 milyonla yüzde 36’ya yükseldiği aktarılan raporda, “Aynı periyotta erkeklerin işgücüne iştirakleri ise bayanların iki katıdır. Erkeklerin işgücüne iştirakleri 2021 yılında 22,1 milyon kişi ile yüzde 70 iken 2023 yılında 22,111 milyonla yüzde 71,1’e yükseldi. Erkeklerin işgücüne iştirakleri bayanların iki katından fazla iken bu durum istihdama da yansımaktadır. Türkiye’de bayan istihdamı erkek istihdamına göre epeyce düşüktür. 2021 yılında bayan istihdamı 9 milyon ile yüzde 28 iken erkek istihdamı 19,7 milyon ile yüzde 62,8’di. 2023 yılında ise bayan istihdamı 10,546 milyon kişi ile yüzde 31,8 iken erkek istihdamı 21,474 milyon kişi ile yüzde 66,1 oldu” denildi. 

“Kadın istihdamının yüzde 73,5’i emekçi, yüzde 1,8’i işveren”

Aynı periyotta patron bayanların sayısının ise yalnızca 13 bin kişi arttığı vurgulanan raporda, şu sözler yer aldı:

“2021 yılında 174 bin bayan patron iken 2023 yılında 187 bin bayan patrondur. Ekonomik kriz devirlerinin öncelikle bayan emeği üzerinde tesirli olduğu bilinmektedir. Son olarak pandeminin akabinde bilhassa 2020 yılının sonları itibariyle artan enflasyon ve dalgalı iktisadın yarattığı krizde patron olan bayanların sayısı azalırken işçileşen ve kayıt dışı olarak çalıştırılan bayanların sayısında artış oldu.

Diğer Avrupa ülkelerinde ve OECD ülkelerinde kamu sektöründe bayan istihdamı epey yüksekken Türkiye’de kamuda çalışan bayanların oranı epeyce düşüktür. Örneğin, Fransa’da kamu sektöründe çalışanların yüzde 64,6’sı bayanken; Türkiye’de bu oran Fransa’nın neredeyse yarısı kadardır ve yüzde 34,8’dir. Türkiye’de kamuda çalışan erkeklerin sayısı, bayan çalışanların neredeyse iki katıdır. İktidarın, kamu sektöründe istihdam siyasetleri belirlerken cinsiyet eşitliğini gözetmemesi ve toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik siyasetlerinin yetersiz olması bu sonucu doğurmaktadır.”

“12 milyona yakın bayan ev işleri bundan ötürü çalışma hayatına katılamıyor”

Verili toplumsal cinsiyet rolleri bundan ötürü bayanlara atfedilen işlerin bayanların büyük bir kısmının çalışma hayatına katılmasına mahzur olmakta olduğu dile getirilen raporda, “2023 yılı 4. çeyrek verilerine göre 8 milyon 606 bin bayan ev işleri nedeniyle çalışma hayatına dâhil olamadığını belirtirken ev işleri nedeniyle çalışma hayatında yer alamadığını belirten erkek verisi bulunmamaktadır. bir şekilde ailevi ve ferdî nedenlerle çalışma hayatına dâhil olamadığını belirten bayan sayısı 3 milyon 144 bin kişi iken erkek sayısı yalnızca 466 bin kişidir” denildi.